२०८३ मङ्सिर ६ गते आईतबार

संरक्षण कोषको रकम परिचालन नगरी बैंकको निक्षेपमा, लगानीकर्ताले कहिले पाउँछन् लाभ?

 |  नेपाल क्लिक्स
Sanket

नेपाल क्लिक्स

काठमाडौँ, मङ्सिर ३
company_ra

काठमाडौँः एक अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी जम्मा भएको लगानीकर्ता संरक्षण कोषको रकम लगानीकर्ताको हितमा कसरी उपयोग गर्ने भन्ने बहस चलिरहेका बेला कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालयले उक्त कोषको रकम बैंकमा मुद्दती निक्षेपमा राख्न लागेको छ।

कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालयअन्तर्गत रहेको लगानीकर्ता संरक्षण कोषको सचिवालयले मंसिर ३ गते (बिहीबार) सूचना प्रकाशित गर्दै कोषमा रहेको केही निक्षेपयोग्य रकम एक वर्षका लागि मुद्दती निक्षेपमा राख्न लागेको जनाएको हो। कम्पनीले कति रकम मुद्दती निक्षेपमा राख्ने भनेर स्पष्ट रुपमा खुलाइएको छैन।

सूचनाअनुसार नेपाल राष्ट्र बैंकबाट इजाजतप्राप्त ‘क’ वर्गका इच्छुक वाणिज्य बैंकले आफूले लिन चाहेको निक्षेप रकमसँगै प्रस्तावित ब्याजदर र ब्याज भुक्तानी प्रक्रिया स्पष्ट खुलाएर सिलबन्दी दरभाउपत्र पेस गर्नुपर्नेछ। दरभाउपत्र मंसिर १७ गते मध्याह्न १२ बजेसम्म कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालयस्थित कोषको सचिवालय वा आर्थिक प्रशासन शाखामा बुझाउन सकिनेछ। प्राप्त प्रस्ताव सोही आज दिउँसो २ बजे खोलिने सूचनामा उल्लेख छ।

यससँगै लगानीकर्ताको संरक्षण र पुँजी बजारको विकासका लागि स्थापना गरिएको कोषको रकम बैंकमा निक्षेपका रूपमा राखेर ब्याज आम्दानी गर्ने अभ्यासले निरन्तरता पाउने देखिएको छ।

लगानीकर्ता संरक्षण कोषमा १ अर्ब उपयोगविहिन, सेबोन मातहत ल्याउन सम्भव छ?

लगानीकर्ता संरक्षण कोष स्थापना गर्नुको उद्देश्य लगानीकर्ताको हित संरक्षण, पूँजी बजार तथा कम्पनीसम्बन्धी कानुन सुधार र लगानीसम्बन्धी नीतिगत विकासमा सहयोग पुर्याउनु हो। तर, कोषमा ठूलो रकम जम्मा भइसके पनि लगानीकर्ताले प्रत्यक्ष अनुभूति गर्ने कार्यक्रम प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन हुन नसकेको विषय यसअघि पनि उठ्दै आएको छ।

स्टक ब्रोकर एसोसिएसन अफ नेपालका अध्यक्ष सागर ढकाल र संघका पूर्वअध्यक्ष तथा बजार विश्लेषक भरत रानाभाटले कोषको रकम लगानीकर्ताको हितमा परिचालन गर्नुपर्ने धारणा सार्वजनिक गरिसकेका छन्।

उनीहरूले कोषलाई नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) मातहत ल्याएर लगानीकर्ता संरक्षण तथा राहत कोषका रूपमा विकास गर्नुपर्ने प्रस्तावसमेत अघि सारेका थिए।

तर, अहिले सार्वजनिक भएको सूचनाले लगानीकर्ताको हितमा खर्च हुनुपर्ने रकमलाई एक वर्षका लागि बैंकमा मुद्दती निक्षेपमा राखेर ब्याज आम्दानी गर्ने व्यवस्था गर्न लागिएको छ।

मुद्दती निक्षेपमा रकम राख्नु आफैँमा अनुचित भने होइन। कोषको रकम सुरक्षित राख्दै आम्दानी बढाउने उद्देश्यले यस्तो व्यवस्था गरिएको हुन सक्छ।

लगानीकर्ताले प्रत्यक्ष लाभ पाउने कार्यक्रम कहाँ छन्?

लगानीकर्ता संरक्षण कोषमा सूचीकृत कम्पनीहरूले पाँच वर्षसम्म पनि सेयरधनीले दाबी नगरेको नगद लाभांश, त्यसबाट प्राप्त ब्याज तथा अन्य आम्दानी जम्मा हुने व्यवस्था छ।

अर्थात्, कोषमा जम्मा हुने रकमको ठूलो हिस्सा अन्ततः सेयरधनीसँग सम्बन्धित रकमबाट बनेको हो। तर, त्यस्तो रकम जम्मा भएपछि लगानीकर्ताले त्यसबाट कसरी लाभ पाइरहेका छन् भन्ने विषयमा स्पष्टता आवश्यक देखिन्छ।

कतिपय लगानीकर्ताले पुरानो विवरण, बैंक खाता नमिलेको अवस्था, लाभांश दाबी गर्न जानकारी नपाएको वा अन्य कारणले आफ्नो लाभांश प्राप्त गर्न सकेका हुँदैनन्। यस्तो अवस्थामा कोषको काम रकम जम्मा गर्ने र बैंकमा राखेर ब्याज कमाउनेमा मात्रै सीमित हुनु हुँदैन भन्ने सरोकारवालाहरूको तर्क छ।

कोषको रकमबाट लगानीकर्ताको वित्तीय साक्षरता अभिवृद्धि, लगानीसम्बन्धी सचेतना, दाबी नभएको लाभांशबारे जानकारी प्रवाह तथा लगानीकर्ताको हित संरक्षणका कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सकिने प्रस्ताव यसअघि उठ्दै आएको छ।

त्यस्तै, बजारमा कुनै संस्था वा कम्पनीमा समस्या आउँदा लगानीकर्ताले भोग्नुपर्ने जोखिम न्यूनीकरण तथा राहत र क्षतिपूर्तिसम्बन्धी संरचना निर्माणमा पनि कोषको उपयोगबारे बहस हुँदै आएको छ।

कोषको दीर्घकालीन योजना के ?

कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालयले सार्वजनिक गरेको सूचनामा मुद्दती निक्षेपमा राख्न लागिएको रकमको यकिन परिमाण उल्लेख गरिएको छैन। त्यसैले कति रकम बैंकमा राख्न लागिएको हो र त्यसबाट वार्षिक कति ब्याज आम्दानी हुने अपेक्षा गरिएको छ भन्ने विषय खुल्न बाँकी छ।

त्यस्तै, बैंकले प्रस्ताव गर्ने ब्याजदर, ब्याज भुक्तानीको अवधि तथा कोषले प्राप्त गर्ने आम्दानीको उपयोगसम्बन्धी विस्तृत विवरण पनि सार्वजनिक सूचनाबाट मात्रै स्पष्ट हुँदैन।

एकातिर कोषको रकमलाई लगानीकर्ताको संरक्षण र राहतका लागि उपयोग गर्नुपर्ने माग उठिरहेको छ भने अर्कोतिर कोषको सचिवालयले रकम मुद्दती निक्षेपमा राख्न बैंकहरूसँग ब्याजदर मागिरहेको छ।

यसले कोषको सञ्चालनको प्राथमिकता, खर्च प्रणाली र लगानीकर्ताले पाउने प्रत्यक्ष लाभबारे थप पारदर्शिताको आवश्यकता देखाएको छ।

कोषको रकम बैंकमा राखेर ब्याज कमाउनु गलत होइन। तर, त्यसबाट प्राप्त हुने आम्दानी लगानीकर्ताको हितमा समेत उपयोग हुनुपर्छ।

एक अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रकम जम्मा भइसकेको कोषले अब रकमको आकार बढाउने मात्र होइन, त्यसबाट लगानीकर्ताले प्राप्त गर्ने लाभसमेत देखाउनुपर्ने बेला आएको सरोकारवाला बताउछन्।

प्रकाशित: २०८३ मङ्सिर ३ गते बिहिबार १२:०४
प्रतिक्रिया

थप समाचार

संघीयतापछि कर्णालीमा फेरिएको विकासको चित्र

सुर्खेत। कुनै समय कर्णालीका दुर्गम बस्तीका नागरिकलाई जिल्ला सदरमुकाम पुग्न घण्टौँ हिँड्नुपर्ने बाध्यता थियो। बिरामीलाई अस्पताल पुर्याउन, खाद्यान्न ढुवानी गर्न र सरकारी सेवा लिनसमेत कठिन...

डलरको भाउ निरन्तर ओरालो, नेपाली रुपैयाँ भयो बलियो

अमेरिकामा दुई साताअघि भएको संसदीय निर्वाचनमा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको पार्टी पराजित भएदेखि नै डलर कमजोर बन्दै गएको हो।

तीन महिनामा मुलुकको अर्थतन्त्रः ४१ खर्ब विदेशी मुद्रा सञ्चिति, ६.३७ प्रतिशत पुग्यो महँगी

समीक्षा अवधिमा रेमिट्यान्स आप्रवाह २७.२ प्रतिशतले बढेर ७ खर्ब ३ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ पुगेको छ। असोजमा मात्रै २ खर्ब ६७ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएको छ। रेमिट्यान्स, पर्यटन आय र...

भारतमा ६१५ मेगावाट बिजुली बेच्न विद्युत प्राधिकरणलाई अनुमति

काठमाडौँ: नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले भारतमा थप ६१५.३४ मेगावाट विद्युत् निर्यात गर्न स्वीकृति पाएको छ। भारतको केन्द्रीय विद्युत् प्राधिकरणले नेपालका आयोजनाबाट उत्पादित ५९४ मेगावाट विद्युत्...

कर छुट सुविधा उपयोग गर्न अनुरोध गर्दै अर्थमन्त्रीले भने: यस्तो अवसर पटक–पटक आउँदैन

काठमाडौँ: अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले लामो समयदेखि कर तथा विवरण दाखिला नगरेका र कर विवादमा रहेका करदातालाई सरकारले उपलब्ध गराएको छुट तथा सहुलियतको सुविधा उपयोग गर्न पुनः आग्रह गरेका छन्। राष्ट्रिय...
New Project – 2026-11-18T133215.819
उद्योग

जलविद्युत्‌मा आक्रामक पिपुल्स हाइड्रोपावर, १२८ मेगावाटका ४ आयोजनामा लगानी

कम्पनीले आफ्नै स्वामित्वमा रहेको ५७ मेगावाटको हिमचुली दोर्दी जलविद्युत आयोजना, २१.४ मेगावाटको इंखुखोला जलविद्युत आयोजना, २७.९ मेगावाटको मिडिल इंखुखोला र २१.४ मेगावाटको न्यादी फिदी जलविद्युत...
balen
आर्थिक नीति

बैंकमा तरलता, व्यवसायीमा त्रास: सरकारले किन जित्न सकेन निजी क्षेत्रको विश्वास?

सरकारका पछिल्ला रवैयाहरूले अर्थतन्त्रमा ८१ प्रतिशत योगदान दिएको निजी क्षेत्र झनै त्रसित बन्न पुग्दा लगानीमैत्री वातावरण खलबलिएको छ।
News 3 (1).psd (26)
विचार

थुप्रिएको तरलता, सुस्ताएको लगानी: नेपाली अर्थतन्त्रको ‘प्याराडक्स अफ प्लेन्टी’

नेपाल ठ्याक्कै उल्टो, अनौठो र विरोधाभासपूर्ण आर्थिक मोडमा उभिएको छ। पर्याप्त विदेशी मुद्रा सञ्चिति छ, रेमिट्यान्सको बाढीले बैंकका भल्ट भरिभराउ छन्, ऋणको ब्याजदर सस्तो बिन्दुमा झरेको छ। तर...
News 3 (1).psd (24)
विचार

‘प्रधानमन्त्रीले भारत भ्रमणमा पञ्चेश्वर परियोजनामा सहमति गर्नुपर्छ’

नेपाल–भारत जलस्रोत सहकार्यमा अब ‘गिभ एण्ड टेक’ को समय
nnnn
राजनीति

नेपाल तरुण दल काठमाडौंको अध्यक्षमा कृपेश श्रेष्ठ मनोनीत, ६ महिनाभित्र जिल्ला अधिवेशन गराउने जिम्मेवारी

काठमाडौँ: नेपाल तरुण दल काठमाडौंको अध्यक्षमा कृपेश श्रेष्ठ मनोनीत भएका छन्। संगठनको संस्थागत सुदृढीकरण, सांगठनिक एकता र राजनीतिक गतिविधिलाई थप प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यसहित श्रेष्ठलाई...

सम्पर्क

Homepage Media Pvt. Ltd.
सूचना विभाग दर्ता नंः ३८६१-०७९/८०

Anamnagar, Kathmandu, Nepal
फोन: +977-9849664207
इमेल: [email protected]

विज्ञापनको लागि

फोन: : +977-9802356661
इमेल : [email protected]
  • अध्यक्ष/प्रधान सम्पादक
    नारायण अमृत
  • सम्पादक
    बाबुराम खडका
  • प्रमुख कार्यकारी अधिकृत
    जीवन तिम्सिना