फासीवादी मनोविज्ञानमाथि राजेन्द्र महर्जनको नयाँ पुस्तक

काठमाडौँ: लेखक तथा राजनीतिक विश्लेषक राजेन्द्र महर्जनको नयाँ पुस्तक ‘उन्मादः फासीवाद मन्थन’ भर्खरै बजारमा आएको छ।

फासीवाद, नाजीवाद, सामूहिक उन्माद, श्वेत श्रेष्ठतावाद र समकालीन लोकप्रियतावादी राजनीतिको विश्लेषण गरिएको यस पुस्तकमा तीन दशकको अवधिमा लेखिएका तथा पुनःपरिमार्जित रचनाहरू समेटिएका छन्।

पुस्तकको आरम्भमै लेखकले फासीवाद शब्दको अर्थ, त्यसको ऐतिहासिक विकासक्रम र बीसौँ शताब्दीदेखि एक्काइसौँ शताब्दीसम्म देखिएका विभिन्न स्वरूपबारे चर्चा गरेका छन्। फासीवादलाई कसरी चिन्ने भन्ने प्रश्नमा विभिन्न विद्वान्ले गरेका विमर्शलाई आधार बनाएर त्यसका मूल प्रवृत्ति पहिल्याइएको छ।

विभिन्न खण्डमा विभाजन गरिएको यस पुस्तकमा सामूहिक उन्मादको मनोविज्ञान, इटालीको फासीवाद र जर्मनीको नाजीवाद, अडोल्फ हिटलरको उदय, यहुदी नरसंहार र जर्मन समाजमा नाजीवादी प्रभाव विस्तारका कारण, फासीवादको ऐतिहासिकता र पुँजीवादसँगको सम्बन्ध, श्वेत श्रेष्ठतावाद र अमेरिकी राजनीतिक संरचना, प्यालेस्टाइन–इजरायल द्वन्द्वबारे विश्लेषण गरिएको छ। यसका साथै नेपाली राजनीति र समाजभित्र देखिएका फासीवादी प्रवृत्तिबारे चर्चा गरिएको छ।

लेखक महर्जनले पुस्तक कुनै ‘मोनोग्राफ’ नभई फासीवादी विचार र व्यवहारलाई चिन्न सक्ने वैचारिक दृष्टिकोण निर्माण गर्ने विभिन्न समयको प्रयास भएको बताएका छन्। ‘फासीवादको चिरफार गर्न थप अध्ययन र विमर्श आवश्यक छ,’ पुस्तकको भूमिकामा उनले उल्लेख गरेका छन्।
यसअघि महर्जनका ‘चे ग्वेभारा’, ‘समाजवादको सपना’ ‘सिलु म्ये र सामाजिक प्रतिरोध’ लगायत पुस्तक प्रकाशित छन्। उनले ‘मूल्यांकन’, ‘नवयुवा मासिक’, ‘विकास पत्रिका’, ‘रूपान्तरण: समाज अध्ययन जर्नल’ र ‘मधेश अध्ययन जर्नल’ को सम्पादनसमेत गरेका छन्।

विश्वभर दक्षिणपन्थी राष्ट्रवाद, धार्मिक ध्रुवीकरण र लोकप्रियतावादी राजनीतिको प्रभाव बढिरहेका बेला प्रकाशित ‘उन्माद: फासीवाद मन्थन’ ले नेपाली भाषामा फासीवादमाथिको बहसलाई थप विस्तार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

राजनीतिशास्त्र, समाजशास्त्र र समकालीन वैचारिक बहसमा रुचि राख्ने पाठकका लागि रुचिकर रहने यो पुस्तक इन्डिगो इन्क प्रा.लि.ले प्रकाशन गरेको हो। ४८० पृष्ठको यस पुस्तकको मूल्य ११९९ रुपैयाँ रहेको छ।