जबज : नेपाल छोड्न नसक्ने, खनाल राख्न नखोज्ने

काठमाडौँ- पार्टीको मार्गनिर्देशक सिद्धान्तका विषयमा नेकपा (एकीकृत समाजवादी)मा विवाद चुलिएको छ। पार्टीका अध्यक्ष माधवकुमार नेपाल र सम्मानित नेता झलनाथ खनालबीच सिद्धान्तका विषयमा विवाद भएको हो।

अध्यक्ष नेपाल नेकपा एमालेजस्तै नेकपा एसले पनि पार्टीको मार्गनिर्देशक सिद्धान्तका रूपमा जनताको बहुदलीय जनवाद (जबज)लाई छाड्न नहुनेमा दृढ छन्।

तर सम्मानित नेता खनाल भने एमालेले जबज मान्ने भएकाले एमालेजस्तै हुन नसकिने धारणामा दृढ देखिन्छन्।

केन्द्रीय परिषद्को बैठकमा उठेका प्रश्नको जवाफ दिँदै अध्यक्ष नेपालले जबजले पार्टीलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याएको बताएका थिए। जबजलाई छाडे पार्टीको इतिहास समाप्त हुने उनको भनाइ थियो।

‘समाजवादी क्रान्तिमा जाँदा जबजलाई त्याग्न सकिँदैन। त्याग्नुको मतलब एकदलीय तानाशाहीमा जानु हो। हामीले साम्राज्यवादको आक्रामक चरित्र देख्दैछौं,’ उनले थपेका थिए, ‘कम्युनिस्ट विरोधी अभियान चलिरहेको छ। त्यसैले हाम्रो आन्दोलनमा ल्याइएको विचारलाई त्याग्न सकिँदैन।’

जबज माने बहुलवादी चरित्र भएको दल बन्ने तर जबज छोडे तानाशाही व्यवस्था मान्ने कम्युनिस्टको चरित्र बन्ने भएकाले पनि जबज त्याग्न नसकिने उनको भनाइ थियो।

‘बहुदलीय प्रतिस्पर्धाको मान्यता छाडेर एकदलीय तानाशाही व्यवस्थामा जान सकिँदैन। त्यसैले बहुदलीय प्रतिस्पर्धाको वकालत गर्छौँ,’ उनले थपेका थिए, ‘जबजका विचारक मदन भण्डारी हुनुहुन्थ्यो। जबजको कुनै काम छैन, त्यो मिल्क्याइदिऔं भन्ने मान्यता आत्मघाती मान्यता हो।’

उता सम्मानित नेता झलनाथ खनालले भने जबज नै मान्ने हो भने नेकपा एमालेमा जानु उपयुक्त हुने बताए। सिद्धान्तमा कुनै पनि फरकपना नभए फरक पार्टी चलाएर बस्न नपर्ने उनको भनाइ थियो।

पार्टीको केन्द्रीय परिषद् बैठक समापन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै खनालले पार्टीको महाधिवेशनले नीतिमा प्रष्टता नल्याउने हो भने नेकपा एस समाप्त हुने चेतावनी पनि दिए।

‘क्रान्तिको बाटोमा छ्यांग हुने गरी नीति तय गर्नुपर्छ। कहिले जबज भन्ने, कहिले समाजवादी कार्यदिशा पनि भन्ने। हामी कता जाने? जबज भन्ने हो भने ठूलो जबजमा किन नजाने? ठूलो जबजवाला त एमाले छ। हामीले भन्दा केपीले भनेको सुन्छन्। यसमा हामी प्रष्ट हुनुपर्छ,’ खनालको भनाइ थियो।

केन्द्रीय परिषद् बैठकले नेकपा एसमा उमेर हदसम्बन्धी व्यवस्था नराख्ने निर्णय लिएको छ। परिषद बैठकले सबै पार्टी कमिटीका पदाधिकारी तथा सदस्यहरू प्रत्यक्ष निर्वाचित विधानमा व्यवस्था गरेको छ।

‘सबै कमिटीका पदाधिकारी तथा सदस्यहरू महाधिवेशन वा सम्बन्धित तहका अधिवेशनहरूबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित हुने व्यवस्था गर्ने निर्णय भएको छ,’ पार्टीका उपाध्यक्ष डा. वेदुराम भुसालले भने।

उनका अनुसार केन्द्रीय कमिटी १९९ सदस्यीय हुनेछ भने पदाधिकारी १९ जना रहनेछन्। प्रदेश कमिटी ७५ देखि ९९ सदस्यीय हुने र पदाधिकारीको सङ्ख्या ७ हुने विधानमा व्यवस्था गरिने भएको छ।

प्रदेश पदाधिकारीमा अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, सचिव र तीन उपसचिव हुने व्यवस्था गरेको सो पार्टीले जिल्ला कमिटी ५५ सदस्यीय बनाउने भएको छ। तर एकभन्दा बढी निर्वाचन क्षेत्र भएका जिल्लामा ३ महिला थपिने छन्।

जिल्ला कमिटीमा ७ पदाधिकारी हुनेछन्। पालिका कमिटी ४५ सदस्यीय बनाउने निर्णय बैठकले गरेको छ। तर ५ भन्दा बढी वडा भएका पालिकामा प्रत्येक वडाबाट २ जना थप्ने निर्णय पारित भएको छ।