हनुमानढोकाको दसैँघरमा विधिपूर्वक राखियो जमरा

काठमाडौँः बडादसैँको पहिलो दिन घटस्थापनाको अवसरमा काठमाडौंको ऐतिहासिक हनुमानढोका दरबार क्षेत्रमा रहेको दसैँघरमा विधिपूर्वक जमरा राखिएको छ ।

हनुमानढोकामा तैनाथ नेपाली सेनाको शार्दूलजङ्ग गुल्मका पण्डित वेणुपहरि दाहालका अनुसार वैधृति योग र चित्रा नक्षत्र परेकाले शान्तिविधि गरी घटस्थापना गरिएको हो ।

उनले गुरुहरूको सल्लाहअनुसार शान्तिविधि सम्पन्न गरी नवदुर्गा भगवतीको आह्वान, स्थापना र पूजाआजा गरेर जमरा राखिएको जानकारी दिए ।

उनका अनुसार घटस्थापनाका लागि आइतबार बिहान ११ बजेर ४६ मिनेटको शुभ साइत निर्धारण गरिएको थियो । सोही साइतमा सङ्कल्पसहित विधिपूर्वक जमरा रोपिएको उनले बताए ।

‘विशेष गरेर वैधृति योग र चित्रा नक्षत्र परेका कारण धननाश र सन्ताननाश हुने योग रहेको मान्यता छ । त्यसैले शान्ति गरेर घटस्थापना र जमरा राख्नु उपयुक्त हुन्छ,’ दाहालले भने ।

यस्तो अवस्थामा विधिपूर्वक पूजाआजा गरी शान्ति गर्ने परम्परा रहेको उनले बताए । यसका लागि देवीदेवता तथा २७ नक्षत्रका देवीदेवताको स्थापना गरेर पूजा गर्ने चलन रहेको उनको भनाइ छ ।

दाहालका अनुसार दसैँमा जमरा राख्नुको धार्मिक महत्त्व छ । जमरालाई अन्नमध्ये प्रमुख र पवित्र मानिनुका साथै दुर्गा भगवतीको प्रिय वस्तुका रूपमा लिने गरिन्छ ।

घटस्थापनाका दिन जमरा रोपेर नौ दिनसम्म जल चढाउने, पूजाआजा गर्ने र देवीको आराधना गर्ने परम्परा छ । यस अवधिमा नवदुर्गाको पूजा गरी शक्ति प्राप्तिको कामना गरिन्छ । विजयादशमीका दिन टीका र जमरा लगाएर देवीको प्रसाद ग्रहण गर्ने चलन छ ।

दसैँलाई असत्यमाथि सत्य र अधर्ममाथि धर्मको विजयका रूपमा पनि लिइन्छ । धार्मिक मान्यताअनुसार यही अवसरमा दुर्गा भगवतीले महिषासुरमाथि र भगवान् रामले रावणमाथि विजय प्राप्त गरेको प्रसङ्ग स्मरण गरिन्छ ।