१२ मा ११ खेल जिताउने प्रशिक्षक मोन्टीको क्रिकेट सूत्र

नेपालले टी–२० विश्वकप खेल्दा होस् वा क्यानडालाई हराएर एक दिवसीय मान्यता पाउँदा नै किन नहोस्, नेपाली समर्थकले मैदानमा बसेर प्रत्यक्ष अनुभुति गर्न पाएनन्। तर, बिहीबार त्रिवि क्रिकेट मैदानमा नेपाली दर्शकले त्यो सौभाग्य प्राप्त गरे।

खेलकुदमा समर्थकको खास अर्थ हुन्छ। घरेलु मैदानमा उपस्थित भएर समर्थकले दिने हौसलाको मूल्य सायदै हुन्छ। आफ्नो टिमको जितले दिने उल्लास र खुसियाली समर्थकका लागि बयान गरिसाध्य विषय होइन। यस्तै रोमाञ्चक खेलको साक्षी बिहिबार नेपाली क्रिकेट समर्थक बने। र, नेपाली क्रिकेटले पनि इतिहास रच्यो।

‘यस्तो वातावरण त्रिवि मैदानमा विरलै हुन्छ। ठूलो क्राउडका लागि धन्यवाद,’ नेपाली टिमका कप्तान रोहित पौडेलले खेलपछि भने, ‘’वार्मअप’देखि नै समर्थक आउनु भएको थियो, जसले गर्दा हामीमा ‘इनर्जी’ भरियो। सन् २०१५ ताका म पनि त्यसरी नै समर्थन गर्न पुग्थेँ।’

१५ हजारभन्दा धेरै संख्यामा उपस्थित समर्थक प्याराफिटमा अटाउन सकेनन्। तर, उनीहरुको खेल हेर्ने र आफ्नो टोलीको हौसला बढाउने इच्छालाई प्याराफिटको स्पेसले रोक्न सकेन। त्यसैले त समर्थकले पर्खालबाहिर बसेर, घरको छत बसेर होस् या रुखमा चढेर नै किन नहोस्, खेलको मज्जा लिए।

युएईका ब्याटरसामू कसरी नेपाली स्टार बलर फेल भए भन्ने पनि उनीहरुले देखे। विपक्षीले अहिलेसम्मकै ठूलो लक्ष्य दिएको दृश्य पनि हेरे। पहिलो ७ ओभरमै नेपालको तीन विकेट गुमेको र सय रन नपुग्दै नेपालले चौथो विकेट गुमाएको दृश्य पनि हेरे। तर, विचलित भएनन्। कठिन परिस्थितिबाट गुज्रिएको स्वदेशी टोलीको हौसला बढाइरहे।

खेल सकिनुपूर्व नै मैदानमा प्रशस्त प्रकाशको कमी भएपछि अम्पायरको टोलीले खेल सकिएको जनाउ दिए। ४४ ओभरमा खेल चलिरहँदा नेपाली टिम डकवर्थ लेविस मेथोड पूरा गर्नुपर्ने लक्ष्य हेरेर अघि बढिरहेको थियो। अन्ततः नेपालले डिएल मेथडबाट ९ रनको जित निकाल्यो।

जब मुख्य प्रशिक्षकको रुपमा नेपाली टिमको कमाण्ड मोन्टी देशाईले लिए, नेपालले अविश्वासनीय खेल पस्किरहेको छ। आजको खेलमा पनि मोन्टीले सन्देश पठाइरहेका थिए। ‘जब पानी पर्न थाल्यो। उतिबेला डिएलमा हामी पछि थियौं। सरले डिएल हेरेर खेलौँ भन्नु भएको थियो,’ कप्तान पौडेलले भने, ‘हामीले त्यो मेसेज नै डगआउटबाट क्रिजमा पुर्याइरहेका थियौँ।’

नेपाली टोली कठिन मोडमा रहेको अवस्थामा ४२औं ओभरमा गुल्सन झाले चमत्कार गरिदिए। उनले त्यो ओभरमा २० रन जोडेका थिए। डिएलका लागि यो नै महत्वपूर्ण ओभर बन्यो। खेल डिएल मेडथमा जाने अवस्थामा दुवै टिमलाई गाह्रो हुन्छ। त्यसमाथि आज युएईले बलियो खेल पस्किरहेको थियो।

उसका बलर विकेट लिनका लागि तयार भएर आएका थिए। खेलपछि प्रशिक्षक मोन्टीको भनाइले त्यही कुराको पुष्टि गर्छ। ‘आज युएई बलियो देखियो। उसले हामीलाई कर्नरमा पुर्यायो। तर रोहितले भनेका थिए, हामीले यस्तै रन घरेलु प्रतियोगितामा पनि चेज गरेको हो,’ मोन्टीले भने, ‘यद्यपि आज हामी नजानेको बाटोमा हिँडिरहेका थियौँ। ३११ भनेको ठूलो स्कोर हो। लक्ष्य भेट्टाउन हामीसँग कुशल खेलाडी छन् भन्ने विश्वास चाहिँ थियो।’

दोस्रो पारीमा नेपालले सहज सुरुआत गर्न सकेन। राहितले त आजको खेललाई फाइनल खेलको संज्ञा नै दिए। यही मैदानमै केही दिनअघि शतक प्रहार गरेका आसिफ शेख दोस्रो बलमै आउट भए। युएईका बलर आयानले उनलाई आउट गराएका थिए। त्यसरी नै कुशल मल्ल र रोहित पौडेल आउट हुँदा ६ ओभर ५ बल मात्र भएको थियो। सात ओभरभित्रै नेपालले तीन विकेट गुमाइसकेको थियो। आयान खानले रोहितलाई मोहम्मद वासिमको हातबाट क्याचआउट गराएका थिए भने कुशल मल्ललाई आर्यन लाक्राले क्यचआउट गराए।

नेपालका भीम सार्कीले कुशल मल्लसँग मिलेर केही लामो पारी खेलेपनि कुशल आउट हुँदा नेपालको खातामा ९८ रन मात्र जोडिएको थियो। ३५ बलमै ५० रन पूरा गरेका कुशल जुनैद सिद्दिकीको बलको सिकार भएका थिए। यता जुनैदकै हातबाट आउट भएका भीमले भने ६७ रन बनाएका थिए।

खेलमा अर्धशतक पूरा गर्ने तेस्रो खेलाडी बने आरिफ शेख। तर उनलाई जुहुर खानले अरविन्दको हातबाट क्याचआउट गराए। यससँगै अन्तिममा मैदानमा थिए, गुल्सन झा र दिपेन्द्र सिंह ऐरी। गुल्सनले ४८ बलमा अर्धशतक पूरा गरेपछि नेपाल ४४ ओभरमा २६९ रन जोड्ने स्थितिमा पुगेको हो। त्यतिबेलै मैदानमा भिजिबिलिटी कम भएपछि अम्पायरले डिएल मेथडका आधारमा नेपाललाई विजेता घोषणा गरेका हुन्। यो जितसँगै नेपाल लिग-२ को तेस्रो स्थानमा उक्लियो र एकदिवशीय विश्वकपको ग्लोबल छनोट खेल्ने बाटो खोल्यो।

अम्पायरले खेल सकिएको घोषणा गर्दा नेपाल ६ विकेट गुमाएर २६९ रन बनाएर खेलिरहेको थियो। त्यो बेलासम्म नेपालले पूरा गर्नुपर्ने लक्ष्य २६७ थियो। त्यसैले नेपालले जित निकालेको हो।

मोन्टी प्रशिक्षक बनेपछि नेपालले १२ खेलमा ११ खेल जितेको छ। लगातार हारबाट गुज्रिरहेको नेपाली टिममा उनले त्यस्तो के जादूको छडी चलाए, जसले नेपाली टिमको लय केही सातामै फेरियो। के उनले वास्तवमै नेपाली टिमसँगै चमत्कार गरिरहेका छन् त? उनको जवाफ छ, ‘मैले केही चमत्कार गरेका छैन। मात्रै आफ्नो भूमिका इमानदारीपूर्वक निभाएको हुँ। हरेक समय खेलमा खेलाडीको गज्जबको रोल छ त्यससँगै मेहेनेत र अनुशासन पनि छ। त्यसैले होला हामी बलियो र झन् बलियो बन्दै गएको।’

खेल रणनीतिको पर्याप्त जानकारीले पनि टोलीले लय पक्रिएको उनको तर्क छ। ‘यो सबै खेल ट्याक्टिसको जानकारीले सम्भव भएको हो। मैले अनुभव गरेको छु– युएईले आज ए लेभलको खेल खेल्यो। उनीहरु स्मार्ट थिए।’

आजको खेलमा रोहित सुरुमै पेवेलियन फर्किएका थिए। तर उनले आत्मविश्वास गुमाएका थिएनन्। ‘जस्तो भए पनि डगआउटमा जित निकाल्ने विश्वास थियो। त्यो विश्वासले अघि बढेको हो। हामीले पहिलो पटक ३०० प्लसको लक्ष्य पाएका थियौं। हामीले डेथ ओभरमा राम्रो बलिङ गर्न नसकेर त्यस्तो भयो,’ उनले भने, ‘तर यो मैदान सानो र विकेट राम्रो छ। त्यसैले हामीले मजाले खेल्यौँ।’ खेलपछि रोहितले भनेका छन्।

यो जितसँगै लिग-२ मा ४० अंक बनाएको नेपाल ग्लोबल क्वालिफायरमा पुगेको छ। अहिलेकै अवस्था अनुसार नेपालले अब ग्लोबल क्वालिफायरमा दक्षिण अफ्रिका, श्रीलंका, आयरल्यान्ड, जिम्बावे र नेदरल्यान्ड्ससँग खेल्नेछ। यी टिम भनेको विश्वकप सुपर लिगको पुछारका हुन्। त्यसअघिका आठ टिमले भने सिधै विश्वकपमा स्थान बनाउने छन्। छनोट खेल आगामी अक्टोबर र नोभेम्बरमा जिम्बावेमा हुनेछ। उक्त छनोटबाट दुई टिम विश्वकपका लागि छानिनेछन्।

यति धेरै संख्यामा हामीलाई हौसला दिन आउनु भएकोमा धन्यवाद। म तपाईंलाई भन्न चहान्छु–यो टिमले प्रगति गर्नेछ। यो टिमले सिकाई निरन्तर राखिरहने छ। कुनै दिन तपाईंले चाहेको रिजल्ट निकाल्न सकिएन भने पनि हामीलाई समर्थन गर्नुहोला। मैले उनीहरुले गरेको अथक मेहेनेत देखेको छु।

आगामी यात्रालाई नेपाली टिमले कसरी लिएको छ त? ‘केही अघिसम्म त वान डे मान्यता जोगाउन नै धौधौ थियो। तर हामीले लगातार जित्यौँ। सबैले शीर्ष तीनमा पुग्ने लक्ष्य राखेका थियौैं,’ कप्तान पौडेलले भने, ‘तर मोन्टी सर आएपछि मात्र यो सम्भव भयो। यो मेरो मात्र होइन, सबैको उपलब्धि हो। यो सफलतामा टिकेर कहाँसम्म पुगिन्छ, भन्न सकिँदैन, तर राम्रो गर्दै जानेछौं।’

खेलपछि प्रशिक्षक मोन्टीलाई सोधियो– तपाईंको जितको फर्मुला के हो? सिद्धान्त के हो? उनले जवाफमा आफूसँग त्यस्तो केही नभएको बताए। ‘हामीले तथ्यांकमा धेरै विश्वास गर्नुपर्ने हुन्छ। हामीले डे वानदेखि नै धेरै अभ्यास गरेको हो। हरेक दिन हामी एक्साइटेड भइरहेका छौं,’ उनले भने, ‘हामी हरेक दिन एक प्रतिशत राम्रो गरिरहेका छौं। हाम्रा लागि यी सबै अवसर हुन्। ड्रेसिङ रुममा हामी शान्त छौं। टिमको सानो मानिसले पनि आफ्नो भूमिका मज्जाले खेलिरहेको छ। नयाँ खेलाडीले पनि स्टेपअप गरेका छन्। बाउन्ड्रीमा हेरेर खेलेका छन्। सिंडल डबल गरेका छन्।’

उनले आफूसँग ‘विनिङ फमूला’ नरहेको जिकिर गरे। ‘मसँग विनिङ फर्मुला छैन, सिद्धान्त पनि छैन। तर, च्याम्पियन टिमको भावना कस्तो हुन्छ, त्यो कस्तो देखिन्छ भनेर हामी सबै बसेर छलफल भने गर्छौं। त्यसमा व्यवस्थापन र खेलाडीले कसरी अपरेट गरिरहेको हुन्छ भन्ने कुरा सबैभन्दा महत्वपूर्ण हो।’

प्रशिक्षक मोन्टीले आफ्नो टिमका व्यवस्थापकले विगतमा के भयो भन्ने भुलेर भविष्यमा के आउँछ भन्ने सोचेर अघि बढेको बताए। अहिले टिममा नपरेका खेलाडीले पनि टिमसँगै मिलेर उत्सव मनाइसकेका छन्। मोन्टीले गरेको एकमात्र काम भनेको टिमका सबै खेलाडीलाई मिलाएर लैजान सकेका छन्। ‘हामीसँगै अभ्यास गरिरहेका हुन्छौं। हामीले त परिवार निर्माण गरिरहेको हो नि!,’ उनले भने।

उनले आईसीसीको फुल मेम्बर टिमले पनि नेपालजस्तो टिमसँग दुईपक्षीय सिरिज खेल्नुपर्ने विचार राखे। ‘अब हामी विश्वकप छनोट खेल्नेछौं। त्यसअघि केही छिमेकी फुल मेम्बर टिमले नेपाललाई हेर्नुपर्छ र खेल्नुपर्छ भन्ने लागेको छ। यदि त्यसो भयो भने टोलीले अझ राम्रो प्रदर्शन गर्न सक्छ,’ उनले भने, ‘नेपालका छिमेकी देश, जसले धेरै प्रगति गरेका छन्। ती टिमलले नेपाली टिमलाई नजिकबाट हेर्नुपर्छ।’

समर्थकलाई मोन्टीको यस्तो सन्देश:

यति धेरै संख्यामा हामीलाई हौसला दिन आउनु भएकोमा धन्यवाद। म तपाईंलाई भन्न चहान्छु– यो टिमले प्रगति गर्नेछ। यो टिमले सिकाई निरन्तर राखिरहने छ। कुनै दिन तपाईंले चाहेको रिजल्ट निकाल्न सकिएन भने पनि हामीलाई समर्थन गर्नुहोला। मैले उनीहरुले गरेको अथक मेहनत देखेको छु।