सामाजिक सञ्जालको कूलत हटाउन दैनिक १५ मिनेट किताब पढ्नेलाई पैसा दिँदै सिङ्गापुर सरकार

सिंगापुर: ‘डुमस्क्रोलिङ’ अर्थात् सामाजिक सञ्जाल तथा अनलाइन सामग्रीमा घण्टौँसम्म अनावश्यक रूपमा स्क्रोल गरिरहने प्रवृत्ति बढ्दै गएपछि सिंगापुरले नागरिकलाई किताब पढ्न प्रोत्साहित गर्न नयाँ योजना ल्याएको छ।

यस योजनाअन्तर्गत नागरिकले हरेक दिन कम्तीमा १५ मिनेट किताब पढेमा अंक प्राप्त गर्नेछन्। ती अंकलाई पछि नगदमा साट्न सकिनेछ। सरकारले यो योजनामार्फत सिंगापुरका नागरिकको एकाग्रता, आलोचनात्मक सोच र कल्पनाशक्ति बढाउने अपेक्षा गरेको छ।

यो योजना यही महिनादेखि सुरु भएको हो। सहभागीले सरकारको वेबसाइटमा आफ्नो दैनिक पढाइको विवरण राख्नुपर्नेछ। १५ मिनेट वा सोभन्दा बढी समय पढेमा २० भर्चुअल सिक्का प्राप्त हुनेछन्। १ हजार सिक्का जम्मा भएपछि १ सिंगापुर डलर प्राप्त हुनेछ। यसका लागि ५० वटा दैनिक पढाइ सत्र पूरा गर्नुपर्नेछ। एक दिनमा एउटा मात्र पढाइ सत्र गणना हुनेछ।

सिंगापुरको राष्ट्रिय पुस्तकालय बोर्डकी प्रमुख मेलिसा टामले दिगो रूपमा पढ्ने बानी विकास गर्न साना र सहज कदमबाट सुरुवात गर्नुपर्ने बताइन्।

उनका अनुसार अहिले मानिसहरू अत्यधिक मात्रामा सामग्री, सूचना र मनोरञ्जनको पहुँचमा छन्। जुनसुकै बेला सयौँ शीर्षक स्क्रोल गर्न, भिडियो हेर्न वा कुनै पनि विषयको छोटो सारांश पढ्न सकिने अवस्था छ।

‘बानी साना र निरन्तर गरिने कामबाट विकास हुन्छ। त्यसैले हामी एउटा सरल लक्ष्यबाट सुरु गर्दैछौँ—दिनमा केवल १५ मिनेट पढ्ने। बसमा, सुत्नुअघि वा खाना खाने समयमा पनि पढ्न सकिन्छ,’ टामले भनिन्।

युवा सिंगापुरवासीका लागि सामाजिक सञ्जाललाई कम हानिकारक बनाउने उपायबारे पनि सरकारले विचार गरिरहेको छ। यसमा सामाजिक सञ्जाल प्रयोगका लागि दैनिक समयसीमा तोक्ने विषयसमेत समावेश छ। हालै गरिएको एक अध्ययनले डुमस्क्रोलिङ र सामाजिक सञ्जालको लत युवामा देखिने प्रमुख हानिमध्ये रहेको देखाएको थियो।

सिंगापुर सरकारले नागरिकको व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउन आर्थिक प्रोत्साहन प्रयोग गर्दै आएको छ। यसअघि स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित कार्यक्रमअन्तर्गत हिँडडुल गर्ने नागरिकलाई सुपरमार्केट भौचर तथा दैनिक निश्चित संख्यामा पाइला चाल्नेहरूलाई पुरस्कार दिने योजनासमेत सञ्चालन गरिएको थियो।

तर, पढ्ने बानीलाई लिएर सरकारले चासो व्यक्त गरिरहे पनि सिंगापुरका विद्यार्थीहरू हालै विश्वस्तरमा पढाइमा उत्कृष्ट देखिएका छन्। सन् २०२५ को अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी मूल्यांकन कार्यक्रम (पीआईएसए) मा सिंगापुरका विद्यार्थी पढाइतर्फ विश्वको शीर्ष स्थानमा रहे। उनीहरूले चीन र ताइवानका विद्यार्थीलाई समेत पछि पारेका छन्।