एजेन्सी: भारतको ठूलो व्यवसायिक घरना टाटा ग्रुपले सञ्चालन गरिरहेको एयर इन्डिया लिमिटेड नोक्सानमा गएको छ। एयर इन्डियाले अपेक्षाभन्दा बढी वार्षिक दुई खर्ब २० अर्ब भारु (२.४ अर्ब डलर) घाटा व्यहोरेको छ। ठूलो रकम नोक्सानमा गएपछि एयर इन्डियाले आफ्ना शेयरधारकहरूबाट आर्थिक सहयोग खोज्न बाध्य भएको छ।
यो नोक्सान विमान दुर्घटना, हवाई क्षेत्र प्रतिबन्ध र भूराजनीतिक तनावलगायत धेरै अवरोधहरूका कारण भएको एयर इन्डियाले जनाएको छ। एयरलाइन्सले अब टाटा समूह र सिंगापुर एयरलाइन्सलगायत आफ्ना शेयरधारकहरूबाट नयाँ लगानी खोजिरहेको छ। यद्यपि, लगानीको विषय अझै छलफलमा छ।
बोइङ ७८७ ड्रिमलाइनरको दुर्घटना, भारतीय जहाजका लागि पाकिस्तानी हवाई क्षेत्र बन्द हुनु र मध्यपूर्व द्वन्द्वले गर्दा भएको ब्लूमबर्ग न्यूजले जनाएको छ। यो नोक्सान रकम ब्लूमबर्गको अनुमानभन्दा बढी हो।
एयर इन्डियाको नियन्त्रणकारी शेयरधारक टाटा समूहका साथै सिंगापुर एयरलाइन्स लिमिटेडको २५.१५ प्रतिशत स्वामित्व छ। ‘घाटा पूर्ति गर्न केही आवश्यक लगानी थप्ने विषयमा वार्तामा छन्’ कम्पनीले स्रोतले भन्यो।
एयरलाइन्स सञ्चालन गर्न एयर इन्डियाले अन्य लगानीको विकल्पहरू खोज्नुपर्ने भएको छ। टाटा समूह र एयर इन्डियाका प्रतिनिधिहरूले टिप्पणीको लागि पठाइएको इमेलको जवाफ दिएनन्। यस्तै सिंगापुर एयरले प्रतिक्रिया दिन अस्वीकार गरेको छ।
एयर इन्डियाको लागि यो रेकर्ड घाटा एउटा महत्वपूर्ण मोडमा आएको छ। प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीइओ) क्याम्पबेल विल्सनले गत हप्ता यस वर्षको अन्त्यमा पद त्याग्ने आफ्नो मनसाय घोषणा गरेका थिए। उड्डयन नियामकको पछिल्लो वार्षिक लेखापरीक्षणमा सुरक्षा मुद्दाहरूको लागि एयरलाइन्स सबैभन्दा खराब स्थानमा थियो।
ब्लूमबर्ग न्यूजले गत फेब्रुअरीमा गरेको रिपोर्टअनुसार टाटा समूहका अध्यक्ष नटराजन चन्द्रशेखरनको तेस्रो कार्यकाललाई अनुमोदन गर्न घाटा कम गर्नु पनि प्रमुख सर्तहरू मध्ये एक हो। एयरलाइन्सले आर्थिक वर्षको सुरुवात सकारात्मक रूपमा गरेको थियो।
अप्रिल २०२५ को पहिलो केही हप्तामा सञ्चालन नाफा पोस्ट गरेको थियो। मे महिनामा भएको छोटो द्वन्द्वपछि पाकिस्तानले भारतीय एयरलाइन्सका लागि आफ्नो हवाई क्षेत्र बन्द गरेको छ। उनीहरूलाई अमेरिका र युरोपको लागि लामो रुटमा जान बाध्य पारेको छ।
जुनमा २४० भन्दा बढी व्यक्तिको ज्यान लिने बोइङ ड्रिमलाइनरको घातक दुर्घटनाले उड्डयन क्षेत्रलाई थप निराश बनायो। जसले गर्दा यसले अन्तर्राष्ट्रिय र घरेलु सेवाहरू घटाउन बाध्य भयो। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको भारतमाथिको थप कर र विदेशी कामदार भिसामा गरिएको कडाइले पनि एयरलाइन्सलाई ठूलो असर पारेको छ।
संकटले मार्च ३१ मा समाप्त भएको आर्थिक वर्षमा सञ्चालनमा समानता ल्याउने एयरलाइनको लक्ष्यलाई विफल पारेको छ।
मध्य पूर्वमा भएको युद्धको प्रकोपबाट एयर इन्डिया सबैभन्दा बढी प्रभावित विदेशी वाहकहरू मध्ये एक हो। जुन क्षेत्रले यसको कुल क्षमताको १६ प्रतिशत ओगटेको छ। जुन अहिले धेरैजसो ग्राउन्डेड छ।
द्वन्द्वले युरोप र अमेरिकाको उडानहरूलाई थप असर गरेको छ भने अब जेट इन्धनको मूल्य बढेको समयमा लामो र महँगो रुटहरू लिनुपर्छ।
२०२४ मा स्थानीय भिस्तारालाई गाभेपछि एयर इन्डियामा अल्पसंख्यक हिस्सेदारी लिएको सिंगापुर एयरको प्रदर्शन बिग्रँदै गएपछि यसको आफ्नै आम्दानीमा गिरावट आएको छ।
भारत सरकारले पाँच वर्षअघि एयर इन्डिया टाटा सन्सलाई बिक्री गरेको हो।
(द इकोनोमिक टाइम्सको सहयोगमा।)