ओलीलाई ‘चुनौती दिँदै’ एमालेमा पौडेल र पोखरेलका छुट्टाछुट्टै गुट

काठमाडौँ- विराटनगरमा भएको नेकपा एमाले कोशी प्रदेशको अधिवेशनमा घनश्याम खतिवडा निर्वाचित भए।

एमाले केन्द्रीय सदस्य विनोद ढकाललाई ८२ मतले पराजित गरी खतिवडा निर्वाचित भएका हुन्।

असोज १६ गते मतगणना सकिँदा खतिवडाले ५१२ मत ल्याए। ढकालले ४३० मत पाए।

यो अधिवेशनमा खतिवडालाई एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले सहयोग गरेका थिए।

ढकाललाई पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले सहयोग गरेको बुझिन्छ।

कुनै बेला ओली र ढकालको सम्बन्धलाई लिएर एमालेको विपरीत खेमामा ठूलो बहस हुने गरेको थियो।

आपराधिक पृष्ठभूमिका व्यक्तिहरूसँगको साँठगाँठ, तिनीहरूलाई जोगाउन गरिएका अनेकन हत्कण्डाका कारण ओली र ढकालको सम्बन्ध चर्चामा आउँथ्यो।

आपराधिक पृष्ठभूमिका मोरङका पर्शुराम बस्नेतलगायतलाई मुद्दा नचलाउन दबाब दिँदै ढकालले विराटनगरमा २०६८ सालमा आमहड्ताल नै गरेका थिए। त्यसको विरोधी कित्तामा खतिवडा थिए।

खतिवडालगायत नेतालाई ज्यान मार्ने धम्की पर्शुराम समूहले दिएको भन्दै खतिवडालगायत नेता काठमाडौंमा आएर तत्कालीन प्रधानमन्त्री झलनाथ खनाललाई नै भेटेका थिए।

तर, यसबेला आउँदा ढकालको साथमा न ओली भए, न पर्शुराम नै।

ओली-ढकाल सम्बन्ध के कारण बिग्रियो भन्ने स्पष्ट छैन। कतिपय सन्दर्भमा ओली-ढकालको सम्बन्धलाई ‘व्यक्तिगत’ मान्ने नेता पनि छन्।

यसपालि ओली कित्तामा रहेका अधिकांश नेताले ढकाललाई खुलेरै असहयोग गरे। उनको पक्षमा भीम आचार्य मात्रै देखिए।

कोशीका पूर्वमुख्यमन्त्री शेरधन राई, नेता भानुभक्त ढकाल, विशाल भट्टराई, लालबाबु पण्डित, वर्तमान मुख्यमन्त्री हिक्मत कार्की, राजेन्द्र गौतम, नरेश पोखरेललगायत ओली समूहका धेरैले ढकाललाई हराउन भूमिका खेले। ढकाल हराउने समूहका यी नेता विगतमा उनलाई साथ दिन्थे।

खतिवडा एमाले फुट्दा मालेमा पुगेका थिए। ढकाल भने एमालेमै सक्रिय थिए। खतिवडालाई पहिले ओलीले मन पराउँदैनथे। अहिले ओली र उनीनिकटका धेरै नेता खतिवडाको पक्षमा देखिएका छन्।

एमाले कोशीमा ओली र भण्डारीका छुट्टाछुट्टै समूह बनेको बताइन्छ। त्यहाँ उपाध्यक्ष विष्णु पौडेलको भूमिका खासै नदेखिए पनि महासचिव शंकर पोखरेलको भूमिका रह्यो।

पूर्वराष्ट्रपति भण्डारी सक्रिय राजनीतिमा आउन खोजेपछि एमालेमा दुई गुट बनेको दाबी गरिन्छ। ओली भण्डारीलाई सक्रिय राजनीतिमा आएको देख्न चाहँदैनन् भनिन्छ।

तर, ओली पक्षकै दुई नेता समूह बनाउँदै हिँडेका देखिन्छन्। ओलीपछि नेतृत्वमा आउने प्रतिस्पर्धामा रहेका नेताहरूले अहिलेदेखि फरक-फरक समूह बनाएको दाबी एमाले वृत्तमा छ।

समग्रमा अहिले प्रतिस्पर्धा उपाध्यक्ष पौडेल र महासचिव शंकर पोखरेलको बनेको नेताहरूको स्वीकारोक्ति छ। तर, भण्डारीको बारेमा भने नेताहरू खुलेका छैनन्।

‘पूर्वराष्ट्रपतिले प्यानल बनाएको हल्ला चलेको हो, तर अहिले पौडेल र पोखरेलबीच प्रतिस्पर्धा देखिन्छ,’ एक नेताले भने।

पौडेल-पोखरेल दुवै ओलीनिकटै हुन्। प्रदेश अधिवेशनमा ओलीनिकट दुवै नेताका दुई समूहले आन्तरिक शक्ति संघर्ष गरिरहेको देखिन्छ।

उपाध्यक्ष पौडेल, गुरुङलगायत नेताको छुट्टै समूह बनेको दाबी गरिन्छ। शंकर पोखरेललगायत नेता ओलीको पक्षमा छन्।

यसको असर कोशीमा मात्रै नभएर गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशको पार्टीको अधिवेशनमा देखियो।

लुम्बिनीमा पौडेलनिकट पाल्पाका राधाकृष्ण कँडेलले जिते। गण्डकीमा गुरुङनिकट नवराज शर्माले जिते। ओलीनिकट खगराज अधिकारी समूहका मायानाथ अधिकारी पराजित भए।

कर्णालीमा गुलावजंग शाहले जिते। उनी पौडेलनिकट हुन्। बागमती प्रदेशमा कैलाश ढुंगेलले जितेका छन्। उनी ओलीनिकट हुन्।

ओलीले सबै अधिवेशनहरूमा सहमतिमा नेतृत्व टुंग्याउन निर्देशन दिएका थिए। तर, नेताहरूले प्यानलै बनाएर प्रतिस्पर्धामा आफूनिकटहरूलाई उतारे।

कतिपय नेताले यसलाई पार्टीमा ओलीको ‘एकाधिकार’लाई चिरेको बताउँछन्। पार्टीभित्रको आन्तरिक लोकतन्त्र थप सुदृढ हुने बताउँछन्।

‘सहमतिमा नेतृत्व चुन्न नसकेपछि प्रतिस्पर्धाबाटै छान्ने हो, यसले पार्टीभित्रको आन्तरिक लोकतन्त्र बलियो बन्छ,’ एक नेता भन्छन्, ‘यसलाई पार्टी अध्यक्षविरूद्ध लागेको वा समर्थन गरेको भन्ने कुरा मान्न सकिन्नँ।’

कोशी प्रदेशको अधिवेशनमा अध्यक्ष ओली, महासचिव पोखरेल पुगेका थिए। तर, पौडेल भने गएनन्।

एमाले कोशीका एक नेता भने अध्यक्ष ओलीनिकटकै दुई समूहबीच प्रतिस्पर्धा भएको दाबी गर्छन्।

तर, पार्टी अध्यक्षको नाम लिएर कोशी प्रदेश सरकारको शक्ति आफूविरूद्ध लागेको ढकाल स्वयंले बताए।

उनले बिहीबार पत्रकार सम्मेलन गर्दै प्रतिनिधिहरूलाई धम्क्याउने र प्रलोभन देखाउने काम भएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरे।

कोशी प्रदेश सरकारको नेतृत्व अहिले ओलीनिकट हिक्मत कार्कीले गरिरहेका छन्।

अब नेकपा एमालेमा मधेस प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशको अधिवेशन हुन बाँकी छ।

पाँच वटा प्रदेशमा समूह बनाएरै प्रतिस्पर्धा भएकाले ती प्रदेशमा सहमतिमा नेतृत्व चुनिने सम्भावना कम छ।

यो प्रतिस्पर्धाको असर पार्टीको भावी नेतृत्व चयनसम्मै देखिने सम्भावना छ। भावी नेतृत्वमा पौडेल र पोखरेलबीच प्रतिस्पर्धा हुने ठानिएको छ।