उपसभामुखको पत्रबारे जवाफ खोज्छन् सांसद, सभामुख टुलुटुलु!

काठमाडौँ– नेपाली कांग्रेसले उपसभामुख इन्दिरा रानामगरले ५ जनाका लागि भिसा प्रक्रियाअन्तर्गत अन्तर्वार्ताको समय मिलाइदिनका लागि लेखेको पत्रका विषयमा सभामुखको जवाफ माग गरेको छ।

मंगलबारको प्रतिनिधि सभाको बैठकमा बोल्दै कांग्रेस सचेतक सुशीला थिङले उपसभामुखको विषयमा सभामुखको जवाफ मागेकी हुन्।

‘उपसभामुखमाथि निकै चार्ज लागेको छ। ५ जना असम्बन्धितलाई व्यक्तिलाई पत्र सिफारिस गर्नेदेखि ५ जना बालिका लगेको कुरा पनि आएको छ,’ उनले भनिन्, ‘यो कुराबारे मानव तस्करीको गम्भीर आरोप लागेको छ। आरोप लाग्दैमा म सही हो पनि भन्दिनँ। तर, अन्त्यन्त गम्भीर आरोप लाग्दा जिम्मेवार पदमा बसेको व्यक्तिमाथि छानबिन गर्न पाउन हक छ कि छैन। यो विषयमा सभामुखको ध्यानाकर्षण गराउँछु।’

यसअघि साउन ६ गते नेपाली कांग्रेसका सांसद रामहरि खतिवडाले प्रतिनिधि सभाबाटै उपसभामुख इन्दिरा रानामगरको राजीनामा माग गरेका थिए।

‘यस्तो बेला प्रतिरक्षाको तुरुप देखाएर जग हसाउनुभन्दा संसदबाहिर बसेर छानबिनका लागि सहयोग गर्नुपर्छ। संसद उपसभामुखको कार्यालय र कन्सल्टेन्सी हुन सक्दैन,’ बैठकमा खतिवडाले भनेका थिए, ‘महिला अधिकारसँग कुनै साइनो सम्बन्ध नभएका व्यक्तिलाई सिफारिस कसरी गरियो छानबिन गर्नुपर्छ। केही समय पहिला एक जना मन्त्रीले राजीनामा दिनुपरेको थियो।’

यसअघि तत्कालीन गृहमन्त्री रवि लामिछानेले नेपाली कांग्रेसका सांसदप्रति लक्षित गर्दै सूचना बेच्ने व्यक्ति संसदमा भएको कुरा संसदको रोस्टमबाट भनेको स्मरण गर्दै खतिवडाले आफूले सूचना बेच्ने व्यक्ति नदेखेको तर ‘मान्छे बेच्ने तस्कर’ चाहिँ संसदमै रहेको भन्दै शंका पनि व्यक्त गरेका थिए।

सोही बैठकमा रास्वपा सांसद सुमना श्रेष्ठले भने एक वर्षअघि लेखेको पत्रका आधारमा अहिले आएर मिडिया ट्रायल गरिएको भन्दै आपत्ति प्रकट गरेकी थिइन्। सुमनाले भूटानी शरणार्थी प्रकरणमा अनुसन्धान नगर्ने तर उपसभामुखमाथि मानव तस्करीको गम्भीर आरोप लगाएको भन्दै आपत्ति प्रकट गरिन्।

उपसभामुख इन्दिरा रानामगर भने संसदसँग असम्बन्धित मान्छेलाई भिसाका लागि अन्तर्वार्ताको मिति मिलाइदिन भन्दै अमेरिकी दूतावासलाई पत्र लेखेका कारण उनी विवादमा परेकी हुन्।

महिला अधिकारसम्बन्धी कार्यक्रमका अमेरिका जान लागेका ५ जनाको अन्तर्वार्ताको समय अगाडि सारिदिन उपसभामुख रानामगरले काठमाडौंस्थित अमेरिकी दूतावासलाई पत्र लेखेकी थिइन्।

भिसाका लागि सिफारिस गरेकी उपसभामुखले उनीहरु के भूमिकामा कार्यरत छन् भन्ने कुरा पत्रमा खुलाइएको देखिएको छैन।

सुमनाले भूटानी शरणार्थी प्रकरणमा अनुसन्धान नगर्ने तर उपसभामुखमाथि मानव तस्करीको गम्भीर आरोप लगाएको भन्दै आपत्ति प्रकट गरिन्।

उता उपसभामुख इन्दिरा रानाले आफूबाट कुनै अनैतिक कार्य नभएको जिकिर गरेकी छन्। सभामुखको जिम्मेवारी वहन गरेको केही साताभित्र करुणाभावले सहयोग गर्न खोजेको विषयलाई झण्डै डेढ वर्षपछि विवादित बनाउन खोजिएको उनको आरोप छ। उनले यसलाई आफूविरुद्धको नियोजित कदमका रूपमा समेत चित्रण गरेकी छन्।

‘मेरो स्वभावगत कमजोरी धेरै होलान्, त्यसबाट फाइदा उठाउने पनि धेरै होलान्,’ उनको वक्तव्यमा जिकिर छ, ‘अनैतिक कार्य मबाट भएको छैन र हुने छैन। मैले नेपालस्थित अमेरिकी राजदूतावासलाई अन्तर्वार्ताको मिति राखिदिन अनुरोधमात्र गरेको थिएँ। कसैलाई भिसा दिने वा नदिने स्वः निर्णय राजदूतावासले आफ्नो नीति र प्रक्रियाबमोजिम नै गर्ने हून्छ। मैले कसैको भिसाका लागि अनुरोध गरेको छैन।’

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) की सांसद राना २०७९ माघ ७ मा उपसभामुख निर्वाचित भएकी थिइन्। फागुनमा उनी यूएन वुमनको सीएसडब्लू ६७ (मार्च ६ देखि १७) मा सहभागी हुन अमेरिका गएकी थिइन्। महिलासँग सम्बन्धित कार्यक्रममा उनले किन पठाउन खोजिन् भन्ने विषय रहस्यमय देखिन्छ।

उपसभामुखले अमेरिकी दूतावासलाई लेखेको पत्र झण्डै १७ महिनापछि साउन ३ गते सार्वजनिक भयो। यो विषयमा सार्वजनिक रुपमै प्रश्न उठेपछि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का प्रमुख सचेतक सन्तोष परियारले सभामुखसँग चासो राखेको भनिएपनि के कुराकानी भएको भन्ने सार्वजनिक भएको छैन।

उपसभामुखमा निर्वाचित हुनुअघि रानामगर आबद्ध दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले भने आर्थिक लेनदेन नगरेको जिकिर गरेको छ। भिसाको लागि अग्रिम मितिको आग्रह गरिएका व्यक्तिहरु नेपाल अध्यागमन विभागको रेकर्डमा देशबाहिर गएको नेदेखिएको र कुनै आर्थिक लेनदेन भएको भन्ने तथ्य र प्रमाण उपलब्ध हुन नसकेको रास्वपाको दाबी छ। तर रास्वपाका तत्कालीन महामन्त्री मुकुल ढकालले भने यो विषय पार्टीमा तीन महिना पहिला नै कुरा पुगेको तर दबाइएको बताएका छन्। हाल ढकाललाई रास्वपाले कारबाही गरी साधारण सदस्यमा सीमित गरिदिएको छ।

एक वर्ष अघि ‘कमिसन अन द स्टाटस अफ वुमन’को ६७ औं सत्रमा भाग लिन जाने क्रममा उनले आफूसँगै ४ पुरुष र एक महिलालाई समेत लैजानेगरी दूतावासमा पत्र पठाएकी थिइन्। आर्थिक लेनदेनसँग सम्बन्धित अडियो संवादसमेत सार्वजनिक भएको छ। त्यसको सूचना आएपछि पार्टीबाट तुरुन्तै सोधखोज गरिएको रास्वपाले जनाएको छ।

‘भिसाको माग गरिएको वा आर्थिक लेनदेन भएको कुनै तथ्यगत आधार देखिँदैन,’ रास्वपाका कार्यवाहक प्रवक्ता मनिष झाले आज जारी गरेको विज्ञप्तिमा लेखिएको छ।

उपसभामुखले लेखेको पत्र विवादित भएर पक्षविपक्षमा बहस चर्किएपनि संसदले यो विषयमा कुनै चासो भने दिएको छैन। सभामुखले सांसदका बहस सुन्नुबाहेक कुनै धारणा सार्वजनिक गरेका छैनन्। यसबीचमा उपसभामुखले पनि थुप्रै पटक बैठक सञ्चालन गरिसकेकी छन्। कांग्रेस-एमालेकै सांसदहरू पनि उनले चलाएको बैठकमा भाग लिइरहेका छन्। कांग्रेस-एमालेकै सांसदले यो विषयमा थप प्रक्रिया अघि बढाएका छैनन्। मुद्दा उठान भइसकेपछि समय गुजारेपछि त्यसै सामसुम हुनेमा संसदका लगभग सबै पक्ष ढुक्कजस्तै छन्। अनि संसदका दृश्य छन्- टुलुटुलु सभामुख, खुरुखुरु इन्दिरा।