काठमाडौँः पछिल्लो समय बुकबिल्डिङ विधिबाट साधारण सेयर (आईपीओ) जारी गर्ने उत्पादनमूलक उद्योगको संख्या बढ्दै गएको छ। नेपाल चिया विकास निगम लिमिटेड र यती ब्रुअरी लिमिटेडले बुक बिल्डिङ विधिबाट आईपीओ निष्काशन गर्ने भएका छन्।
दुवै कम्पनीले नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से)सँग सम्झौता गरिसकेका छन्। चिया विकास निगमले २०८३ वैशाख ८ गते सम्झौता गर्दै २ लाख ४० हजार कित्ता शेयर योग्य संस्थागत लगानीकर्तालाई निष्काशन गर्ने योजना बनाएको छ।
त्यस्तै, यति ब्रुअरीले २०८१ कात्तिक ५ गते नै बुक बिल्डिङमार्फत आईपीओ निष्काशन गर्न नेप्सेसँग सम्झौता गर्दै योग्य संस्थागत लगानीकर्ताका लागि ६ लाख ६० हजार ८ सय कित्ता सेयर निष्काशन गर्ने प्रस्ताव गरेको छ।
व्यवसायिक घरना विशाल ग्रुप र एभरेष्ट ग्रुपले सञ्चालन गरिरहेको यती ब्रुअरीको बियर व्यापार बढ्दै गएको छ।एक वर्षमा यती ब्रुअरीको बियर व्यापार १७ प्रतिशत बढेर सात अर्ब ८७ करोड ७० लाख रुपैयाँ पुगेको छ। २०२४ मा उद्योगको बियर व्यापार छ अर्ब ७१ करोड ६० लाख रुपैयाँ थियो।
एक वर्षमा यती ब्रुअरीका बियर व्यापार एक अर्ब १६ करोड रुपैयाँ बढेको सार्वजनिक गरेको वित्तीय विवरणमा उल्लेख छ। चालू वर्षको छ महिनामा यती ब्रुअरीले चार अर्ब २० करोड ४० लाख रुपैयाँबराबरको बियर व्यापार गरेको रेटिङका लागि सार्वजनिक गरिएको वित्तीय विवरणमा उल्लेख छ।
यती ब्रुअरीको बियर व्यापारमा चमक, एक वर्षमा पौने आठ अर्बको कारोबार
यती ब्रुअरीले अर्नाका साथै यती, शिखर, बाइबी र किङफिशर बियर उत्पादन गर्दै आएको छ। बिस्तारै नेपालभरि आफ्नो भौगोलिक पहुँच विस्तार गरेको छ भने भारत, जापान, अष्ट्रेलिया र अमेरिकालगायत बजारहरूमा पनि बियर निर्यात गरिरहेको छ।
यति ब्रुअरीले बुक बिल्डिङमा आईपिओ निष्कासन गर्ने
नेपालमा किङफिसर ब्रान्डको उत्पादन र वितरणको लागि युनाइटेड ब्रुअरिज लिमिटेडसँगको यसको सहकार्यले ब्रान्ड बलका साथै पोर्टफोलियो विविधीकरणमा थप योगदान पुर्याएको छ।
यस्तै चिया विकास निगम व्यावसायिक घराना त्रिवेणी ग्रुपले खरिद गरेको हो। निजीकरणको झण्डै साढे दुई दशकपछि त्रिवेणीले आईपीओ निष्काशनको प्रक्रिया अघि बढाएको हो।
सरकार र त्रिवेणीका सञ्चालक पुरुषोत्तमलाल संघाईबीच २०५७ असार १४ मा निगम निजीकरण गर्ने सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर भएको थियो। कम्पनी निजीकरण भएको २४ वर्ष बितेको छ। निगम २०३० माघ ११ मा स्थापना भएको हो।
निजीकरण प्रक्रियाअन्तर्गत निगमको ६५ प्रतिशत शेयर २६ करोड ७१ लाख ५ हजार रुपैयाँ कायम गरी प्रतिवर्ष २ करोड ८० लाख १ हजार रुपैयाँ भाडा बुझाउने गरी ५० वर्षका लागि सम्झौता त्रिवेणी ग्रुपसँग सम्झौता भएको छ। निगममा सरकारको ३५ प्रतिशत हिस्सा रहेको छ।
निजीकरणको २४ वर्षपछि आईपीओ ल्याउँदै चिया विकास निगम
निगमको चुक्ता पुँजी २० करोड रुपैयाँ छ। सरकारको सात करोड रुपैयाँ लगानी रहेको छ। निगमको खुदसम्पत्ति ६१ करोड ९२ लाख रुपैयाँ छ। आर्थिक वर्ष २०८०/०८१ सम्मको सञ्चित नाफा ४१ करोड ९२ लाख रुपैयाँ छ।
निगमले विभिन्न सात बगान सञ्चालन गरिरहेको छ। निगमले टोकला ब्राण्डको चिया उत्पादन गर्दै आएको छ।
दुबै कम्पनीका निष्काशनहरू बुक बिल्डिङ निर्देशिका, २०७७ अनुसार शिलबन्दी बोलपत्रमार्फत सञ्चालन हुनेछन्।
यसअघि नर्भिक इन्टरनेशनल, जगदम्बा स्पिनिङ मिल्स, टाइम फार्मास्युटिकल्स, लक्ष्मी स्टील्स र पूर्वाञ्चल ल्युब आयलले पनि नेप्सेसँग बुक बिल्डिङ मार्फत सेयर यस्तै सम्झौता गरिसकेका छन्।


