बाजुरा: बाजुराको बुढीनन्दा नगरपालिका वडा नम्बर ९ अंगाउपानीका रनबहादुर रोकाया पाउरोटी व्यवसाय गरेर उदाहरणीय बनेका छन्। ‘पाउरोटी बड्डा’ नामले परिचित रोकाया बाजुराबासीलाई पाउरोटी चिनाउने व्यक्तिको रूपमा समेत चिनिन्छन्।
विगत १९ वर्षदेखि उनी पाउरोटी व्यवसायमा संलग्न छन्। अहिले रोकाया उमेरले ७२ वर्षको भए पनि जोश जाँगर भने उस्तै छ। विगतका दिनहरूमा हरेक दुःख कष्ट झेल्दै आएका रोकाया अहिले असल व्यवसायकर्मी रूपमा आफूलाई चिनाउँदै सबैको प्रेरणाको स्रोत समेत बनेका छन्। विगतका दिनमा भारतको नोकरीबाट घर परिवारको पेट पाल्दै आएका उनले त्यहाँको काम छोडेर आफ्नै जन्मभूमि फर्केर पाउरोटी व्यवसायतर्फ उन्मुख भए। अहिले उनले व्यवसायिक रूपमै १९ वर्षदेखि पाउरोटी उद्योग सञ्चालन गरेर बसेका छन्, जुन व्यवसायबाट उनले आफ्ना छोराछोरीहरूलाई उच्च शिक्षा अध्ययन समेत गराए।
अहिले पनि उनले दुई नाति, एक नातिनी र एक छोरीलाई पढाइ रहेका छन्। पाउरोटी बेचेरै उनको घरधन्दा चलेको छ। बिहानै ४ बजेदेखि उनको पेसा, व्यवसाय सुरु हुन्छ। पाउरोटी र डोनट बनाएर सकेपछि डोकोमा हालेर बेच्नको लागि बजारतिर निस्किन्छन्।
उनले ताजा पाउरोटी र डोनट प्रतिएकको १० देखि १५ रूपैयाँका दरले बिक्री गर्दै आएका छन्। पहिले बाउलीमा व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएका उनले अहिले बडिमालिका ८ रावलबाडा डाँडामा कोठा भाडा लगेर व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेका छन्। व्यवसायबाट मासिक पचास हजारभन्दा बढी आम्दानी हुने गरेको उनको भनाइ छ। आम्दानी भएको रकमबाट कोठाभाडा तिरेर अन्य सर–सामान किन्दा न्यूनतम १० हजारसम्म बचत हुने गरेको रोकायाले बताएका छन्। आफूभित्रको इच्छाशक्ति, क्रियाशीलता, निरन्तरता र मेहनतले नै सानो व्यवसाय चलिरहेको रोकायाको भनाइ छ।
उनी पाउरोटी उत्पादनसँगै बजारीकरणका लागि आफै बजारभर हिँड्ने गरेका छन्। रोकाया भन्छन्, ‘बिहानै ताजा पाउरोटी र डोनट डोकामा हालेर बेच्न बजार जान्छु। सबेरै सबै पसलमा पुग्दा नास्ताका लागि ग्राहक बसेका हुन्छन् र सबै पसलेले किन्ने गर्छन्।’
मानिसका लागि कुनै पनि पेसा व्यवसाय सानो–ठूलो हुँदैन भन्ने ध्येयका साथ व्यवसाय गरिरहेको उनको भनाइ छ। दिनहुँ पाउरोटी व्यवसायबाट न्यूनतम दुई हजारदेखि पच्चीस सय आम्दानी गर्ने गरेको उनको भनाइ छ। मासिक पचास हजारभन्दा बढीको दरले वार्षिक छ/सात लाख आम्दानी हुने गरेको उनले बताए। उनका अनुसार, पाउरोटी व्यवसाय सञ्चालनको लागि पकाउने मेसिन घरेलुले २०७४ सालमा असी हजार बढीको लागतमा उपलब्ध गराएको र धुलो मिच्ने मेसिन असी हजारको लागतमा आफ्नै लगानीमा खरिद गरेको बताएका छन्।
उनले भने, ‘अहिले पकाउने मेसिन राम्रो भए पनि धुलो मिच्ने मेसिन बिग्रने अवस्थामा छ। कहिँकतैबाट धुलो मिच्ने मेसिन सहयोग भएको खण्डमा ठूलो राहत हुने थियो।’
साथै उनले मेसिन उपलब्धताको लागि सबैसँग सहयोगको आग्रह समेत गरेका छन्। साथै रोकायाले अहिले बजारमा बाहिरबाट पाउरोटी र डोनट आयात हुने हुँदा समस्या थपिएको समेत बताएका छन्। अहिले बजारभर बाहिरबाटै पाउरोटी र डोनट आउने गर्छन्, जसले गर्दा व्यवसायमा चुनौती थपिएको छ।
रोकायाले भने, ‘बाहिरबाट आयात भए पनि आफू आफ्नो पेसा, व्यवसायमा लगावका साथ निरन्तरता दिन्छु। जसका कारण उत्पादित पाउरोटी, डोनट खेर जाँदैनन्। सबै बिक्री हुन्छन्। जसले गर्दा आफू खासै निराश हुनु पर्दैन।’ रोकाया एक उदाहरण पात्र मात्रै हुन्। यस्ता स–साना व्यवसाय सञ्चालन गरेर असल कर्मको परिचय दिएका व्यक्तिहरू बाजुरामा थुप्रै छन्।
उनको पेसाले ‘मेहनत आवश्यक छ, देशमा अवसर छैन भन्न मिल्दैन। कर्म गर्न जरुरी छ। विदेश पलायन हुनुभन्दा आफ्नै ठाउँमा मेहनत गरे प्रतिफल प्राप्त हुन्छ।’ भन्ने सकारात्मक सन्देश प्रवाह गरेको छ। रोकायाको यो सामान्य पेसा, व्यवसाय एक असल उदाहरण मात्रै होः तर कुनै पनि पेसा व्यवसाय सानो हुँदैन भन्ने कुरा यसबाट जान्न सकिन्छ।


