त्रिवेणी स्पिनिङको साढे तीन अर्बको धागो व्यापार, भारत र टर्कीमा निर्यातबाट ८४ प्रतिशत आम्दानी

काठमाडौं। मुलुकमा सञ्चालित आधा दर्जन ठूला धागो उद्योगहरुले राम्रो व्यापार गरिरहेका छन्। उद्योगहरुले छिमेकी भारत र टर्कीमा निर्यात गरेर विदेशी मुद्रा आर्जन गरिरहेका छन्।

हाल रिलायन्स स्पिनिङ मिल्स लिमिटेड, त्रिवेणी स्पिनिङ मिल्स लिमिटेड, जगदम्बा स्पिनिङ मिल्स लिमिटेडर जे स्पिनिङ मिल्सलगायत उद्योग सञ्चालनमा छन्। पछिल्ला वर्षहरुमा नेपाली धागोको माग भारत र टर्कीमा अत्याधिक रहेको छ।

यस्तै व्यवसायिक घरना संघई परिवारले सञ्चालन गरिरहेको त्रिवेणी स्पिनिङ मिल्सको धागो व्यापार ४३ प्रतिशत बढेको छ। उद्योगले एक वर्षमा तीन अर्ब ४८ करोड १० लाख रुपैयाँबराबरको धागो व्यापार गरेको छ। कूल व्यापारको ८४ प्रतिशत हिस्सा छिमेकी भारत र टर्कीमा धागो निर्यातबाट रहेको छ। अघिल्लो वर्ष ७२ प्रतिशत निर्यात हिस्सा थियो।

२०२४ मा त्रिवेणीले दुई अर्ब ४३ करोड ४० लाख र २०२३ मा दुई अर्ब ३८ करोड २० लाख रुपैयाँबराबरको धागो व्यापार गरेको उद्योगले सार्वजनिक गरेको वित्तीय विवरणमा उल्लेख छ। यो वर्षको १० महिनामा उद्योगले दुई अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ धागो व्यापार गरेको छ।

एक वर्षमा त्रिवेणीको धागो व्यापार एक अर्ब चार करोड रुपैयाँ बढेको छ। तीन वर्षको धागोको व्यापार हेर्दा कारोबार ग्राफ उकालो लागेको छ।व्यापारमा भएको सुधारले मार्जिन बढेर चार प्रतिशत पुगेको छ। यसअघि दुई प्रतिशत मात्र थियो।

त्रिवेणीले पलिएस्टर, भिस्कोस र एक्रिलिक र मिश्रित धागोको उत्पादन गर्दै आएको छ। उद्योगको उत्पादन घरेलु बजारहरू आपूर्तिका साथै ठूला परिमाण भारत र टर्कीमा निर्यात गर्दछ। कम्पनीको सञ्चालन कार्यशील पुँजी गहन प्रकृतिको छ।

उत्पादन कम्पनी भएकोले कच्चा पदार्थको पर्याप्त भण्डारण कायम राख्नु र निर्बाध उत्पादन सञ्चालनका लागि फाइबरको नियमित आपूर्ति सुनिश्चित गर्नु आवश्यक छ।

स्पिनिङ मिल उद्योगका संस्थाहरू कच्चा पदार्थको मूल्यमा हुने उतारचढावको लागि संवेदनशील हुन्छन्। कम्पनीको मुख्य कच्चा पदार्थ पलिएस्टर फाइबर हो। जुन कच्चा तेलबाट बनाइएको हुन्छ। कच्चा तेल

अन्तर्राष्ट्रिय उत्पादन भएकोले यसको मूल्यविश्व बजारमा माग र आपूर्ति स्थितिमा निर्भर भएकाले अस्थिर हुन्छ। कच्चा पदार्थको मूल्यमा अचानक भएको कुनै पनि वृद्धि तुरुन्तै अन्तिम ग्राहकहरूलाई हस्तान्तरण गर्न सकिँदैन। जसले नाफा मार्जिनमा गिरावट ल्याउन सक्छ।

उद्योगको व्यावसायिक सञ्चालनमा आयात र निर्यात दुवै समावेश छ। जसको परिणामस्वरूप बिक्री प्राप्ति र विदेशी मुद्रामा नगद बहिर्गमन हुन्छ। त्रिवेणीले आफ्नो उत्पादन मुख्यतया टर्की र भारतमा निर्यात गर्ने भएकाले विदेशी विनिमय दरहरूमा अस्थिरताको सामना गर्नु परेको छ।

उद्योगले मुख्यतया सिंथेटिक धागोको उत्पादन र निर्यात गर्दैै आएको छ। त्रिवेणी पलिएस्टर, भिस्कोस, एक्रिलिक धागो, मेलान्ज र यसको मिश्रणको प्रमुख उत्पादक र निर्यातकर्ताहरू मध्ये एक हो।

कम्पनीले विभिन्न प्रकारका मिश्रणहरूमा सिंथेटिक धागोहरू उत्पादन गर्दछ। उद्योगले केही वर्षदेखि आफ्ना ग्राहकहरूबाट बारम्बार अर्डरहरू पाइरहेको छ। यसका ग्राहकहरूसँगको यो दीर्घकालीन र घनिष्ठ सम्बन्धले गुणस्तरीय उत्पादनहरू प्रदान गर्ने उद्योगको प्रदर्शन क्षमताको प्रतिबिम्ब हो।

यसबाहेक, कपडा उद्योग स्वाभाविक रूपमा चक्रीय प्रकृतिको छ। निर्यात बजारमा विश्वव्यापी आर्थिक दृष्टिकोण र माग तथा आपूर्ति परिदृश्यमा कुनै पनि प्रतिकूल परिवर्तनले कम्पनीको सञ्चालनलाई प्रत्यक्ष असर गर्छ।

डेडिकेटेड ट्रंकलाइन महशुल विवाद

नेपाल विद्युत प्राकिरण र उद्योगबीच डेडिकेटेड ट्रंकलाइन विवाद जारी छ। आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ मा विद्युत प्राधिकरणले अगस्ट २०१६ देखि अप्रिल २०१८ को अवधिको लागि डेडिकेटेड फिडर शुल्कको रूपमा ८६ करोड ९० लाख रुपैयाँ माग गरेको थियो।

सेप्टेम्बर २८, २०२५ सम्म २८ किस्तामा तिर्न सकिने आकस्मिक रकम ३२ करोड १० रुपैयाँमा बक्यौता दावी रकमको पुनर्मूल्यांकन गरिएको थियो। कम्पनीले धरौटीको रूपमा एक किस्ता एक करोड १४ लाख रुपैयाँ भुक्तानी गरेको छ।

उद्योग सन् १९९५ मा स्थापना भएको त्रिवेणी स्पिनिङ सन् २०२३ मा पब्लिक लिमिटेडमा परिणत भएको हो। उद्योगको अध्यक्ष रामचन्द्र संघई रहेका छन्। उद्योग बाराको छाता पिपरामा छ। उद्योगको धागो उत्पादन क्षमता वार्षिक १८ हजार छन छ।