काठमाडौँ: मुलुकको सुस्त अर्थतन्त्र र निर्माण क्षेत्रमा आएको मन्दीका बीच शुभश्री अग्नि सिमेन्ट उद्योग लिमिटेडले आफ्नो व्यापारमा ५५ प्रतिशतको उत्साहजनक वृद्धि गरेको छ। सरकारले पुँजीगत खर्च बढाउन नसक्दा समग्र सिमेन्ट बजार प्रभावित भइरहेका बेला यो उद्योगले भने एक वर्षमै ८८ करोड रुपैयाँले व्यापार बढाउन सफल भएको छ।
एक वर्षमा उद्योगले दुई अर्ब ४६ करोड ७० लाख रुपैयाँ बराबरको सिमेन्ट र क्लिङकर व्यापार गरेको छ। सन् २०२४ मा शुभश्री अग्निको सिमेन्ट व्यापार एक अर्ब ५८ करोड ९० लाख रुपैयाँ थियो।
गत वर्ष उद्योगले एक अर्ब ११ करोड २० लाख रुपैयाँको सिमेन्ट र एक अर्ब ३५ करोड ४० लाख रुपैयाँबराबरको क्लिङकर बिक्री गरेको थियो। चालू आर्थिक वर्षको आठ महिनामा उद्योगले एक अर्ब ३८ करोड ८० लाख रुपैयाँबराबरको सिमेन्ट व्यापार गरेको छ।
आम्दानी बढे पनि उद्योगको मार्जिन घटेर १७.७५ प्रतिशतमा झरेको छ। गत वर्ष ३१.४८ प्रतिशत थियो। उद्योगको छ करोड ३० लाख रुपैयाँ नोक्सानमा छ।
उद्योगसँग आफ्नो नाममा दुई चुनढुङ्गा खानीहरू छन्। जसका लागि यसले खानी तथा भूगर्भ विभागबाट निकासी इजाजतपत्र प्राप्त गरेको छ। प्यूठानमा रहेको खानीमा ८६ लाख टन र दाङमा रहेको खानीमा ४३ लाख टन चुनढुङ्गा रहेको अनुमान गरिएको छ।
जुन ४६ वर्षसम्म दैनिक १२ सय टन ग्राइन्डिङ युनिट चलाउन पर्याप्त छ। आफ्नै चुनढुङ्गा खानीहरू भएकोले मूल्य निर्धारण, ढुवानी लागत, समयमै आपूर्ति आदिको हिसाबले उद्योगलाई अन्य प्रतिस्पर्धीहरू भन्दा प्रतिस्पर्धात्मक लाभ प्रदान गर्दछ।
नेपालले आफ्नै क्लिंकर उत्पादन गरिरहेको छ। यस अवधिमा क्लिंकरको आयातमा निर्भरता उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ। क्लिंकर उत्पादन एकाइहरूले ग्राइन्डिङ युनिटहरू भन्दा लागत प्रतिस्पर्धात्मक लाभ थप्नेछन्। क्लिंकर र ग्राइन्डिङ युनिटहरू दुवै भएकोले इजाजतपत्र प्राप्त चुनढुङ्गा खानीहरू र बढेको क्षमता व्यवसायको लागि राम्रो संकेत गर्दछ।
उद्योगले प्रमुख कच्चा पदार्थको रूपमा कोइला, चुनढुङ्गा, जिप्सम, माटो, फलामको अयस्क, फ्लाई एश र जिप्सम प्रयोग गर्दछ। कम्पनीले कच्चा पदार्थको मूल्यमा हुने अस्थिरताको सामना गरिरहेको छ। जुन बजारसँग सम्बन्धित छ। यी कच्चा पदार्थको मूल्यमा भएको कुनै पनि अचानक वृद्धि अन्तिम ग्राहकहरूलाई पूर्ण रूपमा हस्तान्तरण नहुन सक्छ। विशेष गरी उद्योगको अत्यधिक प्रतिस्पर्धी प्रकृतिको कारणले गर्दा
नाफा मार्जिनमा दबाब दिन सक्छ। कच्चा पदार्थको लागत प्रमुख लागत घटक बनेको छ किनकि बेचेको सामानको लागतलेमा कुल बिक्रीको लगभग ७९ प्रतिशत हिस्सा छ।
उद्योगको सिमेन्ट उत्पादन प्लान्ट मध्यपश्चिमी भागमा अवस्थित छ। घोराही, तुलसीपुर, कोहलपुर, नेपालगञ्ज, बुटवल र भैरहवा आदि नजिकैका ठूला शहरहरू हुन्। उद्योगको उत्पादनको प्रमुख स्थानीय बजार हुन्। उद्योगले स्थानीय रूपमा कोइला खरिद गर्छ वा
भारतबाट बरहनी सीमा (प्लान्टबाट ६० किलोमिटर टाढा) र सुनौली सीमा (प्लान्टबाट ९० किलोमिटर टाढा) बाट आयात गर्छ। कम्पनीले प्लान्ट स्थलबाट ७० किलोमिटरको क्षेत्रफलभित्र रहेका दुई खानीहरूबाट चुनढुङ्गा निकालिरहेको छ। शुभश्री अग्निको उत्पादन सुविधाहरू नजिकै धेरै ठूला र साना ग्राइन्डिङ प्लान्टहरू छन्।
शुभश्री अग्नि सिमेन्ट २०१३ मा निजी कम्पनीको रूपमा स्थापना भएको थियो। सन् २०२२ मा सार्वजनिक लिमिटेड कम्पनीमा रूपान्तरण भएको थियो। उद्योग डिसेम्बर २०१७ मा सञ्चालनमा आएको ७०० मेट्रिक टन प्रतिदिन स्थापित क्षमता भएको चुनढुङ्गा निकालेर क्लिंकर उत्पादन गर्ने काममा संलग्न छ।
दैनिक १२ सय टन क्षमताको ग्राइन्डिङ युनिट छ। यो २०१९ बाट सञ्चालनमा आएको हो। उद्योगको अध्यक्ष कृष्णप्रसाद पोखरेल र प्रवन्ध सञ्चालकमा ताराप्रसाद पोखरेल रहेका छन्।
पोखरेल परिवारको सिमेन्ट बाहेक अस्पताल र शिक्षा क्षेत्रमा लगानी रहेको छ। नेपालमा ठूला र साना गरी ७५ उद्योग सञ्चालनमा छन्। उद्योगबीच कडा प्रतिस्पर्धा रहेको छ। शुभश्री अग्निले चार अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ ऋणको रेटिङ गराएको छ।


