इरानद्धारा होर्मुज जलमार्ग खोल्न र युद्ध अन्त्य गर्न अमेरिकासमक्ष नयाँ शान्ति प्रस्ताव पेश

काठमाडौं। तेहरानले क्षेत्रीय तनाव कम गर्ने उद्देश्यले पाकिस्तानमार्फत अमेरिकासमक्ष एउटा नयाँ प्रस्ताव पेश गरेको छ।

एक्सियोसको रिपोर्ट अनुसार, इरानले हर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्न र जारी युद्ध अन्त्य गर्न एउटा ढाँचा तयार गरेको छ। जसलाई लामो समयदेखि जारी द्वन्द्वमा सम्भावित सफलताको रूपमा हेरिएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले वार्ता गर्न चाहेमा सिधै कल गर्न सक्ने बताए पनि इरानले आणविक हतियार राख्न नपाउने आफ्नो दृढ अडान कायमै राखेका छन्।

इरानले प्रस्ताव गरेको दुई–चरणीय योजनामा सबैभन्दा पहिले समुद्री संकट र अमेरिकी नौसेनाको नाकाबन्दीलाई सम्बोधन गर्ने उल्लेख छ। यो प्रस्तावले दीर्घकालीन युद्धविराम र युद्धको स्थायी अन्त्यको परिकल्पना गरेको छ।

यस व्यवस्थाअन्तर्गत, आणविक वार्ताहरू समुद्री मार्ग खुला भएपछि र नाकाबन्दी हटेपछि मात्र सुरु हुनेछन्। यद्यपि, अमेरिकाले इरानलाई कम्तीमा १० वर्षसम्म युरेनियम संवर्धन रोक्न र आफ्नो आणविक भण्डार विदेश स्थानान्तरण गर्न माग गरिरहेको छ, जसमा इरानी नेतृत्वभित्र अझै सहमति जुट्न सकेको छैन।

राष्ट्रपति ट्रम्पले वार्ताका लागि विशेष टोली पठाउन अनिच्छा व्यक्त गर्दै लामो दूरीको उडानको सट्टा फोनमार्फत कुराकानी गर्न सकिने बताएका छन्।

अर्कोतर्फ, इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले पाकिस्तान र ओमानसँग कूटनीतिक छलफल तीव्र पारेका छन् र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग पनि भेट्ने कार्यक्रम छ।

गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलको सैन्य हमलापछि ठूलो स्तरको युद्ध रोकिए पनि अहिलेसम्म कुनै औपचारिक शान्ति सम्झौता हुन सकेको छैन। जसका कारण विश्वव्यापी आर्थिक अस्थिरता कायम छ।

विश्वको २० प्रतिशत तेल ढुवानी हुने रणनीतिक हर्मुज जलमार्गलाई इरानले आफ्नो बार्गेनिङ शक्तिको रूपमा प्रयोग गरिरहेको छ। इरानले वार्ता अघि अमेरिकी नाकाबन्दी हट्नुपर्ने, क्षतिपूर्ति पाउनुपर्ने र भविष्यमा सैन्य हस्तक्षेप नहुने ग्यारेन्टी खोजेको छ।

अर्कोतर्फ, अमेरिका इरानको आणविक महत्त्वाकांक्षा, मिसाइल विकास र क्षेत्रीय समूहहरूसँगको सम्बन्धलाई नियन्त्रण गर्न केन्द्रित छ। यी विरोधाभासी प्राथमिकताहरूले दुई देशबीचको गहिरो खाडललाई अझै पनि स्पष्ट देखाउँछन्। एएनआई