आज दस वर्षयताकै लामो दिन

काठमाडौं– आज पृथ्वी सूर्यबाट सबैभन्दा टाढा पुग्ने हुँदा दस वर्षयताकै सबैभन्दा लामो दिन रहेको बिपी कोइराला मेमोरियल प्लानेटेरियम तथा अब्जरभेटरी र विज्ञान संग्रहालय विकास समितिले जनाएको छ। पृथ्वी वर्षमा एक पटक सूर्यको सबैभन्दा टाढा पुग्ने गरेको छ। पृथ्वी सूर्यको टाढा पुग्दा यसको गति कम हुने हुँदा आज दस वर्षयताकै लामो दिन रहने समितिका निमित्त कार्यकारी निर्देशक डा. सनतकुमार शर्माले बताए। आजको दिन अत्यधिक गर्मी पनि हुन सक्ने उनको भनाइ छ।

पृथ्वी र सूर्यबीचको दूरी करिब १५ करोड किलोमिटर छ। आज दुवैबीचको दूरी करिब १५ करोड २० लाख किलोमिटर हुनेछ। शर्माले भने, ‘सूर्यबाट टाढा पुग्दा पृथ्वीको घुम्ने गति पनि कम हुने हुँदा दिन लामो हुन जान्छ। सूर्यको नजिक पुग्दा पृथ्वीको घुम्ने गति छिटो हुन्छ।’

उनका अनुसार पृथ्वी सूर्यबाट सबैभन्दा टाढाको बिन्दुमा पुगेको समयमा सबैभन्दा बढी गर्मी हुन्छ। एनले भने, ‘पृथ्वी आफ्नो अक्षमा २३.५ डिग्री झुकेको हुनाले यस्तो हुन जान्छ। ऋाज पृथ्वी सूर्यबाट टाढा रहे पनि २३.५ डिग्री सूर्यतिर झुक्ने हुँदा यसले सूर्यको पूर्ण चमक र प्रकाशलाई अत्यधिक ग्रहण गर्न सक्षम हुन जान्छ र उत्तरी ध्रुवमा सबैभन्दा बढी गर्मी अनुभूति हुन्छ।’

उत्तरी ध्रुवमा पृथ्वीको ९० प्रतिशत व्यक्ति बसोबास गर्छन् भने १० प्रतिशत मात्र दक्षिणी ध्रुवमा बसोबास गर्छन् । यही समयमा सूर्यबाट टाढा झुकेको हुनाले दक्षिणी ध्रुवमा दिन छोटो, रात लामो र चिसो हुन जाने शर्माले बताए।