भारतको किट विश्वविद्यालयमा एकपछि अर्को कलंक, के गर्दैछ सरकार?

काठमाडौँ- भारतको ओडिसास्थित कलिंगा इन्स्टिच्यूट अफ इन्डस्ट्रियल टेक्नोलोजी (किट) विश्वविद्यालयमा फेरि अर्की नेपाली छात्रा मृत भेटिएकी छन्। पाली छात्रा प्रिसा साह आफैँ बस्ने होस्टेलको आफ्नै कोठामा मृत अवस्थामा फेला परेकी हुन्।

प्रिसाको मृत्युको कारण खुलेको छैन। उनको शव पोष्टमार्टमका लागि अस्पतालमा राखिएको छ। प्रिसा उक्त विश्वविद्यालयमा स्नातक तहको पहिलो वर्षमा अध्ययनरत छात्रा हुन्।

वीरगञ्ज महानगरपालिका-१५ भिस्वा निवासी श्याम साहकी छोरी हुन्। साहको स्थायी घर सर्लाहीको मलंगवा हो। प्रिसाका परिवारका सदस्य त्यहाँ पुगेपछि पोस्टमार्टम गर्ने तयारी छ। प्रिशाका परिवारका सदस्यहरु भारत प्रस्थान गरिसकेका छन्।

पारिवारिक स्रोतका अनुसार प्रिसाले बिहीबार दिउँसो ३ बजेतिर घरमा फोन गरेकी थिइन्। फोनमा उनले आफू कलेज परिसरमा नै भएको उल्लेख गरेकी थिइन्। अब कलेजमा बिदा सुरु हुन लागेकाले मे १८ तारिखमा बिदामा घर आउने पनि उनले फोनमा भनेकी थिइन्।

गत फागुन ४ गते पनि सोही विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत २० वर्षीय नेपाली विद्यार्थी प्रकृति लम्साल मृत भेटिएकी थिइन्। उनी पनि होस्टलमै मृत फेला परेकी थिइन्। प्रकृति लम्साल र प्रिसा बस्दै आएको होस्टल एउटै हो।

किट विश्वविद्यालयमै फागुनमा मृत भेटिएकी प्रकृति।

विश्वविद्यालयको लापरबाहीले प्रकृतिको मृत्यु भएको भन्दै नेपाली विद्यार्थीले आन्दोलन गरेपछि विश्वविद्यालयका कर्मचारी र सुरक्षागार्डले नेपाली विद्यार्थीहरूलाई कुटपिट गर्दै विश्वविद्यालयबाट निकालेर धपाएका थिए। त्यहाँबाट कुटपिट गरेर धपाइएका ५ सय बढी विद्यार्थीहरू वीरगञ्ज नाका हुँदै घर फर्किएका थिए।

त्यसको चौतर्फी आलोचना र विरोध भएपछि विश्वविद्यालयले माफी मागेर नेपाली विद्यार्थीहरूलाई क्याम्पस फर्किन आह्वान गरेको थियो। प्रकृति लम्सालको मृत्युको घटनामा एक जनालाई पक्राउ गरी अनुसन्धान भइरहेको छ। ओडिसा राज्य सरकारले समेत उक्त घटनाको उच्चस्तरीय समिति बनाएर छानबिन गरेको थियो।

लगातार दुई नेपाली छात्राको मृत्यु भएपछि भारतको विद्यार्थी सङ्गठन अखिल भारतीय विद्या परिषद् (एबीभीपी)ले पनि दोषीलाई कारबाही गर्न माग गरेको छ। एबीभीपी विज्ञप्ति जारी गर्दै केआईआईटीमा पुनः नेपाली विद्यार्थीले आत्महत्या गर्न बाध्य हुनु लज्जास्पद भएको बताएको छ। एकै प्रकृतिको घटना बारम्बार हुँदा पनि राज्य सरकार मौन रहेको भन्दै एबीभीपीले केआईआईटीविरूद्ध तत्काल कडा कारबाही गर्न माग गरेको छ।

नेपाली समुदायले घटनाको गम्भीर छानबिनको माग गरेका छन्। घटनापछि सामाजिक सञ्जालमार्फत दुवै देशका सरकारहरूलाई दबाब दिन थालिएको छ।

घटनाको अनुसन्धान सुरु गरिएको भारतीय प्रहरीले जनाएको छ। ओडिसा राज्य सरकारले पनि प्रिसाको मृत्युका विषयमा छानबिन सुरु भएको बताएको छ। स्थानीय प्रहरीलाई बिहीबार राति ८:१० बजे घटनाबारे जानकारी आएको र लगत्तै प्रहरी आयुक्त र राजस्व डिभिजनल कमिश्नर लगायतका वरिष्ठ अधिकारीहरू घटनाको कारणबारे सोधपुछ र अनुसन्धानमा जुटेको ओडिसाको मौलिक तथा जनसम्पर्क विभागले एक विज्ञप्तिमार्फत जानकारी दिएको हो।

परराष्ट्रमन्त्री आरजु राणा देउवाले गहिरो समवेदना प्रकट गर्दै फेसबुकमा लेखेकी छन्, ‘प्रिसाको आत्माको चिर शान्तिको कामना गर्दै यस दुखद घडीमा उनको परिवारजनमा गहिरो समवेदना व्यक्त गर्दछु।’ उनले मन्त्रालयले भारत सरकार, ओडिसा राज्य सरकारका उच्च अधिकारीहरूसँग समन्वय गर्दै घटनाको सत्यतथ्य छानबिनका लागि कूटनीतिक पहल सुरु उल्लेख गरेकी छन्। मन्त्रालयले दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासमार्फत समेत आवश्यक कानुनी प्रक्रिया र अनुसन्धानका लागि समन्वय भइरहेको जनाएको छ। ‘परराष्ट्र मन्त्रालयले घटना लगत्तै हिजो नै भारत सरकार, ओडिसा सरकारका उच्च अधिकारीहरु र दिल्लीस्थित नेपाली दूतावास मार्फत घटनाको सत्य तथ्य छानविन गर्न कूटनीतिक पहल थालेको छ,’ उनले लेखेकी छन्।