रजनीकान्त र कमल हासनले गर्न नसकेको काम विजयले कसरी गरे?

‘मैले आफ्नो फिल्मी करियरको शिखरलाई छाडेर राजनीतिमा प्रवेश गरेको छु।’  विजय अक्सर राजनीतिक मञ्चहरूमा यो भन्ने गर्थे। उनका प्रशंसक र पार्टी सदस्यहरूका तर्फबाट यसैलाई केन्द्रमा राखेर एउटा अभियान सुरु भयो। यसमा अन्य विपक्षी दलहरूबाट प्रतिक्रिया पनि आयो।

विजय जस्तै फिल्म उद्योगमा प्रसिद्धि र सफलताको शिखरमा पुगेका धेरै अभिनेताहरूको मनमा पनि राजनीतिक आकांक्षाहरू रहेका होलान्। राजनीतिमा प्रवेश गर्न चाहने र खुला रूपमा आफ्ना राजनीतिक विचार व्यक्त गर्ने रजनीकान्त, र राजनीतिमा प्रवेश गरी चुनाव लड्ने कमल हासनको परम्परालाई विजयले एक नयाँ स्तर (लेभल) मा पुर्‍याएका छन्।

यसअघि जयललिता र करुणानिधिको निधनपछि तमिलनाडुको राजनीतिमा एउटा ठूलो शून्यता छाएको थियो।

यद्यपि, यी दुई ठूला नेताहरू जीवित छँदै अभिनेता विजयकान्तले पनि राजनीतिमा प्रवेश गरेका थिए र पछि २०११ को चुनावमा एआईएडीमकेसँग गठबन्धन गरेर विपक्षी दलको नेता समेत बने, तर उनको पार्टी विजयको पार्टी जस्तो ठूलो जित हासिल गर्ने स्थितिमा पुग्न सकेन।

एमजीआर र जयललितापछि तमिलनाडुको राजनीतिमा अन्य कुनै पनि फिल्म स्टार त्यो स्तरसम्म उठ्न सकेका छैनन्। यस्तो अवस्थामा २०२६ को चुनावमा सरकार बनाउनका लागि आवश्यक बहुमत नपाए तापनि विजयको पार्टी सबैभन्दा ठूलो दलको रूपमा उदय भएको छ।

विजयले त्यो कसरी हासिल गरे, जुन रजनीकान्त र कमल हासनले गर्न सकेनन्?

रजनीकान्तको राजनीतिक ‘आवाज’

धेरै वर्षसम्म तमिल सिनेमाका शीर्ष तारा रहेका रजनीकान्तको राजनीतिमा प्रवेशलाई लिएर बहस १९९० को दशकको मध्यतिर सुरु भएको थियो। १९९६ को चुनावकै समयमा ‘रजनी भ्वाइस’ (रजनीको आवाज) शब्द पहिलोपटक तमिलनाडुको राजनीतिमा चर्चित शब्द बन्यो।

फिल्म ‘बाद्शाह’ को १०० दिनको सफलताको उत्सव मनाउने समारोहमा तमिलनाडुमा ‘बम कल्चर’ (बम संस्कृति) लाई लिएर रजनीकान्तले गरेको टिप्पणी ठूलो चर्चाको विषय बन्यो।

त्यस फिल्मका निर्माता र तत्कालीन राज्यमन्त्री आरएम वीरप्पन पनि त्यसबेला मञ्चमै उपस्थित थिए। यसपछि, हालै वीरप्पनको जीवनमा बनेको एक डकुमेन्ट्रीमा रजनीकान्तले ती परिस्थितिहरूको उल्लेख गरेका छन् जसमा उनले तमिलनाडु क्याबिनेटबाट आरएम वीरप्पनलाई हटाइएको बारेमा कुरा गरेका थिए।

यो मुद्दा पछि १९९६ को चुनावको समयमा सतहमा आयो। यसै सन्दर्भमा, तमिलनाडुमा कांग्रेसले एआईएडीमकेसँग गरेको गठबन्धनको विरोध गर्दै पूर्व कांग्रेस नेता जीके मुपनारले ‘तमिल मानिला कांग्रेस’ गठन गरे र डीएमकेसँग गठबन्धन गरे। एआईएडीमके विरुद्ध यस गठबन्धनलाई समर्थन गर्दै रजनीकान्तले भनेका थिए, ‘यदि एआईएडीमके फेरि सत्तामा आयो भने भगवानले पनि तमिलनाडुलाई बचाउन सक्ने छैनन्।’ उक्त चुनावमा एआईएडीमके पराजित भयो।

यद्यपि यो हारका पछाडि धेरै राजनीतिक परिस्थितिहरू थिए, तर डीएमके गठबन्धनलाई रजनीकान्तले दिएको समर्थनको निकै चर्चा भयो।

फिल्मी करियरको शिखरमा भए तापनि रजनीकान्त राजनीतिमा आउने कुराले प्रशंसकहरूमा आशा जगायो, तर रजनीकान्त अर्को २० वर्षभन्दा बढी समयसम्म पूर्णकालीन राजनीतिमा आएनन्।

यद्यपि आफ्ना फिल्महरूमार्फत उनी प्रदेशको राजनीतिमा अप्रत्यक्ष रूपमा टिप्पणी गरिरहन्थे।

सुरु हुनुअघि नै समाप्त भएको राजनीति

रजनीकान्तले अन्ततः २०१७ मा राजनीतिमा प्रवेशको घोषणा गरे। तर ३ वर्षपछि, कोरोना महामारीका कारण उनले आफू राजनीतिमा सक्रिय नरहने घोषणा गरे। यससँगै, रजनीकान्तको राजनीतिक करियर पूर्ण रूपमा सुरु हुनुभन्दा अगाडि नै समाप्त भयो। उनको यस निर्णयका पछाडि स्वास्थ्यका कारणहरू बताइएको थियो।

यस विषयमा बीबीसी तमिलसँग कुरा गर्दै राजनीतिक विश्लेषक रामु मणिवन्ननले भने, ‘रजनीकान्तले एउटा महत्त्वपूर्ण अवसर गुमाएका छन्।’

उनले भने कि रजनीकान्तसँग एमजीआर र जयललिताको जस्तो राजनीतिक पृष्ठभूमि (ब्याकग्राउन्ड) छैन। रामु मणिवन्नन भन्छन्, ‘जहाँसम्म एमजीआरको कुरा छ, उनी पार्टी स्थापना हुनुभन्दा पहिले नै डीएमकेका कोषाध्यक्ष थिए। जयललिता एआईएडीमकेको नीति र प्रचार सचिव थिइन्।’

कमल हासनको राजनीतिक यात्रा

कमल हासनले २०१८ मा राजनीतिमा प्रवेश गरे। उनले जयललिताको मृत्यु र करुणानिधि अस्वस्थ भएपछि ‘मक्कल निधि मय्यम’ नामक पार्टी सुरु गरे।

उनको पार्टीलाई २०१९ र २०२१ को चुनावमा कुनै खास सफलता मिलेन। २०२१ को विधानसभा चुनावमा उनको पार्टीले करिब ३७ प्रतिशत भोट पायो भने २०२४ को लोकसभा चुनावमा उनले डीएमके गठबन्धनलाई समर्थन गरे। पछि कमल हासन राज्यसभाका लागि चुनिए। उनको मक्कल निधि मय्यमले २०२६ को विधानसभा चुनाव लडेन र डीएमकेलाई नै समर्थन गर्‍यो।

प्रोफेसर रामु मणिवन्ननका अनुसार रजनीकान्त जस्तै कमल हासनसँग पनि स्थिर राजनीतिक पृष्ठभूमि छैन। उनी भन्छन् कि रजनीकान्त र कमल हासन जस्ता मानिसहरू फिल्म उद्योगमा सफल भए पनि केवल फिल्मी सफलताले राजनीतिमा मद्दत गर्दैन।

रजनीकान्त र कमल हासनभन्दा विजय कसरी फरक छन्?
जहाँ रजनीकान्त राजनीतिबाट टाढा रहे, त्यहीँ कमल हासन राजनीतिमा आएर पनि कुनै ठूलो परिवर्तन गर्न सकेनन्। प्रोफेसर रामु मणिवन्नन भन्छन् कि विजयसँग आर्थिक पृष्ठभूमिका साथसाथै यस्तो राजनीतिक आधार पनि छ जुन यी दुईसँग थिएन।

रामु मणिवन्ननको भनाइ छ कि चुनावमा विजयको प्रभाव सही समयको सदुपयोगका कारण थियो, र सिनेमाबाट मिलेको प्रसिद्धिका कारण उनी एक नेताको रूपमा उदाए। उनी भन्छन् कि विजय अझै पनि एक जनप्रिय नेताको रूपमा पूर्णतः स्थापित हुन बाँकी छ, र भविष्यमा उनी नेताका रूपमा कति उचाइ छुन्छन् भन्ने कुरा उनी जनताको भावनामा कति खरो उत्रिन्छन् भन्नेमा निर्भर गर्नेछ।

विजयको भविष्य उनले सरकार कसरी चलाउँछन् र पार्टीलाई एक संगठनको रूपमा कसरी विकसित गर्छन् भन्ने कुरामा निर्भर हुने उनी बताउँछन्। रामु मणिवन्ननले विजयको जित तमिलनाडुका लागि एक महत्त्वपूर्ण मोड भएको बताए।

उनका अनुसार डीएमके र एआईएडीमके दुवैमा छात्र संगठनहरू बलियो छैनन्, र छात्र एवं युवा संगठनहरूमा ५० वर्षभन्दा बढी उमेरका मानिसहरूको उपस्थिति यसैको परिणाम हो।