ट्रम्पसँग तीतो वार्ता गरेका जेलेन्स्कीले लेखे- शान्ति चाहन्छौँ, खनिज सम्झौता गर्न तयार छु

शुक्रबार वाशिंटनमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उपराष्ट्रपति जेडी भान्ससँग भेट गरेपछि युक्रेनी राष्ट्रपति भोलिदिमिर जेलेन्स्कीले शनिबार १४ पटक ट्विट गर्दै आफू शान्तिका पक्षमा रहेको बताएका छन्।

युक्रेनलाई सहयोग गरेकोमा अमेरिकालाई धन्यवाद दिएका जेलेन्स्कीले ट्रम्पको समर्थन पाउनु आफ्नो लागि धेरै महत्त्वपूर्ण भएको बताएका छन्।

आफू अमेरिकासँग खनिज सम्झौताको लागि तयार रहेको तर त्यसका लागि सुरक्षाको प्रत्याभूति हुनुपर्ने उनको तर्क छ।

जेलेन्स्कीले युक्रेन र अमेरिकाबीचको बलियो सम्बन्धको महत्त्वको बारेमा उल्लेख गर्दै युक्रेनले अमेरिकाबाट समर्थन पाउने आशा व्यक्त गरेका छन्।

‘हामी संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट प्राप्त सबै प्रकारको सहयोगको लागि धेरै आभारी छौँ। म राष्ट्रपति ट्रम्प र कंग्रेस (संसद्)प्रति आभारी छु। अमेरिकी जनताले हाम्रो साथमा उभिएकोमा आभारी छु। युक्रेनी जनताले सधैँ यो समर्थनको कदर गरेका छन्, विशेष गरी आक्रमणपछिको तीन वर्षमा,’ उनले लखेका छन्, ‘हाम्रो अस्तित्वको लागि अमेरिकी सहयोग महत्वपूर्ण थियो र म त्यो स्वीकार गर्न चाहन्छु। तीतो वार्ताको बावजुद, हामी रणनीतिक साझेदार बनेका छौँ। तर हाम्रा साझा लक्ष्यहरूलाई साँच्चै बुझ्नको लागि हामीले एकअर्कासँग इमानदार र स्पष्ट हुनुपर्छ।’

युक्रेनको लागि अमेरिकी सहयोगको आवश्यकतालाई उल्लेख गर्दै जेलेन्स्कीले लेखेका छन्, ‘राष्ट्रपति ट्रम्पको समर्थन प्राप्त गर्नु हाम्रो लागि धेरै महत्त्वपूर्ण छ। उहाँ युद्ध अन्त्य गर्न चाहनुहुन्छ। तर हामी भन्दा बढी शान्ति अरू कसैले चाहँदैन। हामी युक्रेनमा युद्धमा बाँचिरहेका छौं। यो हाम्रो स्वतन्त्रता र हाम्रो अस्तित्वको लागि लडाइँ हो। पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति रेगनले एक पटक भनेजस्तै, ‘शान्तिको अर्थ युद्धको अनुपस्थिति मात्र होइन। हामी सबैका लागि न्यायपूर्ण र दिगो शान्ति अर्थात् स्वतन्त्रता, न्याय र मानव अधिकारको कुरा गरिरहेका छौँ। रूसी राष्ट्रपति पुटिनसँगको युद्धविरामको कुनै अर्थ रहने छैन। उनले विगत १० वर्षमा २५ पटक युद्धविराम तोडेका छन्। वास्तविक शान्ति नै एक मात्र समाधान हो।’

शुक्रबार जेलेन्स्की र ट्रम्पबीचको भेटघाटमा भएको चर्को बहसपछि ट्रम्पले युक्रेनसँग गर्न चाहेको खनिज सम्झौता स्थगित भएको विश्वास गरिएको थियो। तर जेलेन्स्कीले शनिबार एक्समा पोस्ट गर्दै उनी खनिज सम्झौताको लागि तयार भएको बताएका छन्।

‘हामी खनिज सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्न तयार छौं। र यो सुरक्षा ग्यारेन्टीतर्फको पहिलो कदम हुनेछ। तर यति मात्र पर्याप्त छैन । हामीलाई यो भन्दा बढी चाहिन्छ। सुरक्षा ग्यारेन्टी बिनाको युद्धविराम युक्रेनको लागि खतरनाक छ। हामी तीन वर्षदेखि लडिरहेका छौँ र युक्रेनी जनताले अमेरिका हाम्रो पक्षमा छ भनेर प्रस्ट हुन आवश्यक छ।’

आफू रुसप्रतिको अडान परिवर्तन गर्न भने नसक्ने उनले उल्लेख गरेका छन्। ‘रुसी जनताले हामीलाई मारिरहेका छन्। रुस शत्रु हो र हामी यो वास्तविकताको सामना गरिरहेका छौं। युक्रेन शान्ति चाहन्छ तर यो स्थायी हुनुपर्छ। यसको लागि हामी वार्ताको क्रममा बलियो हुनुपर्छ,’ उनले लेखेका छन्, ‘शान्ति तब मात्र आउनेछ जब हामीले सुरक्षा ग्यारेन्टी पाउँछौं, जब हाम्रो सेना बलियो हुन्छ र हाम्रा सहयोगीहरू हामीसँग हुन्छन्।’

जेलेन्स्कीले आफ्नो अमेरिकी भ्रमणको उद्देश्यको बारेमा पनि खुलाएका छन्, सुरक्षाको ग्यारेन्टी।

‘हामीलाई शान्ति चाहिन्छ। त्यसैले म अमेरिका आएँ र राष्ट्रपति ट्रम्पलाई भेटें। खनिज सम्झौता सुरक्षा ग्यारेन्टी र शान्तिको नजिक पुग्ने पहिलो कदम हो,’ उनले लेखेका छन्, ‘हाम्रो कठिन अवस्थामा छौँ। रुसले फेरि आक्रमण गर्ने छैन भन्ने ग्यारेन्टी बिना बाँच्न सक्दैनौँ।’ त्यसका लागि अमेरिकाको भूमिका रहेको उनको भनाइ छ। ‘अमेरिकी सहयोग बिना यो गाह्रो हुनेछ। तर हामी हाम्रो इच्छाशक्ति, हाम्रो स्वतन्त्रता र हाम्रा जनता गुमाउन सक्दैनौं। हामीले देखेका छौं कि कसरी रूसले हाम्रा घरहरूमा प्रवेश गर्‍यो। धेरै मानिसहरूलाई मारे। कोही पनि कब्जा चाहँदैन। यदि नेटोले हामीलाई स्वीकार गर्न सक्दैन भने हामीलाई अमेरिकाबाट सुरक्षा ग्यारे स्पष्ट खाका चाहिन्छ।’

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले लामो समयदेखि युरोपेली संघ, नेटो र अन्य युरोपेली संस्थाहरूसँग युक्रेनको निकटताको विरोध गर्दै आएका छन्।

रुसी राष्ट्रपति पुटिनका अनुसार युक्रेन कहिल्यै पूर्ण देश थिएन। युक्रेन कहिल्यै पनि उत्तर एटलान्टिक सन्धि संगठन (नेटो)मा सामेल नहोस् भन्ने रुसको चाहना छ। यसका लागि रसले युक्रेन र अन्य पश्चिमी देशको प्रतिबद्धता चाहन्छ।
‘युरोप कुनै पनि प्रकारको आपतकालीन अवस्था र हाम्रो ठूलो सेनालाई आर्थिक सहयोग गर्न तयार छ। हाम्रो सुरक्षा ग्यारेन्टी कस्तो हुनेछ, कहिले प्रदान गरिनेछ र कति हदसम्म प्रदान गरिनेछ भनेर परिभाषित गर्न हामीलाई अमेरिकी भूमिका पनि चाहिन्छ। यी ग्यारेन्टीहरू लागू भएपछि, हामी रूस, युरोप र अमेरिकासँग कूटनीतिको बारेमा कुरा गर्न सक्छौँ। युद्धहरू मात्र धेरै लामो हुन्छन् र हामीसँग तिनीहरूलाई पूर्ण रूपमा समाप्त गर्न पर्याप्त हतियारहरू छैनन्।’

जेलेन्स्कीले रुसकै कारण युद्धमा जानुपरेको आफ्नो बाध्यता रहेको पनि उल्लेख गरेका छन्। ‘म चाहन्छु कि अमेरिका हाम्रो साथमा अझ बलियोसँग उभिओस्। यो केवल दुई देशहरू बीचको युद्ध होइन,’ जेलेन्स्कीले लेखेका छन्, ‘रूसले यो युद्ध हाम्रो क्षेत्रमा र हाम्रो घरमा ल्यायो। तिनीहरू गलत छन् किनभने तिनीहरूले हाम्रो क्षेत्रीय अखण्डताको अनादर गरे।’

अमेरिकाबाट युक्रेनको अपेक्षाबारे प्रस्ट रूपमा उनले लेखेका छन्। जेलेन्स्कीले अमेरिका र युक्रेनबीच बलियो सम्बन्ध रहेको लेखे।

‘अमेरिकी राष्ट्रपतिसँगको हाम्रो सम्बन्ध दुई नेताको भन्दा ठूलो छ। यो ऐतिहासिक छ र हाम्रा जनताबीच बलियो सम्बन्ध छ,’ उनले लेखेका छन्, ‘ अमेरिकी जनताले हाम्रा जनतालाई बचाउन मद्दत गरेका छन्। मानव र मानव अधिकार पहिलो स्थानमा आउँछ। हामी साँच्चै आभारी छौँ। हामी अमेरिकासँग बलियो सम्बन्ध चाहन्छौँ। र मलाई आशा छ कि हामीले उनीहरूको समर्थन पाउनेछौं।’

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प र उपराष्ट्रपति भान्सँग तिक्ततापूर्ण वार्ता गरेका जेलेन्स्की यतिबेला बेलायत आइपुगेका छन्। बेलायतका प्रधानमन्त्री केयर स्टारमरसँग भेटवार्ता गर्न उनी लन्डन आइपुगेका हुन्। शुक्रबार राति अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग चर्को विवाद भएलगत्तै जेलेन्स्की लन्डन प्रस्थान गरेका थिए।