समस्याग्रस्त कर्णाली डेभलपमेन्ट बैंकको पुनर्संरचना, सेयर पुँजी घटाएर एक प्रतिशत कायम

काठमाडौं। समस्याग्रस्त बनेको कर्णाली डेभलपमेन्ट बैंकको सेयर पुँजी घटाएर एक प्रतिशत कायम गरिएको छ।

नियामक नेपाल राष्ट्र बैंकले मंगलबार एक सूचना प्रकाशित गर्दै बैंकको संस्थापक र सर्वसाधारणको सेयर संख्या घटाएर एक कित्ता कायम गरिएको जानकारी दिएको छ।

बैंकलाई पुनर्संरचना गर्न सेयर संख्या एक प्रतिशत कायम गरिएको केन्द्रीय बैंकले स्पष्ट पारेको छ।

राष्ट्र बैैंकद्धारा गठित व्यवस्थापन समूहले २५ जना संस्थापक सेयरधनीको कूल २१ लाख ३६ हजार ६० कित्तालाई एक प्रतिशतमा झारेर २१ हजार ३६० कित्ता कायम गरेको जानकारी दिएको छ।

बैंकको सम्पत्ति तथा दायित्व मूल्यांकन (डीडीए) गर्दा चुक्ता पुँजी क्षय भएको  र सम्पत्तिले दायित्व नखाम्ने देखिएको छ।

यस्तै ३५ जना सेयरधनीको चुक्ता हुनुपर्ने सेयर पुँजीवापतको रकम अवैधानिक रुपमा चुक्ता भएको देखिएको बैंक व्यवस्थापन समूहले जनाएको छ।

यस्तै १० जना साधारण सेयरधनीको १२ हजार ६८४ कित्ता सेयर रहेकोमा घटेर १२६ कित्तामा झरेको छ। ३५ जनाको संस्थापकको सेयर पुँजी २२ करोड रुपैयाँ घटेर २२ हजार रुपैयाँ कायम हुने भएको छ।

बैंकको कूल दायित्व ४ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ र सम्पत्तिको मूल्य २ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ मात्र छ। यसले गर्दा दायित्व र सम्पत्तिबीच १ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँको ठूलो अन्तर देखिएको छ।

यो बैंकलाई तत्काल खारेजी (लिक्विडेसन) मा पठाउँदा निक्षेपकर्ताहरूले ठूलो नोक्सानी व्यहोर्नुपर्ने अवस्था आएपछि केन्द्रीय बैंकले कर्णाली डेभलपमेन्टलाई पुनर्संंरचनामा लैजान लागेको हो।

बैंकलाई राष्ट्र बैंकले २०८१ पुस १० गते समस्याग्रस्त घोषणा गर्दै व्यवस्थापन आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको थियो।

राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्था नियमन विभागका उपनिर्देशक टीकाराम खतिवडाको संयोजकत्वमा तीन सदस्यीय व्यवस्थापन समूह गठन गरी बैंकेको केन्द्रीय कार्यालय बाँकेमा टोली पठाएको छ।

खतिवडा नेतृत्वको टोलीले २०८१ पुस ११ गतेदेखि बैंकको व्यवस्थापन सम्हाल्दै आएको छ। बैंकमा ५१ प्रतिशत सेयर स्वामित्व संस्थापक सेयरधनीको छ।

यस्तै ४९ प्रतिशत सेयर सर्वसाधारणको छ। कुल ५० करोड चुक्तापुँजी भएको बैंकमा २५ करोड ६४ लाख संस्थापकको र २४ करोड ६३ लाख रुपैयाँ सेयर सर्वसाधारणको छ।

बैंकमा अधिकांश रकम सहकारीको छ। २६१ सहकारीको यो बैंकमा बचत रहेको पाइएको छ। बैंकको बचत अपचलन गर्नेहरूमाथि मुद्दा चलेको छ।

२०८१ पुससम्म बैंकमा कुल दुई अर्ब ९७ करोड ७६ लाख रुपैयाँ कर्जा प्रवाह र चार अर्ब ६४ करोड ३१ लाख रुपैयाँ निक्षेप थियो। बैंकमा कुल एक लाख सात हजार २४७ वटा निक्षेपकर्ता र कुल एक लाख एक हजार १२५ निक्षेप खाता रहेको छ ।

बैंकमा कुल एक हजार ५६ जना ऋणी रहेका छन्। राष्ट्र बैंकले समस्याग्रस्त घोषणा गरेको दिन २०८१ पुससम्म बैंक एक अर्ब ७६ करोड १९ लाख रुपैयाँ नोक्सानमा रहेको छ।

नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) ले बैंकमा तीन अर्ब २० करोड रुपैयाँ अपचलन भएको निष्कर्षसहित १०८ जनालाई प्रतिवादी बनाएर सरकारी वकिल कार्यालय, बाँकेमा प्रतिवेदन बुझाएपछि हाल अदालतमा मुद्धा चलिसकेको छ।

अहिले अदालतको आदेशले बैंकका सञ्चालक राजेन्द्रवीर राय, पूर्वअध्यक्ष पशुपति दयाल मिश्र र वित्त प्रमुख देवप्रकाश सिंह ठकुरी थुनामा छन्।

बैंकले तोकिएको न्यूनतम पुँजीकोष अनुपात कायम नगरेको, संस्थागत सुशासनको अवस्था कमजोर भएको, आर्थिक हिनामिनाका कारण राष्ट्र बैंकले समस्याग्रस्त घोषणा गरेको थियो।  निष्क्रिय कर्जा अनुपात ४०.८५ प्रतिशत पुगेको थियो।