नेप्से कारोबार रोकिएपछि सेबोनको छानबिन तीव्र, कारण र सुधारका उपाय खोजिँदै

काठमाडौँः प्राविधिक समस्याका कारण नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) मा नियमित धितोपत्र कारोबार रोकिएपछि नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) ले घटनाको कारण र जिम्मेवारीबारे अध्ययन थालेको छ।

ब्रोकर कम्पनीहरूको सर्भर रहेको डाटा सेन्टरमा असोज ४ गते बिहानदेखि देखिएको प्राविधिक समस्या समयमै समाधान हुन नसकेपछि असोज ५ गतेको नियमित कारोबार स्थगित गर्नुपरेको थियो। कारोबार नै सञ्चालन हुन नसक्ने अवस्था सिर्जना भएपछि सेबोनले घटनालाई गम्भीर रूपमा लिँदै तत्काल छानबिन अघि बढाएको हो।

सेबोनले समस्याको वास्तविक कारण पहिचान गर्न उपकार्यकारी निर्देशकको नेतृत्वमा पाँच सदस्यीय निरीक्षण टोली गठन गरेको छ। टोलीले डाटा सेन्टरमा देखिएको प्राविधिक समस्या, त्यसको प्रभाव र कारोबार रोक्नुपर्ने अवस्थासम्म पुग्नुका कारणबारे अध्ययन गर्नेछ।

यससँगै सेबोनले नेप्सेलाई घटनाको विस्तृत अध्ययन गरी असोज १२ गतेभित्र प्रतिवेदन पेस गर्न निर्देशन दिएको छ। प्रतिवेदनमा समस्या किन उत्पन्न भयो, यसको प्रभाव कति रह्यो र आगामी दिनमा यस्ता घटना दोहोरिन नदिन के–कस्ता सुधार आवश्यक छन् भन्ने विषय समेटिनुपर्नेछ।

हाल धितोपत्र बजारको कारोबार प्रणालीमा निर्भर रहेका ब्रोकर तथा लगानीकर्ताका लागि प्राविधिक पूर्वाधारको विश्वसनीयता महत्वपूर्ण विषय बनेको छ। एक दिनको कारोबारसमेत प्रभावित हुने अवस्थाले बजारको प्राविधिक पूर्वाधार, आकस्मिक व्यवस्थापन र वैकल्पिक प्रणालीको प्रभावकारिताबारे प्रश्न उठाएको छ।

सेबोनले निरीक्षण टोलीको सुझाव तथा नेप्सेको प्रतिवेदनका आधारमा बजारलाई थप सुरक्षित, भरपर्दो र पारदर्शी बनाउन आवश्यक सुधारका कदम अघि बढाउने जनाएको छ।

अबको मुख्य चासो भनेको कारोबार किन रोकियो भन्ने तत्कालीन कारण मात्र नभई यस्तो प्राविधिक अवरोध पुनः दोहोरिएमा कारोबार निरन्तरता दिने वैकल्पिक व्यवस्था कति प्रभावकारी छ भन्ने विषयमा समेत रहने देखिन्छ।