बागमती प्रदेश आर्थिक वृद्धिमा अगाडि, जीडीपीको आकार २४ खर्ब २३

काठमाडौँः आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ मा बागमती प्रदेशको आर्थिक वृद्धिदर ५.४० प्रतिशत रहने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकको आर्थिक गतिविधि अध्ययनले बागमती प्रदेशमा उक्त आर्थिक वृद्धि हुने अनुमान सार्वजनिक गरेको हो।

राष्ट्रिय आर्थिक वृद्धिदर ३.८५ प्रतिशत रहने अनुमान गरिएका बेला बागमतीको वृद्धिदर भने तुलनात्मक रूपमा उच्च देखिएको हो।

राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयको प्रारम्भिक तथ्यकअनुसार मुलुकको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) मा बागमती प्रदेशको हिस्सा ३६.७१ प्रतिशत अर्थात् २४ खर्ब २३ अर्ब १२ करोड रुपैयाँ रहेको छ। प्रदेशको अर्थतन्त्रमा सेवा क्षेत्रको योगदान ७६.५३, उद्योगको १२.२४ र कृषिको ११.२३ प्रतिशत रहने अनुमान छ।

उक्त प्रदेशका उद्योगहरूको औसत क्षमता उपयोग अघिल्लो आर्थिक वर्षको ३७.४९ प्रतिशतबाट बढेर ४१.०८ प्रतिशत पुगेको छ। चाउचाउ उद्योगले ८८.३ प्रतिशत क्षमता उपयोग गर्दा तयारी पोशाक र बिस्कुट उद्योगको क्षमता उपयोग क्रमशः ७७.९ र ७४.४ प्रतिशत रहेको छ। निर्माण क्षेत्रको सुस्त गतिविधिका कारण सिमेन्ट उद्योग भने ५५ प्रतिशत क्षमतामा सीमित रहेको अध्ययनले देखाएको छ।

प्रदेशमा औद्योगिक कर्जा काठमाडौं जिल्लामा केन्द्रित छ। कुल औद्योगिक कर्जाको ९२.७३ प्रतिशत काठमाडौंमा प्रवाह भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

कृषि उत्पादन र सिँचाइमा चुनौती

बागमती प्रदेशमा खाद्य तथा अन्य बालीले ढाकेको क्षेत्रफल १.४ प्रतिशतले घटेको छ। कुल खेतीयोग्य जमिनमध्ये १४.६ प्रतिशतमा मात्र सिँचाइ सुविधा पुगेको अध्ययनले देखाएको छ। दूध उत्पादन ०.७ प्रतिशत र मासु उत्पादन ३.१ प्रतिशत बढे पनि अण्डा उत्पादन ८.३ प्रतिशत घटेको छ। तरकारी उत्पादन भने २.८ प्रतिशतले बढेको छ।

प्रदेशमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाको निक्षेप ९.७९ प्रतिशतले बढेर ५२ खर्ब ६७ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। कर्जा प्रवाह पनि ९.०७ प्रतिशतले वृद्धि भई ३६ खर्ब २४ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ।

घरजग्गा रजिस्ट्रेसन संख्या ९.६ प्रतिशतले बढे पनि त्यसबाट प्राप्त राजस्व १६.८ प्रतिशत घटेको छ। होटलहरूको औसत अकुपेन्सी ४७.०९ प्रतिशत रहेको अध्ययनमा उल्लेख छ।

त्यस्तै, बागमती प्रदेश सरकारले ६७ अर्ब ४८ करोड रुपैयाँको बजेटमध्ये ६८.१८ प्रतिशत मात्रै खर्च गरेको छ। प्रतिवेदनमा भोटेकोशी–त्रिशूली क्षेत्रमा आएको बाढीबाट सडक, पुल, भन्सार तथा जलविद्युत् पूर्वाधारमा क्षति पुगेको विवरणसमेत समेटिएको छ।