डेढ अर्ब लगानीमा पश्चिमाञ्चल सुगर इन्डष्ट्रिज आउँदै, ऊखु क्रसिङ क्षमता तीन हजार टन

काठमाडौँ: बर्दियाको राजापुरमा नयाँ चिनी मिल थपिने भएको छ। निजी लगानीमा पश्चिमाञ्चल सुगर इन्डष्ट्रिज प्रालि सञ्चालनमा आउने लागेको हो। केही महिनाअघि मात्र बर्दियामा राजापुर सुगर एण्ड केमिकल्स इन्डस्ट्रिजले चीन उत्पादन थालेको छ। पश्चिमाञ्चल सुगर सञ्चालनमा आएपछि बर्दियामा मात्रै दुई चिनी उद्योग हुने भएको छ।

पश्चिमाञ्चल सुगर इन्डष्ट्रिज स्थापना गर्न एक अर्ब ५० करोड रुपैयाँ लाग्ने अनुमान गरिएको छ। जसअनुसार ५७ प्रतिशत बैंकको ऋण र बाँकी ४३ प्रतिशत संस्थापकको स्वपुँजी (इक्विटी) हुने गरी लगानी संरचना बनाइएको छ।

निर्माणाधीन सुगर मिल प्लान्टको हालसम्म ३३ प्रतिशत बढी वित्तीय प्रगति भएको पश्चिमाञ्चलले जनाएको छ। उद्योगको क्षमता दैनिक तीन हजार टन ऊखु पेल्ने रहेको छ। चिनी बाहेक उखुको उप–उत्पादनमा मोलासेस, बगासलगायत समावेश छ।

चिनीको माग वर्षभरि नै रहन्छ। यद्यपि, उत्पादन (क्रसिङ सिजन) मुख्यतया नोभेम्बरदेखि अप्रिलसम्म केन्द्रित हुन्छ। उद्योगमा संलग्न मौसमितालाई ध्यानमा राख्दै, धेरैजसो चिनी उद्योगहरूले अफसिजनको लागि ३ देखि ६ महिनासम्मको चिनीको भण्डार राख्छन्।

उद्योगको प्रमुख कच्चा पदार्थ ऊखु हो। जुन स्थानीय किसानहरूबाट खरिद गरिन्छ। ऊखु बाली र यसको उत्पादनमा प्रत्यक्ष निर्भरताको कारणले गर्दा आपूर्ति र मूल्यहरू अस्थिर हुन्छन्। ऊखु किसानहरूको लागि सरकारी अनुदान रकमसहित समर्थन मूल्य निर्धारण गरिन्छ।

उद्योगले बर्दियाका साथै कैलाली र कञ्चनपुरका किसानहरूबाट ऊखु खरिद गर्ने भएको छ। यस्तै सञ्चालनमा आएको राजापुर सुगरले पनि यिनै जिल्लाका किसानहरूबाट ऊखु खरिद गरेको छ। दुई उद्योग सञ्चालनमा आएपछि ऊखु खेती प्रति किसानको आकर्षण बढेको छ।

चिनी उद्योगका प्रवद्र्धकसँग महाकाली चिनी उद्योग सञ्चालनको अनुभव छ। उद्योगको अध्यक्ष शिखर श्रेष्ठ हुन्।

घरेलुका साथै औद्योगिक उद्देश्यका लागि पनि चिनीको खपत बढ्दै गएको छ। जबकि घरेलु उत्पादनहरू अपर्याप्त देखिएको छ। चिनी र चिनी मिठाईका लागि आयात शुल्क आर्थिक वर्ष २०२६ मा आधा घटाएर १५ प्रतिशत कायम गरिएको छ। यसिअघि ३० प्रतिशत भन्सार शुल्क थियो ।

सन् २०२४ मा स्थापना भएको पश्चिमाञ्चल सुगर मिलको गुलरिया नगरपालिका १२ मा रहेको छ।