कच्चा तेलको भाउ बढेर ब्यारेलको १०७ डलर माथि, थप मूल्य वृद्धिको सम्भावना

काठमाडौं। कच्चा तेलको मूल्य होर्मुजको जलमार्गमा ट्यांकर ट्राफिकमा निर्भर हुँदै आएको छ। विश्वको २० प्रतिशत कच्चा तेल यही नाकाबाट आपूर्ति हुने गरेको छ।

इरान र अमेरिका बीचको युद्धविराम भंग भएपछि पनि होर्मुजबाट भित्रिने र बाहिरिने ट्यांकरहरू वसन्त ऋतुको तुलनामा उच्च दरमा आवतजावत गरिरहेका छन्।

यो अब चोकपोइन्टमा पछिल्लो वृद्धिसँगै परिवर्तन भएको छ। ब्रेन्ट क्रूडमा कच्चा प्रति ब्यारेल १०७.५ डलर पुगेको छ।वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट(डब्ल्युटी) मा ब्यारेलको १०२.४ डलर पुगेको आयल प्राइस डटकमले जनाएको छ। मुर्बान क्रुडमा ब्यारेलको १२२.५ डलर पुगेको छ।

महिनौंदेखि विश्लेषकहरूले चेतावनी दिइरहेका छन कि ब्रेन्ट क्रूडमा कच्चा तेल ब्यारेलको १०० डलर भन्दा बढी हुन सक्छ। जुलाईपछि पहिलो पटक ब्रेन्टले अन्ततः त्यो सीमा पार गरेको छ। किनकि अमेरिकी र इरानी सेनाहरू बीचको बढ्दो लडाईले क्षेत्रबाट तेल प्रवाहको बारेमा चिन्ता बढाएको छ।

फारसी खाडीबाट कच्चा तेलको प्रवाह पुनः प्राप्ति गर्ने रिपोर्टहरू मूल्यहरूमा ढक्कन राख्ने मुख्य कारक थिए। हालैको तथ्यांकअनुसार, अगस्टको सुरुमा औसत दैनिक बहिर्गमन ६० देखि ८० लाख ब्यारेलको बीचमा थियो।

खाडी अशान्त बन्दा कच्चा तेलको भाउ १०२ डलरमाथि, विश्व बजारमा थप मूल्यवृद्धिको सम्भावना

रायस्टाड इनर्जीले अगस्टको अन्त्यसम्ममा औसत दैनिक बहिर्गमन ८० देखि ९० लाख ब्यारेलको बीचमा रहेको बताए पनि त्यो अमेरिकी र इरानी सेनाहरू बीचको लडाईं पुनः सुरु हुनुभन्दा अघिको कुरा हो। जसले गर्दा दैनिक प्रवाह दैनिक २० लाख ब्यारेलभन्दा कममा सीमित भयो।

यस हप्ताको सुरुमा रोयटर्सले उद्धृत गरेको राइस्ट्याड इनर्जीका अनुसार, औसत ४० देखि ५० लाख ब्यारेलमा रहेको थियो। केप्लरका अनुसार, सेप्टेम्बर २ पछि कुनै पनि धेरै ठूलो कच्चा तेल वाहक जलडमरूबाट बाहिर निस्केको छैन।

यसैबीच, यस हप्ता लडाईं बढ्यो, अमेरिकाले फारसी खाडीमा पाँच इरानी ट्यांकरहरू ध्वस्त पारेको रिपोर्ट गरेपछि प्रतिक्रियामा, इरानले जोर्डनमा रहेको अमेरिकी बेसमा आक्रमण गर्यो।

युएईको लागि यो होर्मुज बाहिर फुजैराह बन्दरगाहमा जाने पाइपलाइन हो। इराकको लागि यो पाइपलाइन हो जसले कच्चा तेललाई टर्की र भूमध्यसागरीय तटमा पुर्याउँछ। साउदी अरेबियाको लागि यो पूर्व पश्चिम पाइपलाइन थियो। जहाँ कच्चा तेललाई लाल सागर बन्दरगाह यान्बुमा पुर्याउन यमनका हुथीले रोकेका थिए।

यस वर्षको सुरुमा हुथीहरूले साउदी जहाजहरू र ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गर्दै मैदानमा प्रवेश गरे। यस हप्ताको सुरुमा जिजान रिफाइनरीमा पछिल्लो आक्रमण भएको थियो। अरबी प्रायद्वीपका अन्य रिफाइनरीहरू पनि इरानी सेनाबाट आक्रमणमा परेका छन्।

होर्मुजमा अमेरिकी नाकाबन्दीले तेल निर्यात ८० प्रतिशत घट्यो, इरान गम्भीर आर्थिक संकटमा

अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (आइईई) ले आफ्नो पछिल्लो मासिक तेल बजार प्रतिवेदनमा जुलाईसम्म मध्य पूर्वभरि दैनिक ८३ लाख ब्यारेल तेल उत्पादन बन्द रहेको बताएको छ।

आईईएले जुलाईमा विश्वव्यापी तेल भण्डार ६ करोड ९० लाख ब्यारेलले घटेको र दैनिक इन्भेन्टरीमा औसत २७ लाख ब्यारेलको गिरावट आएको बताएको छ। मध्यपूर्वमा लडाइँ जारी रहँदा यसले तेलको मूल्यलाई निरन्तर बढाउँदै जानेछ।

सेप्टेम्बर २०२५ देखि ब्रेन्ट क्रूडले ४० डलरको सञ्चयी लाभ हासिल गरेको छ। डब्ल्युटीले गत वर्ष सेप्टेम्बरदेखि प्रति ब्यारेल ४३ भन्दा बढी बढेको छ। यो केवल फ्युचर्स बजार हो। भौतिक बजारमा मूल्यहरू उच्च छन्।

केही कच्चा मिश्रणहरू पहिले नै प्रति ब्यारेल १०० डलर भन्दा बढी छन्। मुर्बन क्रूड तिनीहरूमध्ये एक हो। डीएमई ओमान बेन्चमार्क अर्को हो। ओपेक बास्केट प्रति ब्यारेल १०० डलर भन्दा माथि व्यापार भइरहेको छ।

भारतीय बास्केट पनि त्यस्तै छ। अब, ब्रेन्ट फ्युचर्स मनोवैज्ञानिक रूपमा महत्वपूर्ण १०० डलरको थ्रेसहोल्ड भन्दा माथि उनीहरूसँग सामेल भएको छ। यो भविष्यमा मूल्यहरूको लागि ठ्याक्कै घट्दो अवस्था होइन। विशेष गरी तेहरान र वासिङगटन बीचको शान्ति वार्ताको सम्भावनालाई औंल्याउने यो नराम्रो खबर हो।

किनभने वर्षको अन्तिम त्रैमासिकमा कच्चा तेलको माग बढ्ने गर्छ। अवश्य पनि मूल्यहरूको कारणले मागको विनाश हुनेछ। तर, अर्थतन्त्रहरूको लागि कच्चा तेल डेरिभेटिभहरूको आधारभूत भूमिकाको कारणले यो विनाश सीमित हुने गर्छ। यसले सुझाव दिन्छ कि मूल्यहरू अझ बढी बढ्न सक्छ।