बाढीका कारण १ हजार मेगावाट बिजुली उत्पादन बन्द, उद्योगमा लोडसेडिङ

काठमाडौं। बाढीका कारण विभिन्न विद्युतगृह र प्रसारण लाइनहरुमा ठूलो क्षति हुन गई १ हजार मेगावाट बिजुली उत्पादन बन्द भएको छ। हालसम्म प्राप्त विवरण अनुसार, बाढीको कारण कालिगण्डकी प्रसारण लाईनमार्फत प्रवाह हुने १३ वटा उत्पादन केन्द्रका करिव ३७० मेगावाट विद्युत उत्पादन बन्द भएको नेपाल विद्युत प्राधिकरणले जनाएको छ।

प्राधिकरणका अनुसार, बाहेक म्याग्दी, स्याङजा, कास्की, लमजुङ र तनहुँ जिल्लामा रहेका १४ वटा उत्पादन केन्द्रका करिव ६३० मेगावाट विद्युत उत्पादन केन्द्रसमेत नदीमा अत्यधिक बहावका कारण वन्द भएको छ।

विद्युत आपूर्ति प्रणाली सन्तुलनका लागि केही उद्योगहरुमा विद्युत खपत घटाई व्यवस्थापन गरिएको प्राधिकरणले जानकारी दिएको छ। विद्युत प्राधिकरणको सहायक कम्पनी रघुगंगा जलविद्युत कम्पनीबाट प्रवद्र्धित ४० मेगावाटको राहुघाट जलविद्युत केन्द्रको स्वीचयार्डमा कालिगण्डकी नदीले कटान गरी क्षति पुर्याएको छ। आयोजनाबाट हाल परीक्षण उत्पादन भइरहेको थियो।

यस बाहेक अन्य स्थानमा बाढी तथा पहिरोले पुर्याएको क्षतिको विवरण संकलन गर्ने कार्य भैरहेको विद्युत प्राधिकरणले जनाएको छ।

अविरल वर्षाले देशभर विद्युत् पूर्वाधारहरूमा कहाँ कहाँ के के भयो क्षति? [विस्तृत विवरण]

गत बिहीबारदेखि शुरु भएको न्युनचापिय मनसुनका कारण देशैभर भएको अविरल वर्षाका कारण कालिगण्डकीलगायत अन्य नदीमा आएको बाढीले विभिन्न प्रसारण लाइनमा क्षति पुग्न गएको छ।

प्रसारण लाइनमार्फत प्रवाह हुने विद्युत उत्पादन केन्द्रको विद्युत उत्पादन प्रभावित हुन पुगेको प्राधिकरणले जनाएको छ। नदीमा आएको बाढी तथा अत्यधिक बहावका कारण गण्डकी प्रदेशका केही स्थानमा विद्युत उत्पादन केन्द्र बन्द अवस्थामा पुगेकोले विद्युत आपूर्तिमासमेत केही असहज अवस्था आएको छ।

यसैगरी कुलेखानीस्थित इन्द्रसरोवरको आज दिउँसो १ बजेसम्मको पानीको सतह १५ सय २६.४२ मिटर पुगेको छ। जलसायमा १५ सय ३० मिटरसम्म पानी भण्डारण गर्न सकिनेछ।

पानीको सतह सुरक्षित तहमा कायम राख्न उत्पादन केन्द्र २४ सै घण्टा पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा राखिएको छ। जलाशयको सतह बढ्न गएमा चाल्नुपर्ने सम्पुर्ण सुरक्षात्मक उपायको अवलम्वन गर्ने गरी सम्पुर्ण संयन्त्र तयारी अवस्थामा राखिएको प्राधिकरणले जनाएको छ।

कालीगण्डकी करिडोर २२० केभी प्रसारण लाइनअन्तर्गत म्याग्दीको दानादेखि पर्वतको कुश्मासम्मको खण्डमा टावर नम्बर २१ र २२ मा क्षति पुगेको छ। त्यस्तै, कालीगण्डकी करिडोरअन्तर्गत कुश्मा–नयाँबुटवल खण्डको प्रसारण लाइनमा समेत फल्ट आएको छ।

बाढीका कारण १४४ मेगावाटको कालीगण्डकी, २५ मेगावाटको माथिल्लो मादी, ४४ मेगावाटको सुपर मादी, २० मेगावाटको नामार्जुन मादी, ४० मेगावाटको सेती नदी, २५ मेगावाटको अपर दोर्दी ५० मेगावाटको माथिल्लो मर्स्याङ्दी, ७० मेगावाटको मध्यमर्स्याङ्दी, ६९ मेगावाटको मर्स्याङ्दी, मोदीलगायतका जलविद्युत् आयोजनाको विद्युत् उत्पादन बन्द भएको छ।

बाढीपहिरोका कारण २२० केभी, १३२ केभी, ३३ केभी र ११ केभीका प्रसारण तथा वितरण संरचनामा समेत क्षति पुगेको छ। क्षतिको प्रारम्भिक विवरण संकलन, विद्युत् आपूर्ति अवरोध भएका क्षेत्रको पहिचान, वैकल्पिक माध्यमबाट आपूर्ति सञ्चालन तथा क्षतिग्रस्त संरचनाको तत्काल मर्मतका लागि प्राविधिक तथा मर्मत टोलीहरू विभिन्न प्रभावित क्षेत्रमा परिचालन गरिएको प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक दीर्घायु कुमार श्रेष्ठले बताए।

विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध भएका स्थानमा सम्भव भएसम्म वैकल्पिक फिडर तथा अन्य उपलब्ध प्रसारणर वितरण संरचनामार्फत विद्युत् आपूर्ति सुचारु गर्ने व्यवस्था मिलाइएको श्रेष्ठले उल्लेख गरे। क्षतिग्रस्त संरचनाको अवस्था मूल्यांकन गरी आवश्यक उपकरण, सामग्री र जनशक्ति परिचालन गरेर आपूर्ति क्रमशः पुनःस्थापना गर्ने कार्य भइरहेको छ।

कार्यकारी निर्देशक श्रेष्ठले प्राकृतिक विपद्का कारण विद्युत् संरचनामा क्षति पुगे पनि उपभोक्ताको विद्युत् आपूर्ति यथाशीघ्र सुचारु गर्न प्राधिकरणले उच्च प्राथमिकताका साथ काम गरिरहेको बताए।

उनका अनुसार, भारी वर्षा, बाढीपहिरो र अवरुद्ध सडकका कारण कतिपय प्रभावित क्षेत्रमा प्राविधिक टोली पुग्न कठिनाइ भइरहेको छ। सडक तथा पहुँचमार्ग खुल्ने बित्तिकै थप प्राविधिक टोली र आवश्यक उपकरण परिचालन गरी क्षतिग्रस्त संरचनाको मर्मत तथा विद्युत् आपूर्ति पुनःस्थापनाको काम तीव्र बनाइने उनले बताए।