काठमाडौँ- नेपाल र भारतको सीमा विवाद चलिरहेको समयमा काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र साहको कार्यकक्षमा ग्रेटर नेपालको नक्सा राखिएको छ। भारतले भर्खरै आफ्नो संसद भवनमा राखेको ‘अखण्ड भारत’ को नक्साको चर्चा चुलिरहेको समयमा मेयर बालेन्द्रको कार्यकक्षमा भने ग्रेटर नेपालको नक्सा राखिएको हो।
मेयर बालेन्द्र शाहले साहसिक निर्णय लिँदै आफ्नो कार्यकक्षमा ग्रेटर नेपालको नक्सा राख्न लगाएकौ चर्चा अहिले समाजिक सञ्जालमा भइरहेको छ।
केही हप्ता अघि मात्र भारतले आफ्नो नयाँ संसद भवनमा नेपाल, बंगलादेश, पाकिस्तानसहिको भू–भागसमेत समावेश गरेर ‘अखण्ड भारत’ को नक्सा राखेको थियो। त्यो संसद भवनको केही दिनअघि मात्र भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले उद्घाटन गरेका थिए। त्यसपछि साहले त्यसलाई ‘काउन्टर’ दिँदै आफ्नो कार्यकक्षमा ग्रेटर नेपालको नक्सा राखेका हुन्।
भारतले बनाएको अखण्ड भारतको नक्साबारे नेपालका परराष्ट्र मन्त्री एनपी साउदले आफूलाई थाहा नभएको बताएका थिए। यसै बारेमा प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले भने भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग कुराकानी भएको जिकिर गरेका छन्।
यता काठमाडौं महानगरले भने केही दिनअघि मात्र यो नक्सा कार्यकक्षमा राखेको हो। तर मेयर साह भने अहिले काठमाडौं बाहिर छन्। उनी पत्नीको उपचारका लागि भारतको बैंग्लोर गएका छन्। उनले भारत जानुअघि यो नक्सा राख्न निर्देशन दिएको मेयरको सचिवालयले जानकारी दिएको छ।
यता भारतको संसद भवनभित्र नयाँ नक्सा राखिएको विषयमा बंगलादेश र पाकिस्तानले प्रश्न उठाएका छन्। यता नेपालमा पनि भारतको यो कदमको तीव्र विरोध भइरहेको छ। तर सरकारले यो विषयमा प्रधानमन्त्री र परराष्ट्रमन्त्री एनपी साउदबीचै नै कुरा बाझिएको छ।
प्रतिनिधिसभाको बैठकमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद विराजभक्त श्रेष्ठले नेपालको संसद भवनमा पनि ग्रेटर नेपालको नक्सा राख्न सुझाव दिएका थिए।
अहिले नेपालको क्षेत्रफल एक लाख ४१ हजार १८१ वर्ग किमी छ। यो सुगौली सन्धिसँगै नेपालएले गुमाएर बचेको जमिनको क्षेत्रफल हो। त्यसअघि नेपाल पूर्वमा टिस्टादेखि पश्चिमका काँगडासम्म फैलिएको थियो।
सन् १८१६ को मार्च ४ मा नेपाल र इस्ट इन्डिया कम्पनीबीच भएको सुगौली सन्धीमा नेपालको भूभाग मेची–महाकाली तोकिएको छ।


