वर्षा कम हुँदा धान रोपाइँ सुस्त, मुलुकभर ११.३३ प्रतिशत मात्र

काठमाडौं। पर्याप्त वर्षा नहुँदा योे वर्ष देशभर धान रोपाइँको गति सुस्त देखिएको छ। कृषि विभागको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार असार १२ गतेसम्म देशभर ११.३३ प्रतिशत मात्रै धान रोपाइँ सम्पन्न भएको छ। जुन गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ४.२७ प्रतिशत बिन्दुले कम हो।

गत वर्ष असार १३ गतेसम्म १५.६ प्रतिशत धान रोपाइँ सम्पन्न भएको थियो। देशभर बर्खे धानका लागि कुल १३ लाख ८१ हजार ४८८ हेक्टर क्षेत्रफलमा खेती हुने गरे पनि हालसम्म एक लाख ५६ हजार ५८३ हेक्टर जमिनमा मात्रै रोपाइँ सम्पन्न भएको विभागले जनाएको छ।

प्रदेशगत रूपमा कर्णाली प्रदेशमा सबैभन्दा बढी २२.८ प्रतिशत धान रोपाइँ भएको छ। त्यसपछि लुम्बिनीमा २०.९, गण्डकीमा १२.७, बागमतीमा १२.६, सुदूरपश्चिममा ९.३, कोशीमा ८.३ र मधेश प्रदेशमा ५ प्रतिशत मात्रै रोपाइँ भएको छ। सबैभन्दा कम प्रगति मधेश प्रदेशमा देखिएको छ।

गत वर्षको तुलनामा भने लुम्बिनी र मधेश प्रदेशबाहेक अन्य सबै प्रदेशमा धान रोपाइँको गति सुस्त भएको तथ्यांकले देखाएको छ। गत वर्ष यही अवधिमा लुम्बिनीमा ९.७ र मधेशमा ३.९ प्रतिशत मात्रै रोपाइँ भएको थियो। त्यसबेला कोशीमा १४.३, बागमतीमा २०.५, गण्डकीमा १३.८, कर्णालीमा ३९.१ तथा सुदूरपश्चिममा ४५.५ प्रतिशत रोपाइँ भएको थियो।

कृषि क्षेत्रका जानकारहरूले पर्याप्त वर्षा नहुँदा रोपाइँ प्रभावित भएको बताएका छन्। देशभर मनसुन सक्रिय भए पनि अपेक्षाअनुसार पानी नपरेकाले खेतमा पर्याप्त चिस्यान नहुँदा किसानले रोपाइँलाई तीव्रता दिन नसकेको उनीहरूको भनाइ छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार जुन १ देखि २५ तारिखसम्म देशभर औसत १४९ मिलिमिटर वर्षा मापन भएको छ। यो यस अवधिको औसत २१४ मिलिमिटर वर्षाको ६९.६ प्रतिशत मात्रै हो। औसतभन्दा कम वर्षा भएकाले धान रोपाइँमा प्रत्यक्ष असर परेको कृषि विज्ञहरूको निष्कर्ष छ।

यो वर्ष वर्षा कम हुने अनुमान विभागको छ। धान नेपालको प्रमुख खाद्यान्न बाली भएकाले समयमै रोपाइँ हुन नसके उत्पादनमा समेत असर पर्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। कृषिविज्ञहरूले आगामी दिनमा पर्याप्त वर्षा भए रोपाइँको गति बढ्ने अपेक्षा गरेका छन्।

धान उत्पादन कम भएमा मुलुकको आर्थिक विस्तारलाईसमेत ठूलो असर गर्दै आएको छ। धान उत्पादन बढेका वर्ष मुलुकको आर्थिक वृद्धि एक प्रतिशत थपिने गरेको छ।