मेसेजिङ एप टेलिग्रामका सीईओ पावेल डुरोभलाई वान्टेड सूचीमा राख्दै रूस

काठमाडौं। रूसले लोकप्रिय मेसेजिङ एप टेलिग्रामका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) पावेल डुरोभलाई अन्तर्राष्ट्रिय ‘वान्टेड’ सूचीमा राख्ने तयारी गरेको छ।

मेसेजिङ एपका संस्थापक डुरोभसँग हाल क्रेमलिनको झगडा बढेको छ। सन् २०१४ मा रूस छोडेर फ्रान्सको नागरिकता धारण गरेका डुरोभलाई विभिन्न आरोप लगाइएको थियो।

युक्रेनी गुप्तचर एजेन्सीहरूले रूसमा आक्रमण गर्न प्रयोग गरिरहेको एपमा च्याटहरू हटाउन असफल भएर एफएसबी सुरक्षा सेवाले आतंकवादी गतिविधिहरूलाई सहजीकरण गरेको आरोप लगाएको छ।

यस वर्ष रुसले इन्टरनेट पहुँच प्रतिबन्धित गर्न व्यापक प्रयास गरिरहेको बेला डुरोभको गिरफ्तारी वारेन्ट आएको हो। जसले गर्दा देशभरका मानिसहरू नियमित रूपमा आधारभूत अनलाइन सेवाहरूबाट वञ्चित भएका छन।

‘टेलिग्रामका सीईओ डुरोमाथि चलिरहेको आपराधिक अनुसन्धानको सम्बन्धमा अभियोग लगाइएको छ’ एफएसबीले टास राज्य समाचार एजेन्सीले उद्धृत गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ। टेलिग्राम अधिकारीहरूको लागि विशेष ध्यान केन्द्रित भएको छ।

आरोप र पक्राउ वारेन्टको बारेमा टिप्पणीको लागि गरिएको अनुरोधलाई टेलिग्रामको प्रेस कार्यालयले तुरुन्तै प्रतिक्रिया दिएन। एक्समा रहेको टेलिग्राम मेसेन्जर खाताले डुरोभले क्यामेरामा बीचको औंला देखाउँदै गरेको पुरानो तस्बिर पुनः सेयर गरेको छ।

जसलाई केही प्रयोगकर्ताहरूले आरोपहरूको प्रतिक्रियाको रूपमा व्याख्या गरेका छन्। ‘फ्रान्सले आफ्ना नागरिकहरूलाई अन्य देशहरूमा सुपुर्दगी गर्दैन’ टासले फ्रान्समा डुरोभका वकिल फिलिपलाई उद्धृत गरे डे भेउलेले भने।

उनले थपे ‘रूसले इन्टरपोल सूचना जारी गर्यो भने फ्रान्सले थप छानबिन गर्नेछ। जुन राजनीतिक प्रकृतिको पाइएमा त्यसमा कारबाही गर्नु आवश्यक छैन’ टासले उनलाई उद्धृत गर्दै भने।

यस वर्षको सुरुमा दुई राज्य सञ्चालित अखबारहरूले एसएफबीले डुरोभमाथि अनुसन्धान खोलेको रिपोर्ट गरेका थिए। जसमा टेलिग्रामले क्रोकस सिटी हलमा भएको आतंकवादी हमला र राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनकी एक प्रमुख समर्थककी छोरी डारिया डुगिनाको हत्या जस्ता घटनाहरू गराउन प्रयोग गरिएको थियो।

डुरोभले त्यतिबेला आरोपहरूलाई अस्वीकार गरेका छन्। रूसी अधिकारीहरूले टेलिग्राममा रूसीहरूको पहुँच प्रतिबन्धित गर्न नयाँ बहाना बनाउन खोजिरहेका थिए।

बुधबार एफएसबीको प्रेस सेवाले टेलिग्राम डेटिङ च्याटबोटमार्फत रूसमा पेट्रोल पम्पहरूमा आगजनी जस्ता तोडफोडका कार्यहरू गर्न युक्रेनी सुरक्षा सेवाहरूद्वारा भर्ती गरिएका रूसीहरूले दिएको बयान भएको दाबी गरेको भिडियोहरू सेयर गरेको छ।

युक्रेनले रूसी सुरक्षा सेवाहरूलाई देशमा तोडफोड वा जासुसीका कार्यहरूका लागि मानिसहरूलाई भर्ती गर्न टेलिग्राम प्रयोग गर्ने, सैन्य सुविधाहरू र सेनाको स्थानहरूको तस्बिर खिच्ने जस्ता कार्यहरूको लागि नगद प्रस्ताव गर्ने आरोप पनि लगाएको छ।

रूसको राज्य इन्टरनेट नियामक रोस्कोमनाडजोरले यस वर्षको फेब्रुअरीमा टेलिग्राममा पहुँच रोक्न थालेको थियो। रूसका धेरै प्रयोगकर्ताहरूले एप प्रयोग गर्दा कठिनाइहरूको सामना गर्नुपरेको छ।

तर, एप अझै पनि भीपीएनहरूमार्फत पहुँचयोग्य छ र क्रेमलिनले रूसीहरूलाई नयाँ राज्य सञ्चालित मेसेन्जर एप म्याक्समा धकेल्ने प्रयास गरे पनि लोकप्रिय छ।

प्रतिबन्धहरू अघि रूसमा टेलिग्रामले प्रति महिना ९ करोड प्रयोगकर्ताहरू रहेकोमा अहिले यो बढेर १ अर्ब भन्दा बढी प्रयोगकर्ताहरू भएको विश्वव्यापी रूपमा सबैभन्दा लोकप्रिय एपहरू धेरैजसो विशेष गरी प्रयोगकर्ताहरूको गोपनीयता सुरक्षामा यसको ध्यान केन्द्रित भएको कारणले आकर्षित भएका छन्।

गोपनीयतामा यो ध्यानले टेलिग्रामलाई आपराधिक गतिविधिहरूको लागि प्रयोग गरिन्छ भन्ने आरोप लगाएको छ र डुरोभले रूस बाहिरका अधिकारीहरूबाट पनि बढ्दो दबाबको सामना गर्नु परेको छ।

टेलिग्रामका प्रशासकहरूले पर्याप्त काम नगरेको आरोपमा २०२४ मा दुरोभलाई फ्रान्समा पक्राउ गरिएको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था एएफपीका अनुसार एपमा आपराधिक गतिविधि आरोप अस्वीकार गर्ने डुरोभलाई यस महिनाको सुरुमा फ्रान्समा फेरि सोधपुछको लागि बोलाइएको थियो।

बेलायती अनलाइन सुरक्षा वाचडग अफकमले अप्रिलमा एपमा बाल यौन दुव्र्यवहार सामग्री साझा गरिएको आरोपमा टेलिग्राममा अनुसन्धान सुरु गरेको बताएको थियो।

(द फाइनान्सियल टाइम्सको सहयोगमा)