घरजग्गा कारोबारमा सुधारको संकेतः एक खर्ब ८३ अर्बको किनबेच, काठमाडौँमा २२३ प्रतिशत बढ्यो

काठमाडौँ: घरजग्गा कारोबारमा सुधारको संकेत देखिएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको ‘घरजग्गा कारोबारको प्रवृत्ति तथा वर्तमान स्थिति’ सम्बन्धी प्रतिवेदनअनुसार चालू आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को तेस्रो त्रैमासमा घरजग्गा कारोबार, कारोबार रकम, सरकारी राजस्व तथा बैंक कर्जामा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ।

राष्ट्र बैंकको पछिल्लो प्रतिवेदनले केही समयदेखि सुस्त रहेको घरजग्गा बजार पुनः चलायमान बन्दै गएको देखाएको छ।

प्रतिवेदनअनुसार समीक्षा अवधिमा देशभर घरजग्गा कारोबार संख्या अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ६.४२ प्रतिशत बढेको छ। गत वर्ष यही अवधिमा कारोबार संख्या ४.५२ प्रतिशत घटेको थियो।

सबैभन्दा उल्लेखनीय सुधार कारोबार रकममा देखिएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको तेस्रो त्रैमासमा करिब एक खर्ब ७ करोड रुपैयाँ बराबरको घरजग्गा कारोबार भएकोमा यस वर्ष सोही अवधिमा एक खर्ब ८३ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ पुगेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।

कारोबार बढेसँगै सरकारको राजस्व संकलनमा पनि उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। घरजग्गा कारोबारबाट प्राप्त हुने राजस्व २३.७२ प्रतिशत बढेको छ भने पूँजीगत लाभकर (क्यापिटल गेन ट्याक्स) संकलन ३१.४२ प्रतिशत वृद्धि भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

प्रादेशिक रूपमा बागमती प्रदेश घरजग्गा कारोबारको केन्द्र बनेको छ। यहाँ कारोबार संख्या ३३.०१ प्रतिशत बढ्दा कारोबार रकम भने १३१.५२ प्रतिशत उकालो लागेको छ।

स्थानीय तहहरूमध्ये काठमाडौं महानगरपालिकामा सबैभन्दा धेरै वृद्धि देखिएको छ। काठमाडौंमा घरजग्गा कारोबार संख्या १०८.४२ प्रतिशत बढेको छ। भने कारोबार रकम २२३.१२ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। यसबाहेक पोखरा, ललितपुर, वीरगञ्ज र विराटनगरमा पनि कारोबारमा उल्लेख्य सुधार देखिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।

बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट घरजग्गा क्षेत्रमा प्रवाह हुने कर्जामा पनि सकारात्मक वृद्धि देखिएको छ। समीक्षा अवधिमा आवासीय घरजग्गासहित यस क्षेत्रतर्फ प्रवाह भएको कर्जा ५.५५ प्रतिशतले बढेको छ। जसले लगानीकर्ता र सर्वसाधारणको घरजग्गा क्षेत्रमा बढ्दो विश्वासलाई संकेत गरेको छ।

उपमहानगरपालिकामध्ये बुटवलमा कारोबार संख्या ५६.७९ प्रतिशत बढेको छ। तुलसीपुरमा कारोबार रकम १३४.५६ प्रतिशत वृद्धि भएको छ।