मेक्सिकोमा देशभर जेनजी प्रदर्शन

काठमाडौँ: मेक्सिकोमा देशभर जेनजी प्रदर्शन सुरु भएको छ। नोभेम्बर पहिलो साता सुरुमा डे अफ द डेड कार्यक्रममा गोली लागेर मारिएका अपराध विरोधी छवि बनाएका मिशोआकानका मेयर कार्लोस मन्जोको हत्या भएपछि बढ्दो हिंसाको निन्दा गर्दै हजारौं मानिसहरू प्रदर्शनमा उत्रिएका हुन् ।

मेक्सिको सिटीका सार्वजनिक सुरक्षा सचिव पाब्लो भास्क्वेजले पत्रकार सम्मेलनमा भने कि १०० प्रहरी घाइते भएका छन्, जसमा ४० जनालाई अस्पताल भर्ना गरिएको छ। यस्तै २० नागरिक पनि घाइते भएका छन्।  २० जना पक्राउ परेका छन् र अन्य २० जनालाई प्रशासनिक उल्लंघनका लागि पेस गरिएको छ। एल यूनिभर्सल समाचार संस्थाका अनुसार, सुरक्षा फौजले नेशनल प्यालेसको क्षेत्र प्रवेश गर्दा प्रदर्शनकर्तामाथि आँसु ग्यास प्रहार र ढुंगा प्रहार गरेको थियो।

‘ढाल र ढुंगाका साथ, सुरक्षा फौजले जोकलो क्षेत्रमा प्रदर्शन गर्दै गरेका युवा माथि शारीरिक हिंसा गरेको छ, जसका घाइतेलाई त्यहाँ उपस्थित चिकित्सक र आपतकालीन उद्धार तथा चिकित्सा दल (एमरजेन्सी रेस्क्यू एण्ड मेडिकल इमरजेन्सी स्क्वाड्रन) का कर्मचारीहरूले उपचार दिएका छन्,’ एल यूनिभर्सले जनाएको छ।

थोरै समयसम्म जोकलो प्लाजामा प्रदर्शनकारीलाई खेदाउँदै र पिटेर प्रहरीहरूले अन्ततः उनीहरूलाई त्यहाँबाट हटाएको र बाँकी प्रदर्शनकारीलाई विखण्डन गरेको थियो।

राष्ट्रपति शिनबाउमले पनि दक्षिणपन्थी दलहरूले जेनजी आन्दोलनमा हस्तक्षेप गर्न खोजेको र सामाजिक सञ्जालमा बोटहरू प्रयोग गरी प्रदर्शनमा सहभागिता बढाउने प्रयास गरेको आरोप लगाएकी छिन्। यसअघि नेपालसहित एसिया र अफ्रिकाका केही देशहरूमा जेनजी प्रदर्शन भएको थियो। सबैभन्दा ठूलो जेनजी प्रदर्शन सेप्टेम्बर ८ र ९ मा नेपालमा भएको थियो। सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्ध लगाएपछि जेनजी युवाहरूले गरेको प्रदर्शनीपछि तत्कालिन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली राजीनामा दिन बाध्य भएका थिए। त्यस्तै, मेडागास्करमा पनि त्यस्तै ठूलो विरोध प्रदर्शन भएको थियो, जसले सरकारका असफलता र भ्रष्टाचारलाई उजागर गरेको थियो। यसले अन्ततः सरकारको विघटन गर्‍यो र राष्ट्रपति एन्ड्री राजोएलिनालाई देश छोड्न बाध्य पार्यो।

अलजजिराकी मेक्सिको सिटी संवाददाता मोनिका क्रूजले मेक्सिकोमा भैरहेको जेनजी प्रदर्शनीमा विपक्षी दलको भूमिका रहेको बताएकी छन्। ‘हामी विश्वास गर्न कठिनाई महसुस गर्दैछौं कि यो एक जैविक विरोध हो, विशेषगरी युवामाझ। जेनजी एउटा मोनोलिथ (एकसमान समूह) होइन। तर सडकमा धेरै युवा देखिएका छैनन्, र यो संकेत हुन सक्छ कि यो युवाहरूबाट सुरु भएको होइन। हामीले यहाँ प्यालेस्टिनामा भएको नरसंहारविरुद्ध प्रदर्शनमा हजारौं युवा सडकमा हिँडेको देखेका छौँ,’ उनलाई उद्धृत गर्दै अलजजिराले लेखेको छ।

मेक्सिको सिटीको मार्चमा सहभागी प्रदर्शनकारीले भ्रष्टाचार र हिंसात्मक अपराधमा दमन जस्ता प्रणालीगत समस्याप्रति आफ्नो असन्तुष्टि व्यक्त गरिरहेका छन्।

शिनबाउम, जसले अक्टोबर २०२४ देखि सत्ता सम्हालेकी छन्, पहिलो वर्षमा ७० प्रतिशत भन्दा बढी अनुमोदन दर कायम राखेकी छिन्, तर मन्जोसहित केही उच्च-प्रोफाइल हत्याकाण्डका कारण उनको सुरक्षा नीतिको आलोचना भइरहेको छ। मिशोआकानको उरुआपनका मेयर मन्जोले आफ्नो शहरमा लागू हुने लागूपदार्थ र अपराधी गिरोहविरुद्ध अभियान चलाइरहेका थिए। उनी १ नोभेम्बरमा हत्या गरिएका थिए।

उनका समर्थकहरूले शनिबार मिशोआकानका सहरहरूमा पनि सडकमा प्रदर्शन गरेका थिए। केही समर्थक मेक्सिको सिटीमा पनि मार्चमा सहभागी हुन आएका थिए।