आजदेखि पर्पल रंग मिसिएको १ हजार दरका नयाँ नोट बजारमा

काठमाडौँः नेपाल राष्ट्र बैंकले बिहीबारदेखि १ हजार रुपैयाँ दरको नयाँ बैंकनोट चलनचल्तीमा ल्याएको छ। ‘सिरिज २०२५’ को नयाँ नोट साविककै आकारमा भए पनि यसको रङ संयोजनमा परिवर्तन गरिएको छ। नोटमा पर्पल अर्थात् बैजनी रङको घेराभित्र फिक्का हरियो रङ देखिने गरी डिजाइन गरिएको छ।

राष्ट्र बैंकको मुद्रा व्यवस्थापन विभागका अनुसार नयाँ नोटमा नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर प्रा. डा. विश्वनाथ पौडेलको हस्ताक्षर रहेको छ। नयाँ नोटको संकेत नम्बर ट/९२ ०००००१ देखि त/५० ९९९९९९ सम्म रहेको छ।

कस्तो छ नयाँ १ हजारको नोट ?

नयाँ नोटको मध्य भागमा नेपाल राष्ट्र बैंकको परम्परागत प्रतिज्ञामूलक भुक्तानी वाक्यांश राखिएको छ।

नोटको बायाँतर्फ सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको चित्र छ। दायाँतर्फ राष्ट्रिय फूल लालीगुराँसको चित्र र त्यसको मुनि ‘१०००’ अंक देखिने गरी पानीछाप राखिएको छ।

नोटलाई प्रकाशतर्फ फर्काएर हेर्दा नीलो रङको ‘सी–थ्रु रजिस्टर’ मार्फत ‘१०००’ को पूर्ण आकृति देखिन्छ।

सुरक्षा विशेषता थप बलियो

नयाँ नोटमा नक्कली नोट नियन्त्रणका लागि विभिन्न सुरक्षा विशेषता राखिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।

सगरमाथाको दायाँपट्टि रहेको अण्डाकार आकृतिमा भगवतीको चित्र राखिएको छ। उक्त चित्र सिधा हेर्दा सुनौलो र ढल्काएर हेर्दा हरियो रङमा देखिन्छ।

त्यस्तै, नोटमा ३.५ मिलिमिटर चौडाइको विशेष चलायमान सुरक्षा धागो प्रयोग गरिएको छ। यो धागो सिधा हेर्दा रातो र ढल्काएर हेर्दा हरियो देखिन्छ। धागोमा ‘एनआरबी’ र ‘१०००’ अंक राखिएको छ।

दृष्टिविहीन नागरिकले पनि छोएर नोट पहिचान गर्न सकून् भनेर नोटको दायाँतर्फको तल्लो भागमा रोमन अक्षर ‘एम’ राखिएको छ। सगरमाथा र पानीछापको दायाँ–बायाँ १०÷१० वटा स्पर्शबाट महसुस गर्न सकिने तेर्सा रेखा पनि राखिएका छन्।

नोटमा गभर्नर पौडेलको हस्ताक्षर रहेको छ भने तल्लो भागमा ‘वि.सं. २०८२’ उल्लेख गरिएको छ।

पछाडि जुम्ल्याहा हात्तीको चित्र

नयाँ नोटको पछाडिको मध्य भागमा चितवनको सरकारी हात्तीसारमा रहेका जुम्ल्याहा हात्ती राम र लक्ष्मणको चित्र राखिएको छ।

राष्ट्र बैंकका अनुसार देवकली नामको हात्तीबाट जन्मिएका राम र लक्ष्मण दुर्लभ जुम्ल्याहा हात्ती हुन्।

चित्रको माथिल्लो भागमा ‘नेपाल राष्ट्र बैंक’ लेखिएको छ। पानीछापको दायाँतर्फ नेपालका सातवटै प्रदेशलाई प्रतिनिधित्व गर्ने गरी सातवटा लालीगुराँसका फूल राखिएका छन्।

नोटको दायाँतर्फ ‘रुपिज वन थाउजेन्ड’ लेखिएको छ। त्यही भागमा ऐतिहासिक हनुमानढोका दरबारस्थित ल्होंचोकमा रहेको पुरातात्त्विक महत्त्वको थामको आकृति पनि राखिएको छ।

नोटको तल्लो भागमा अन्तर्राष्ट्रिय सिरिज जनाउने गरी ‘२०२५ ए.डी.’ उल्लेख गरिएको छ।