तुरुन्तै तेहरान खाली गर्न ट्रम्पको चेतावनी, आगोमा घ्यु थपेको चीनको आरोप

वासिङ्टन- अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले तेहरान खाली गर्न चेतावनी दिएका छन्। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले इरानमाथि व्यापक आक्रमण सुरु गरेपछि ट्रम्पले पनि इजरायललाई समर्थन गर्दै यस्तो चेतावनी दिएका हुन्।

‘सबैले तुरुन्त तेहरान छोड्नुपर्छ!’ ट्रम्पले क्यानाडामा भएको जी–७ को शिखर सम्मेलनका क्रममा आफ्नो ट्रुथ सोसलमा लेखेका छन्। ट्रम्पले विस्तृत विवरण भने दिएका छन्। इरानी राजधानीमा तेहरानमा लगभग एक करोड मानिस बस्दै आएका छन्।

इजरायलले इरानमा आक्रमणहरू बढाएको बेला शक्तिराष्ट्र अमेरिकाको यस्तो चेतावनी आएको हो। इजरायलले धर्मगुरुद्वारा सञ्चालित इरानको विवादित आणविक कार्यलाई नष्ट गर्ने लक्ष्य राखेको बताएको छ।

इजरायली सेनाले यसअघि तेहरानको एउटा जिल्लाका बासिन्दालाई स्थान खाली गर्न चेतावनी दिएको थियो।

इजरायलले गाजामा सन् २०२३ अक्टोबर ७ को आक्रमणपछि अधिकांश प्यालेस्टिनी जनसङ्ख्यालाई विस्थापित गरेको छ।

यसअघि मङ्गलबार समाप्त हुने जी–७ शिखर सम्मेलनमा उनले पत्रकारहरूलाई भनेका थिए, ‘म यहाँबाट निस्किएपछि हामी केही गर्न जाँदैछौँ।’

यता पाकिस्तानले भने इजरायलमा आणविक आक्रमण गर्ने योजना रहेको भन्ने हल्ला  मात्र चलाइएको आरोप लगाएको छ। उप–प्रधानमन्त्री एवं विदेशमन्त्री इशाक दारले सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको ‘गैरजिम्मेवार’ र ‘बनावटी’ नक्कली समाचारलाई कडा शब्दमा अस्वीकार गरेका हुन्।

इरानमाथि कुनै आक्रमण भएमा पाकिस्तानले इजरायलमाथि आणविक आक्रमण गर्नेछ भनी हल्ला चलाइएको थियो। पाकिस्तानसँग आणविक हतियार छ।

यता इरानमाथि आक्रमण भएपछि अस्ट्रेलियाली सरकारले इरानबाट नागरिकहरू निकाल्ने तयारी गरेको छ।

रक्षा तथा उद्योगमन्त्री प्याट कोनरोयले मङ्गलबार अस्ट्रेलियन ब्रोडकास्टिङ कर्पोरेसन (एबिसी) रेडियोलाई सरकारले द्वन्द्वको बीचमा इरान छोड्न चाहने नागरिकहरूलाई उद्धार गरी निकाल्ने योजना बनाइरहेको जानकारी दिएका हुन्।

‘अहिले हवाई क्षेत्रहरू बन्द छन्, त्यसैले विमानहरू भित्र छिर्न र बाहिर निस्कन सक्दैनन्, तर हामी अस्ट्रेलियालीहरूलाई निकाल्ने वा ती क्षेत्रहरू फेरि खुल्दा उनीहरूलाई व्यावसायिक उडानहरूमा जान सहयोग गर्ने योजनाहरू तयार गरिरहेका छौँ,’ उनले भने।

यस क्षेत्रमा हाल रहेका सबै अस्ट्रेलियालीलाई विदेश मामिला तथा व्यापार विभाग (डिएफएटी) मा दर्ता गर्न सल्लाह दिइएको छ।

विदेशमन्त्री पेनी वोङले सोमबार ३५० अस्ट्रेलियाली नागरिकले इरान छोड्ने इच्छा जनाएका छन्।

यता चीनले भने इरान–इजरायल द्वन्द्वको आगोमा ट्रम्पले घिउ थपेको आरोप लगाएको छ।

ट्रम्पले तेहरानका बासिन्दाहरूलाई ‘तुरुन्त खाली गर्न’ गर्न चेतावनी दिएपछि चीनले त्यस्तो आरोप लगाएको हो।

इजरायलले गत हप्ता इरानमाथि हवाई आक्रमण सुरु गरेको छ। इरानलाई आणविक हतियार प्राप्त गर्नबाट रोक्न इजरायलले यस्तो आक्रमण गरेको बताइएको छ। यद्यपि इरानले आणविक हतियार प्राप्त गर्ने महत्त्वाकांक्षा आफूहरूलाई नभएको जिकिर गरेको छ।

‘आगो जलाउने, घिउ खन्याउने, धम्की दिने र दबाब बढाउनेले स्थितिको शान्तिकरणलाई बढावा दिन मद्दत गर्दैन, यसले द्वन्द्वलाई मात्र तीव्र र फराकिलो पार्छ,’ ट्रम्पले तेहरान खाली गर्नुपर्ने टिप्पणीका वियमा सोधिएको प्रश्नमा चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता गुओ जियाकुनले भने, ‘चिनियाँ पक्षले सबै सम्बन्धित पक्षहरू, विशेष गरी इजरायलमाथि विशेष प्रभाव भएका देशहरूलाई आफ्नो जिम्मेवारी बहन गर्न, तनाव कम गर्न तत्काल उपायहरू लिन र द्वन्द्वलाई विस्तार र फैलिनबाट रोक्न आह्वान गर्छ।’

इजरायल र इरानले भारी आक्रमण गरेपछि इजरायलमा रहेको चिनियाँ दूतावासले मङ्गलबार पनि आफ्ना नागरिकहरूलाई ‘सकेसम्म चाँडो’ देश छोड्न आग्रह गरेको छ।

‘इजरायलमा रहेको चिनियाँ मिसनले चिनियाँ नागरिकहरूलाई उनीहरूको व्यक्तिगत सुरक्षाको ग्यारेन्टी गर्न सक्ने पूर्वशर्तमा सीमा पार गरेर सकेसम्म चाँडो देश छोड्न गर्न सुझाव दिइएको छ,’ दूतावासले भनेको छ, ‘जोर्डनतर्फ प्रस्थान गर्न सिफारिस गरिन्छ।’