हवाइ इन्धन मूल्यवृद्धिको असरः एयर इन्डिया गर्यो १०० उडान कटौति

एजेन्सी। टाटा ग्रुपले सञ्चालन गरिरहेको एयर इन्डिया लिमिटेड खर्बौं भारु घाटासँगै पछिल्लो समय इन्धनको मूल्यवृद्धिको मारमा परेको छ। एयर टर्बाइन फ्युल (एटीएफ) को मूल्यमा भएको तीव्र वृद्धिपछि एयर इन्डियाले दैनिक १०० बढी उडानहरू कटौती गरेको छ।

शुक्रबार घोषणा गरिएको यो कदमले घरेलु र अन्तर्राष्ट्रिय सेवाहरू दुवैलाई असर गर्ने भएको छ। हालैका वर्षहरूमा एयरलाइन्सको सबैभन्दा महत्वपूर्ण क्षमता कटौती मध्ये एक हो। विश्वव्यापी जेट इन्धनको मूल्यमा नाटकीय वृद्धि भइरहेको बेला एयर इन्डियाको यस्तो निर्णय आएको हो।

टाटा समूहको स्वामित्वमा रहेको एयर इन्डियाले विभिन्न गन्तव्यमा दैनिक ११ सय उडानहरू गर्र्दैै आएको छ। कूल उडानको १० प्रतिशत कटौति भएको छ। हवाइ इन्धन बढी खपत हुने युरोप, उत्तरी अमेरिका, अष्ट्रेलिया र सिंगापुर जाने लामो दूरीको अन्तर्राष्ट्रिय मार्गहरूमा धेरै कटौती गरिएको भारतीय सञ्चार माध्यमहरुले जनाएका छन्। इन्धनको मूल्य बढेपछि एयर इन्डिया हाल मार्जिनको दबाबमा छ।

दिल्ली र मुम्बईलाई लन्डन, पेरिस, न्यूयोर्क, टोरन्टो, सान फ्रान्सिस्को, सिड्नी र मेलबर्नसँग जोड्ने प्रमुख कोरिडोरहरूमा कम उडानहरू देखिने सम्भावना छ। सिंगापुर जस्ता बलियो माग बजारहरूले पनि कटौतीको सामना गर्न सक्छन्। जसले नेटवर्क विस्तारबाट रुटस्तर नाफामा परिवर्तनको संकेत गर्दछ।

हालैका हप्ताहरूमा एटीएफको मूल्य ८० प्रतिशतसम्म बढेको छ। जसले एयरलाइन्सको सञ्चालन लागत उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। एयरलाइन्सको कूल आम्दानीको ४० प्रतिशत खर्च इन्धन खरिदमा हुने गरेको छ।

एयर इन्डियाको घाटा दुई खर्ब २० अर्ब भारु, नयाँ लगानी खोज्दै टाटा ग्रुप

भूराजनीतिक अवरोधहरूले समस्यालाई जटिल बनाएको छ। विशेष गरी युरोप र उत्तरी अमेरिकाको उडानहरूमा। पाकिस्तानलगायत केही मुलुकहरुले गरेको हवाई प्रतिबन्धहरूले एयरलाइन्सहरूलाई लामो रुट लिन बाध्य पारेको छ।

यी घुमाउरो यात्राहरूले उडान समयमा घण्टा थप्ने र यसले इन्धन खपत साथै सञ्चालन लागत बढ्ने गरेको छ। इन्डिगो एयर, एयर इन्डिया र स्पाइसजेट जस्ता प्रमुख वाहकहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने फेडरेशन अफ इन्डियन एयरलाइन्स (एफआईए) हरूले सरकारले हस्तक्षेप नगरेमा थप सेवा कटौति हुन सक्ने चेतावनी दिएका छ। एयरलाइन्सले जेट इन्धनमा अन्तःशुल्क र मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) घटाउने जस्ता राहत उपायहरूको लागि आह्वान गरेका छन्।

सरकारले घरेलु इन्धनको मूल्यमा हालै गरिएको वृद्धि फिर्ता लिए पनि राहत पाएका छैनन्। जसले लागतको दबाब बढाएको छ। एयरलाइन्सको तर्क छ कि नीतिगत समर्थन विना लामो हवाई गन्तव्यमा सञ्चालनलाई निरन्तरता दिन गाह्रो हुन सक्छ।

हवाइ इन्धनमा भएको मूल्यवृद्धिले एयर इन्डियामा चलिरहेको वित्तीय चुनौतीहरूलाई पनि हाइलाइट गर्दछ। सन् २०२२ मा सरकारबाट अधिग्रहण पछि टाटा समूहको अधिनमा एयर इन्डिया सञ्चालनमा छ।

बढ्दो इन्धन लागत, घाटा र प्रतिस्पर्धात्मक दबाबसँगै एयरलाइन्सलाई आफ्नो नेटवर्क पुनःक्यालिब्रेट गर्न र लाभदायक मार्गहरूलाई प्राथमिकता दिन बाध्य पारिरहेको छ। निकट भविष्यमा इन्धनको मूल्य अस्थिर रहने अपेक्षा गरिएको छ।

एयरलाइन्सहरूले लागत व्यवस्थापन गर्न क्षमता कटौती, भाडा वृद्धि र रुट अप्टिमाइजेसनको सहारा लिन सक्छन्। यात्रुहरूका लागि, यसले आगामी महिनाहरूमा टिकटको मूल्यमा वृद्धि र प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रहरूमा उडान विकल्पहरू घटाउन सक्छ।

एयर इन्डियाको यो कदम एक्लो घटना होइन। यसले व्यापक विश्वव्यापी उड्डयन प्रवृत्तिलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। भूराजनीतिक तनावका कारण इन्धनको लागत बढ्दै जाँदा विश्वभरका एयरलाइन्सहरूले पहिले नै वृद्धि घटाइरहेका छन्।

विशेष गरी मध्य पूर्वमा भारतीय यात्रुहरूका लागि तत्काल प्रभाव उच्च हवाई भाडामा पर्ने सम्भावना छ। विशेष गरी लामो दूरीको मार्गहरूमा जहाँ कटौती केन्द्रित छ। कम फ्रिक्वेन्सीको अर्थ यात्रा योजनामा कम लचिलोपन र सम्भावित रूपमा लामो समयसम्म टिकट काट्नु पनि हो।

एयर इन्डियाले वार्षिक दुई खर्ब २० अर्ब भारु (२.४ अर्ब डलर) घाटा व्यहोरेको छ। ठूलो रकम नोक्सानमा गएपछि एयर इन्डियाले आफ्ना शेयरधारकहरूबाट आर्थिक सहयोग खोज्न बाध्य भएको छ।

यो नोक्सान विमान दुर्घटना, हवाई क्षेत्र प्रतिबन्ध र भूराजनीतिक तनाव र इन्धनको मूल्यवृद्धिलगायत धेरै अवरोधहरूका कारण भएको एयर इन्डियाले जनाएको छ। एयरलाइन्सले अब टाटा समूह र सिंगापुर एयरलाइन्सलगायत आफ्ना शेयरधारकहरूबाट नयाँ लगानी खोजिरहेको छ।