अन्नपूर्ण (कास्की)- चर्खादेखि खर्क अनि भेडीगोठको झल्को। गुरुङ वेशभूषामा सजिएकाको उस्तै जमघट। राक्षससँगै भूतप्रेतको भेष। कोही बुख्याचा भेषमा थिए त कोही राक्षस। विभिन्न जनावर, भूतप्रेतका चित्रजस्ता मुकुन्डो, कालोमोसोले रङ्गीबिरङ्गी झाँकी।
तमु समुदायको उपस्थितिमा सांस्कृतिक झाँकीसहितको ट्होटें पर्व पदयात्रा पोखरा महानगरपालिका–९ नयाँबजारस्थित तमु धिं नेपालको प्राङ्गणबाट सुरु भयोे। गुरुङ समुदायको मौलिक पर्व ‘ट्होटें’ मनाउन समुदायका व्यक्तिको ठूलो जमघटले वरपरको वातावरण नै उल्लासमय देखिन्थ्यो। उनीहरु मौलिक नृत्य प्रस्तुत गर्दै सभागृह हल पुगे।
पदयात्रा पोखरा सभागृह हलमा पुगेर मूल समारोहमा परिणत भएको थियो। कार्यक्रममा पोखरा महानगरका प्रमुख धनराज आचार्यले तमुको मौलिक चाडपर्वमध्ये ‘ट्होटें’ पर्वले सकारात्मक ऊर्जा पैदा हुने जनविश्वास रहेको बताए। गुरुङ जातिको भाषा, संस्कृति, रीतिरिवाज, चाडपर्व, वेशभूषाले पोखरा समृद्ध बनाउन ठूलो योगदान पुगेको उनको भनाइ छ।
गुरुङ समुदायले आफ्नो मौलिकता पुस्तान्तरणमा ठूलो भूमिका खेलेको प्रमुख आचार्यले बताए। उनले भने, ‘भाषा, साहित्य, संस्कृति र मौलिकतालाई आजको पुस्ताले भोलिको पुस्तालाई देखाउन सकेन भने त्यो लोप हुँदै जान्छ।’ प्रमुख आचार्यले ट्होटेंसहित तमुहरुको भाषा, संस्कृति, रीतिरिवाज, चाडपर्व, वेशभूषा जोगाउन महानगरले साथ दिने बताए।
गाउँबस्ती, संस्कार, संस्कृति विकास गर्ने क्रममा दुःख दिने शत्रुबैरीलाई गाउँबस्तीबाट हटाउन परापूर्वकालदेखि नै ट्होटें मनाउने गरिएको तमु धिं नेपालका अध्यक्ष हुम गुरुङले बताए। उनले भने, ‘ट्होटें तमु (गुरुङ) हरुको ऐतिहासिक पर्व हो। यो हाम्रो सभ्यता, सद्भाव र संस्कृतिका साथै प्रकृतिसँग जोडिएको छ।’
गुरुङ समुदायले हरेक वर्षको दुई पटक ट्होटें मनाउँदै आएका छन्। साउन उद्यौली र चैतमा उभौलीका रुपमा यो पर्व मनाइने गरिएको अध्यक्ष गुरुङले जानकारी दिए। पोखरामा विसं २०५२ देखि व्यवस्थितरुपमा यो पर्व मनाउन थालिएको उनले बताए।
कास्कीको पोखरासहित र आसपासका जिल्लाका गुरुङ बाहुल्य बस्तीमा यो पर्वलाई हर्षोल्लासका साथ मनाउने गरिएको अध्यक्ष गुरुङको भनाइ छ। आज गुरुङ समुदय भएका अधिकांश गाउँमा यो पर्व मनाइएको उनले बताए।
कास्कीको विभिन्न स्थानसँगै गण्डकी प्रदेशका विभिन्न जिल्लाबाट पोखरा बस्दै आएका गुरुङ समुदायले ट्होटें पर्व हर्षोल्लासका साथ मनाएका तमु धिं नेपालकी महासचिव जुनाकुमारी गुरुङले बताए।
परापूर्वकालमा आफ्नो राज्यमा शत्रुको प्रवेश रोक लागाउने र आएकालाई लखेट्नका लागि ट्होटें खेल्ने प्रचालन रहेको अग्रज बताउँछन्। अहिले परिवर्तित समयानुसार एकताको सन्देशसहित ट्होटें पर्व मनाइएको महासचिव गुरुङले बताए।


