द केरला स्टोरी : प्रोपोगान्डा र कन्ट्रोभर्सीको फ्युजन

सन् २०२३ मे ५ देखि भारतीय चलचित्र ‘द केरला स्टोरी’ सिनेमाघरमा प्रदर्शन भइरहेको छ। चलचित्रको टिजर रिलिज भएदेखि विभिन्न तहतप्कादेखि राजनीतिक वृत्तसम्म यसको चर्चा छ। केही विषयमा यो चलचित्र विवादमा पनि परेको छ।

विवाद नचलोस् पनि कसरी त! हिन्दूसँग आबद्ध संघसस्था र भारतीय जनता पार्टी (बीजेपी)जस्ता पार्टी पनि चुनावका माहोल तताउन यो सिनेमालाई एजेन्डा बनाएका छन्। उनीहरूले चलचित्रका विषयवस्तुलाई समर्थन गरेका छन्। अर्का थरि भारतीय कांग्रेस वा निकटले भने खुलेआम विरोध जनाएका छन्।

तीन चरणमा देखिएको चलचित्रको सुरुवात नै अफगानिस्तानको जेलमा ‘इन्टरगोरेसन’बाट सुरु भएको पाइन्छ। घरसँगै कलेज गएपछिको कथा, प्रेममा परेपछि विछोडको कथा र सिरिया जाँदा बाटोमा पाएको दुःखःको कथालाई एकसाथ एकअर्कासँग जोडेर कथा सुरु भएको छ।

धार्मिक सहिष्णुतालाई आधार मानेर अघिल्लो वर्ष ‘द काश्मीर फाइल्स’ बनिसकेको छ। धर्म, लभ जिहाद वा आईएसआईएसका नाममा हुने यौन दास, आतंकवादी संगठनका काम देखाएको यो फिल्मले सभ्यता समाप्त पार्न धर्मलाई मूल हतियार बनाई आक्रमण गर्न सकिन्छ भन्ने सन्देश पनि दिएको छ।

कथाका मूल पात्र तीन जना नर्सिङका विद्यार्थी भारतका विभिन्न ठाउँबाट केरलाको कलेजमा पढ्न पुगेका हुन्छन्। उनीहरुको रूममेट मुस्लिम समुदायका व्यक्ति हुन्छन्। ऊसँगको भेटबाट तीन जना साथीहरूमा आउने बदलाव, समस्या र चुनौती नै मुख्य चलचित्रको मुख्य विषयवस्तु छ।

एक जना पात्र पूर्णरुपमा मुस्लिम साथीको जालमा पर्नु, अर्को साथी जालमा परे पनि छाड्न चाहनु र अर्को साथी उनीहरुको आनीबानी थाहा पाएर टाढिन खोज्नु कथाका विषय हुन्। यसैमा आईएसआईएसमा कसरी ललाईफकाई जिहाद र धर्मका नाममा बाध्य पारिन्छ भन्ने कुरालाई सूक्ष्म ढंगबाट थ्रिलर, भायलेन्स, ड्रामाका माध्यमबाट देखाउने प्रयास गरिएको छ।

गीताञ्जली मुस्लिम साथीको चक्रमा पूरा नफसे पनि उसलाई साथीसँगको संगतले आफ्नै प्रेमीको मायाजालमा परेको भिडियो बाहिर आउनसाथ आत्महत्या गर्नेसम्मको अर्को कथा यसमा छ।

चलचित्रको मुख्य नायिका अदाह शर्मा (शालिनी/फतिमा) हरर चलचित्र ‘१९२०’बाट फिल्मी यात्रा सुरु गरेकी थिइन्। उनको अहिलेसम्मकै सबै भन्दा दमदार अभिनय पछिल्लो चलचित्रमा देख्न सकिन्छ। उनका साथै योगिता बिहानी (निमाह), सिद्दी इदनानी (गीताञ्जलि) र मुस्लिम चरित्र अभिनय गरेकी सोनिया बलानी (अशिफा)को अभिनय फिल्ममा छ।

सुदीप्तो सेनको कथा तथा निर्देशकीय क्षमता फिल्ममा अब्बल देखिन्छ। जल्दोबल्दो सत्य कहानीलाई चलचित्रमा उतार्न मुस्किलनै हुन्छ र यसमा निर्देशक केही हद सफल छन् जसले गर्दा अहिले यो सिनेमा ‘कन्टोर्भर्सी’को मारमा परेको छ।

‘नेसनालिजम इज हराम, मुस्लिम इज आइडेन्टिटी’जस्ता नारा भित्तामा टाँसिनुले पनि मुस्लिम, सरिया कानुन र कुरानसम्बन्धी ज्ञान बाँडेको प्रष्ट देखिन्छ। विगतमा गरेको भूल र भविष्यमा यसको रोकथाम, साम्प्रदायिक हिंसाको न्यूनीकरण गर्न मद्दत पुग्ने भएकाले यो चलचित्र हेर्नलायक छ।

गीताञ्जलिका बुवा कट्टर कम्युनिस्ट हुन्छन्। जसका घरमा लेनिन, मार्क्स, स्टालिनका तस्बिर झुन्डिएका छन्। तर छोरी घर आउने बेला हिजाब लगाएर आउँछिन्। यसपछि गीताञ्जलीको परिवारले हिजाब महिलाको बचावट गर्ने अस्त्र हो या मुस्लिमको पहिचान भन्नेमा यकिन हुन सकेको छैन। यसले उनका बुबामा पनि अन्यौल सिर्जना गरेको छ। यही अन्यौलका बीचमा गीताञ्जलिका बुवामा हृदयघातको समस्या देखिन्छ। उनलाई अस्पताल भर्ना गरिन्छ।

अहिले यस चलचित्र भारतीय राजनीतिमा तरङ्ग ल्याएको छ। उत्तरप्रदेश, मध्यप्रदेशमा छुट गरी प्रदर्शन भएको यो चलचित्र पश्चिम बंगाल, झारखण्डमा जातीय दंगालाई प्राथमिकता दिने, धर्मसहिष्णुतालाई असर पुर्‍याउन सक्ने भनेर बन्देज लगाइएको छ।

गीताञ्जली मुस्लिम साथीको चक्रमा पूरा नफसे पनि उसलाई साथीसँगको संगतले आफ्नै प्रेमीको मायाजालमा परेको भिडियो बाहिर आउनसाथ आत्महत्या गर्नेसम्मको अर्को कथा यसमा छ।

मुस्लिम रूममेटले तीन जना साथीलाई ‘ब्रेनवाश’ वा ‘मेनुपुलेट’ गरी मुस्लिम बनाउनेतर्फ लागेका छन्। मुस्लिको संगतपछि शालिनी र गीताञ्जलिले मुस्लिम धर्म अपनाउन थालेका छन्। तर ईसाईलाई मान्ने साथी निमाहलाई भने धर्मान्तरण गर्न सकिएको छैन। धर्म प्रचार र धर्मान्तरण गर्न भारत मात्र होइन, नेपालमासमेत क्रिस्चियन प्रचार प्रसार व्यापक देखिन्छ।

चलचित्रका अनुसार ३२ हजारभन्दा बढीलाई धर्म परिवर्तन गराएको भनिएको छ। श्रीलंका, अफगानिस्तान हुँदै सिरियासम्म भारतीय युवायुवती धर्मान्तरण गराइएको कथा फिल्मले भनेको छ।

चलचित्रमा निमाहले आफूलाई धर्मान्तरणको प्रयास गरेको र लागुऔषध सेवन गरी पटकपटक बलात्कारसमेत गरेको समेत प्रहरी सामु बताउँछिन्। आफू जस्तै हजारौँ किशोरीलाई लभ जियादको शिकार, ‘ब्रेन वाश’ र मायाजालमा फसाउने, गर्भवती बनाई बाध्यतामा निकाह गर्न उत्प्रेरित गर्ने गरेको बताएकी छन्।

अहिले यस चलचित्र भारतीय राजनीतिमा तरङ्ग ल्याएको छ। उत्तरप्रदेश, मध्यप्रदेशमा छुट गरी प्रदर्शन भएको यो चलचित्र पश्चिम बंगाल, झारखण्डमा जातीय दंगालाई प्राथमिकता दिने, धर्मसहिष्णुतालाई असर पुर्‍याउन सक्ने भनेर बन्देज लगाइएको छ।

चलचित्रमा रोमान्स संगीत मध्यमस्तरको छ। तर थ्रिल्लिङवाला पृष्ठभूमिको संगीत र सिनेमेटोग्राफी उत्तम छ। कलाकारले कथापटकथालाई अत्यन्त मिहिन ढंगबाट प्रस्तुत गरेका छन्। पात्रको अभिनयले केरलाको कथालाई देश र विश्वकै कथा भन्न सकेको छ।

शालिनीबाट फतिमा बनेकी अदाह शर्मालाई उनकै साथीसँग प्रेम गर्न लगाएर गर्भवती बनाई छोडेर गएपछि बच्चाका लागि अर्को व्यक्तिसँग निकाह गर्न परेपछिको दृश्यले नै मुख्य कथाको ‘प्लट’ बदलिदिन्छ। बीचबीचमा आङ नै सिरिङ्ग हुने दृश्य आँखामा आइपुग्छ। सवा दुई घण्टा कही कतै नगई सिनेमामै बाँध्न सफल छ।

पूरा कथा भनेसम्म काटमार, रोमान्स र महिलालाई बन्दी बनाई बिक्री गर्ने, इस्लामिक कानुनको प्रत्यक्ष साक्षी बन्न चलचित्रले सघाएको छ। अन्त्यमा वास्तविक चलचित्रसँग सम्बधित असली पात्रको छोटो फुटेजले केही हदसम्म प्रमाणमा सत्यता छ भन्ने पुष्टि गर्न सहयोग गरेको छ।