राजनीतिको मियो ‘सुवास’ ढलेपछि शोकमग्न इलाम

इलाम–इलाम २ का संघीय सांसद स्व. सुवासचन्द्र नेम्बाङको अप्रत्यासित निधनले इलाम शोकमग्न भएको छ। उनी २०५६ देखि इलामबाट लगातार संसदीय चुनाव जितेर सांसद रहँदै आएका थिए। हाल एमाले संसदीय दलको उपनेतासमेत थिए। राष्ट्रिय राजनीतिमा सहमति, सहकार्य र एकताका सुत्रधार एवं इमान्दार छवि बनाएका नेम्बाङ जिल्लाबासीका लागि ‘राजनीतिक मियो’ थिए।

इलामबजार नजिकै सुन्तलाबारीमा जन्मिनुभएका नेम्वाङ इलाम क्याम्पसमा पढ्दा अनेरास्ववियुमा लागेर २०२९ मा कम्युनिस्ट राजनीतिमा होमिएका थिए। २०३३ मा राजद्रोह मुद्दामा उनी केही समय जेल परे। २०४८ र २०५२ मा राष्ट्रिय सभाको सदस्य भएका उनी मनमोहन अधिकारी नेतृत्वको पहिलो कम्युनिस्ट सरकारमा कानुन, न्याय तथा संसदीय व्यवस्थामन्त्री बने।

२०५६ को संसदीय निर्वाचन जितेर उनी सार्वजनिक लेखा समिति सभापति बनेका थिए। उनी जनआन्दोलन २०६२÷६३ सँगै पुनःस्थापित संसद्का सभामुख भए। २०६४ र २०७० मा पनि इलामबाट चुनाव जितेर संविधानसभा अध्यक्ष भए। संविधानसभाबाट नेपालको संविधान जारी गर्न उनले समन्वयकारी भूमिका निर्वाह गरेका थिए। उनी चारपटक सभामुख हुँदा सधैं सर्वसम्मतै बने।

रोइरहेछ इलाम

इलामनेम्बाङको निधन भएको खबर पाएसँगै जिल्ला तहका विभिन्न राजनीतिक दल, नेता, सामाजिक अभियन्ता, विद्यार्थीलगायतले दुःख व्यक्त गरिरहेका छन्। नेम्बाङको निधनबाट देशले अपूरणीय क्षति बेहोर्नुपरेको अधिकांशको भनाइ छ। इलाम १ का सांसद महेश बस्नेतले इलामको मियो ढलेको बताए। देश र जनताका लागि पुर्याएको योगदान अतुलनीय हुने जनाउँदै देशले नै शोक मनाइरहेको उनको प्रतिक्रिया छ।

गत आमनिर्वाचनमा नेम्बाङसँग थोरै मतान्तरले पराजित भएका कांग्रेस इलामका सभापति डम्बर खड्काले उनलाई इलामले सधैँ सम्झिरहने बताउँछन्। ‘पटक–पटक यस क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गर्दै सुवास दाइले इलामको चौतर्फी विकासमा ठूलो योगदान दिनुभएको छ’, उनले भने, ‘इलामका बालबच्चादेखि वृद्धवृद्धासम्म सबैको सधैं प्रिय भएरै बिदा हुनुभयो।’ ‘उनी पार्टीको मात्र नभएर सारा नेपालीको नेता हुनुहुन्थ्यो’, नेकपा एस इलाम अध्यक्ष भक्त केसीले भने, ‘उहाँको अभाव नेपाली राजनीतिमा सधैँ खड्कनेछ।’

राजनीतिमा खासै चासो नभएको बताउने इलामका विद्यार्थीसमेत नेम्बाङको निधनले दुःखी भएको बताउँछन्। इलाम क्याम्पसमा अध्ययनरत विद्यार्थी रोशन सापकोटाले भने, ‘म धेरै राजनीति त जान्दिनँ तर उहाँको व्यक्तित्वबाट प्रभावित थिएँ। एकाबिहानैको खबरले स्तब्ध भएँ।’ नेकपा (माओवादी केन्द्र)का जिल्ला नेता रञ्जित श्रेष्ठले कम्युनिस्ट शक्तिलाई एक बनाएर लैजानमा उनले चालेको कदम बिर्सन नसकिने बताउँछन्।

‘कम्युनिष्टहरू एक भएर आएमा मात्र यो देश समृद्ध बन्छ भन्नेमा उहाँ प्रस्ट हुनुहुन्थ्यो’, उनले भने, ‘सुवास सरको निधनले इलामलाई मात्र होइन, देशको कम्युनिष्ट आन्दोलन नै कमजोर हुन सक्ने देख्छु।’ माईजोगमाई गाउँपालिका अध्यक्ष कुशबहादुर थेबेले भने, ‘उहाँले देखाउनुभएको बाटोमा इलाम अघि बढ्नेछ। उहाँले पूरा गर्न नसकेका समृद्ध इलामको सपना हामी सबै मिलेर पूरा गर्नुपर्छ।’–रासस