बाढीपहिरो : कोशीमा ३ अर्बभन्दा बढी क्षति, प्रदेशसँग छैन बजेट

विराटनगर- असोज ११ र १२ गते वर्षासँगै आएको बाढीपहिरो र डुबानका कारण कोशी प्रदेशमा ३ अर्ब भन्दा बढीको भौतिक नोक्सानी भएको छ। कोशी प्रदेशका १४ जिल्लामध्ये अधिकांश जिल्ला बाढीपहिरोले मुख्य रूपमा सडक, पुल, झोलुङ्गे पुल, खानेपानी र सिचाइका आयोजनाहरूलाई क्षति पुर्‍याएको छ।

प्रदेश सरकारको क्षमताभन्दा बढी नोक्सानी भएपछि यसलाई कसरी पुनर्निर्माण गर्ने भन्ने बारेमा प्रदेश सरकार अन्योलमा छ। पुनर्निर्माणका लागि रकम जुटाउन प्रदेश सरकारको पछिल्लो मन्त्रिपरिषद्को बैठकले मर्मतसम्भार तथा पुनर्निर्माण कोष स्थापना गर्ने निर्णय गरेको छ।

कोषमा प्रदेशका मन्त्री, सांसद र कर्मचारीहरूको केही दिनको तल कटौती गर्न आह्वान गर्ने र अर्थ विविधमा रहेको रकम उक्त कोषमा हाल्ने तयारी सरकारको छ।

‘प्रदेश सरकार सँग यस्तो विपतका लागि भनेर करिब १२ करोड जति मात्र रकम विनियोजन भएको रहेछ,’ आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री राम रानाले भने, ‘तर ३ अर्ब भन्दा बढीको भौतिक क्षतिको विवरण आएपछि कसरी अघि बढ्ने भन्ने चिन्ता बढेको छ।’

कोशी प्रदेशमा मात्र गएको असोज महिनामा भएको बर्सादका कारण बाढी पहिरोमा परि १३७ वटा सडक क्षति ग्रस्त भएका छन्। यसै गरी ३५ वटा सडक पुलमा क्षति पुगेको, ३१ वटा झोलुङ्गे पुलमा क्षति पुगेको भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयका सडक महाशाखा प्रमुख रमेश कुमार श्रेष्ठका अनुसार बाढी पहिरोले सडक, पुल तथा झोलुङ्गे पुलमा मात्र १ अब ७० करोड ९९ लाख बराबरको क्षति पुर्‍याएको छ।

क्षति पुगेका संरचना मर्मत तथा पुन निर्माणका लागि मन्त्रालयलाई तत्काल ३३ करोड ६५ लाख रकम आवश्यक पर्ने उनले बताए। आपत्कालीन आवश्यक लागि ६० लाख रुपैयाँ मात्र रकम रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ। आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयमा विपद् व्यवस्थापन कोषमा ७ करोड २० लाख रुपैयाँ छ।

यसैगरी कोशी प्रदेशमा जलस्रोत तथा सिचाइका ३ सय ४४ योजनामा क्षति पुगेको छ भने बाढीपहिरोमा परी १ सय ९२ वटा खानेपानी योजनाहरूमा क्षति पुगेको छ। १०४ वटा इन्टेकमा क्षति पुर्‍याउनुका साथै ८१ किलोमिटर पाइप लाइनमा क्षति पुर्‍याएको खानेपानी, सिचाई तथा ऊर्जा मन्त्रालयका सचिव प्रदीप वान्तवाले बताए।

खानेपानी र सिचाइमा मात्र १ अर्ब ३१ करोड भन्दा बढी क्षति भएको वान्तवाको भनाइ छ। कोशीका १४ जिल्लामध्ये सोलुखुम्बुबाहेक अन्य सबै जिल्लाहरूमा बाढीपहिरोले भौतिक क्षति गरेको थियो।

गएको असोज ९ गते देखि १४ गते सम्म परेको पानीका कारण बाढी पहिरोमा परि कोशी प्रदेश १८ जनाको ज्यान गएको थियो भने ११ जना घाइते भएका थिए। विपद् मा पारी ७ जना बेपत्ता भएको आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयले जनाएको छ।