काठमाडौं– नेपालसहितका विश्वभर आज १३४औं अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस विविध कार्यक्रम गरी मनाइँदै छ। श्रमिक दिवस अवसरमा प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड, कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा, उद्योग वाणिज्य महासंघ अध्यक्ष चन्द्र ढकाललगायतले मजदुरप्रति शुभकामना व्यक्त गरेका छन्।
प्रधानमन्त्री प्रचण्डले आगामी आर्थिक वर्षदेखि योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रमलाई अनिवार्य र कडाइका साथ लागू गर्न पहल गरिने बताएका छन्। प्रधानमन्त्री प्रचण्डले अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस (१ मई) को अवसरमा आज जारी गरेको शुभकामना सन्देशमा सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रमलाई सम्पूर्ण औद्योगिक प्रतिष्ठान, उद्योग र कार्यालयमा अनिवार्य र कडाइका साथ लागू गर्न पहल गरिने उल्लेख छ।
‘राष्ट्रका उच्च स्थानबाट वार्षिक रुपमा प्रदान गरिने विभिन्न सम्मान तथा पुरस्कारमा यसै वर्षदेखि लागू हुने गरी कम्तीमा २ प्रतिशत मजदुरलाई समावेश गर्ने नीति लिइने जानकारी गराउँछु’, सन्देशमा भनिएको छ, यसैगरी सम्पूर्ण ‘मजदुरको काम, कर्तव्य र अधिकार स्पष्ट पार्दै सेवा सर्त र सुविधा निश्चित र वैधानिक गर्न अनुगमनकारी निकायलाई सक्रिय बनाइने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछु।’
प्रधानमन्त्री प्रचण्डले स्वदेश तथा विदेशमा रहेका सम्पूर्ण श्रमजीवीप्रति सुख, शान्ति र समृद्धिसहितको शुभकामना व्यक्त गरेका छन्। सन्देशमा अदक्ष तथा अप्रमाणित अवस्थामा जोखिमपूर्ण काम गरिरहेका सबै सरसफाइ मजदुरलाई आगामी आर्थिक वर्षभित्र दक्ष बनाउने उद्देश्यका साथ सरकारी निकाय र जिम्मेवार संस्थाहरुले अनिवार्य रुपमा आफ्ना मजदुरलाई उचित पेसागत तालिम दिन, आधुनिक सामग्री प्रयोग गर्न, सुरक्षासहितको उपयुक्त पोसाक प्रयोग गर्न तथा कामको नियमित अनुगमन गर्न निर्देशन दिइएको उल्लेख छ।
नेपालमा श्रमजीवी जनसमुदायले आफ्नो अधिकारका निमित्त संघर्ष र बलिदानका अनेकौं कीर्तिमान कायम गरेका र मजदुरसहित उत्पीडित जाति, क्षेत्र, लिंक र समुदायका जनताको संघर्ष र बलिदानको कीर्तिमानकै कारण देशमा संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना भएको उल्लेख छ।
आठ घन्टे कार्यदिनको मागसहित आफ्नो अधिकारका निमित्त अमेरिकाको सिकागो सहरका मजदुरले गरेको संघर्षलाई स्मरण गर्दै नेपाललगायत विश्वभरका मजदुरले १ मईको दिनलाई अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवसका रुपमा मनाउँदै आएका छन्।
यस्तै, कांग्रेस सभापति एवं पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले मजदुर वर्गका समस्यालाई समाधान गरेर तिनको हकहितको संवद्र्धनन गर्न कांग्रेस सदैव सचेत भएर लागिरहने उल्लेख गरेका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस अवसरमा उनले शुभकामना सन्देशमार्फत नेपाल तथा विश्वभर छरिएर रहेका सम्पूर्ण श्रमजीवीमा सुख, शान्ति र समृद्धिको शुभकामना व्यक्त गरेका छन्।
सभापति देउवाले २००३ मा कांग्रेसको नेतृत्वमा विराटनगरमा मजदुरहरुको पहिलो ऐतिहासिक आन्दोलन भएको उल्लेख गर्दै सरकारले त्यो लामो आन्दोलनलाई निर्ममतापूर्वक दबाउने नीति अख्तियार गरेर जननायक बीपी कोइरालालगायत धेरै नेताहरुलाई पक्राउ गरेको स्मरण गरेका छन्।
‘नेपालमा प्रजातन्त्रको स्थापना २००७ को ऐतिहासिक जनक्रान्तिको प्रस्थान विन्दु यही मजदुर आन्दोलन थियो। त्यसैले कांग्रेस र मजदुर सधैं एकअर्कामा आबद्ध भएर एक अर्काका अनन्य सहयोगी भएर रहिआएको कुरा सर्वविदितै छ’, उनले शुभकामना सन्देशमा उल्लेख गरेका छन्।
२०१६ मा कांग्रेसको जन–निर्वाचित सरकारले नै कारखाना र मजदुरसम्बन्धी कानुनको तर्जुमा गरेर, मजदुरलाई कानुनसम्मत अधिकार प्रदान गरेको बताउँदै सभापति देउवाले आज पनि नेपालका श्रमजीवीले अनेक समस्या बेहोरिरहनु परेको उल्लेख गरेका छन्।
उद्योगी, व्यवसायीको बृहत् छाता संगठन नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकाल र महासंघको रोजगारदाता परिषद् सभापति ज्योत्सना श्रेष्ठले १३४औं अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस (मे दिवस) अवसरमा शुभकामना व्यक्त गरेका छन्।
शुभकामना सन्देशमा अध्यक्ष ढकालले श्रमिक आन्दोलनबाट प्राप्त उपलब्धि र औद्योगिक शान्ति स्थापनाको ऐतिहासिक क्षणको सम्झना स्वरुप मनाइँदै आएको मे दिवसले सबैलाई संवाद र सहकार्यको माध्यमबाट सम्बन्ध विकास गर्न प्रेरित गर्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।
उनले रोजगारदाता–मजदुर सम्बन्धलाई बलियो बनाउन सहकार्य र सहयात्रामा जोड दिएका छन्। ढकालले भनेका छन्, ‘अहिले हामी अनपेक्षित कठिन अवस्थामा छौं। कोभिड महामारीबाट आर्थिक एवं सामाजिक क्षेत्रमा परेको प्रभावबाट बाहिर आउन लिइएको नीतिसँगै अर्थतन्त्र गतिशील हुने अपेक्षाको समयमा विश्वव्यापी रुपमै देखिएको आर्थिक मन्दीले हाम्रो अर्थतन्त्र, उद्योग व्यवसाय र श्रम क्षेत्र अप्ठेरो स्थितिमा पुगेको छ। उद्योग व्यवसाय सञ्चालन र यसबाट रोजगारीमा पर्न सक्ने प्रभावको न्यूनिकरण गर्न र सम्भावित समस्याको सामना गर्नुपर्ने यो कठिन समय रोजगारदाता र टे«ड युनियनबीच अझ बढी समझदारी र सहकार्यका लागि अपिल गर्दछु।’
यस्तै, रोजगारदाता परिषद्का सभापति श्रेष्ठले नेपालको श्रम सम्बन्ध सहज बन्दै गएको र संवाद एवं सहकार्यको थालनीबाट श्रम सम्बन्ध सुधार र श्रम विवादको संख्यामा निकै कमी आएकाले दिगो औद्योगिक शान्ति स्थापनामा जोड दिन चाहेको उल्लेख गरेकी छन्।


