‘विद्रोह’को बाटोबाट मुख्यमन्त्री बनेका केदार कार्की

काठमाडौं – कोशी प्रदेश सरकारको मुख्यमन्त्रीमा नेपाली कांग्रेसका नेता केदार कार्की नियुक्त भएका छन्।

कार्कीलाई प्रदेश प्रमुख परशुराम खापुङले शनिबार मुख्यमन्त्रीमा नियुक्त गरेका हुन्।

संविधानको धारा १६८ को उपधारा ५ अनुसार खापुङले कार्कीलाई कोशी प्रदेशको मुख्यमन्त्री नियुक्त गरेका हुन्।

कोशी प्रदेश सरकारको नेतृत्वमा दाबी गर्न असोज २६ गते शुक्रबारसम्मको समय दिइएको थियो।

नेकपा एमालेका ३९ र कांग्रेसका ८ जना सांसदको समर्थनमा बहुमत (४७) सांसद पुगेपछि खापुङले कार्कीलाई नियुक्त गरेका हुन्।

शेखर कोइराला समूहका नेता कार्कीलाई नियुक्त गर्न एमाले र उनी पक्षधर सांसदले खापुङसमक्ष बिहीबार हस्ताक्षरसहित निवेदन दिएका थिए।

कांग्रेस, नेकपा माओवादी केन्द्रसहितको सत्तारुढ गठबन्धनले केन्द्रका कोशी प्रदेश संसदीय दल नेता इन्द्रबहादुर आङ्बोलाई मुख्यमन्त्री अघि सार्ने निर्णय गरेको थियो।

तर, आङ्बोलाई समर्थन नगर्ने अडानसहित कोइराला पक्षका सांसदहरूहरूले एमालेसँग मिलेर आवश्यक बहुमत संख्या पुर्‍याउँदै निवेदन दिएका थिए।

उपधारा ५ अन्तर्गत बन्ने सरकारमा जुनसुकै सांसद मुख्यमन्त्री बन्ने व्यवस्था छ। त्यस्तोमा पार्टीको ह्वीप र कारबाही पनि नलाग्ने भएकाले सांसदहरूले स्वतन्त्र निर्णय लिन सक्छन्।

संविधानको त्यही व्यवस्था अन्तर्गत कार्की मुख्यमन्त्रीमा नियुक्त भएका हुन्। उनी मुख्यमन्त्री बनेसँगै नेपाली कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा र सत्तारुढ गठबन्धनमा पहिरो गएको छ।

आङ्बो र कार्की दुबैलाई खापुङले शनिबार सांसद सनाखतका लागि बोलाएका थिए। कार्की पक्ष बिहानै सनाखतका लागि पुगेको थियो। तर, आवश्यक बहुमत नपुग्ने भएपछि आङ्बो पक्ष सनाखतमा गएन।

उनलाई समर्थन गरेको दल नेकपा एमाले कोशी प्रदेश सरकारमा सामेल हुनेछ।

कार्की यसअघिका मुख्यमन्त्री हिक्मतबहादुर कार्की नेतृत्वमा बनेको सरकारमा आन्तरिक मामिला तथा कानुमन्त्री भइसकेका व्यक्ति हुन्। कांग्रेसको युवा नेतृत्व पंक्तिमा कार्की लोकप्रिय नेता हुन्।

विद्रोही स्वभावका केदार, विद्रोह गरेरै बने मुख्यमन्त्री

संविधानमा भएको व्यवस्था अनुसार आफ्नै पार्टीभित्र विद्रोह गरेर कोशी प्रदेशको छैटौं मुख्यमन्त्रीमा नियुक्त केदार कार्कीको जन्म २०३० पुस ७ गते भएको हो।

उनी आमा ईश्वरी र पिता प्रेमबहादुरका कान्छा छोरा हुन्। उनी सुनसरी जिल्लामा जन्मेका थिए।

उनी सानैदेखि विद्रोही तर उपकारी र सहयोगी स्वभावका थिए। कार्की विद्यालय शिक्षा लिँदैखेरी राजनीतिमा होमिएका थिए।

उनी आफू पढेको विद्यालय जनता उच्च माध्यमिक विद्यालय मधेसा इनरुवामा २०४४ सालमा नेपाल विद्यार्थी सङ्घको इकाई सभापति भएका थिए।

त्यतिबेला पञ्चायती व्यवस्थाको जगजगी थियो। उनी प्रजातन्त्रमा पुन:स्थापित गर्ने नेपाली कांग्रेसको एजेन्डामा समाहित हुँदै ‘विद्रोह’मा निस्केका थिए।

उनका बुवा प्रजातन्त्र प्राप्तिको आन्दोलनमा समाहित थिए। त्यसबेला तत्कालीन पञ्चायतले प्रजातन्त्र पुन:स्थापनाको आन्दोलनमा होमिकाहरूलाई खोजी खोजी पक्राउ गर्थ्यो।

नेविसंघमार्फत् पञ्चायतको विरोध गर्दा उनलाई आमाबुवाले लुकाएर जोगाउँथे।

२०४६ सालको पहिलो जनआन्दोलनपछि बहुदल आयो। ‘भूमिगत’ राजनीतिमा सक्रिय कार्की खुला राजनीतिमा आए।

त्यसबेला विद्यालयस्तरको शिक्षा सकिएको थियो। उनी उच्च शिक्षाका निम्ति विराटनगरको महेन्द्र मोरङ क्याम्पस आए।

उनी उक्त क्याम्पसमा नेविसंघको राजनीतिमा सक्रिय भए। २०५२ सालमा त नेविसंघकै क्याम्पस इकाई सभापति भए। यसपछि उनी नेविसंघकै क्षेत्रीय सभापति हुँदै २०५९ सालमा जिल्ला सभापति र २०६३ सालमा नेविसंघको केन्द्रीय सदस्य बने।

यसबेलासम्म उनले आफ्नो स्थायी बसोबास बुढीगंगा गाउँपालिका-२ मा बनाइसकेका थिए।

उनी अहिले नेपाली कांग्रेसको महाधिवेशन प्रतिनिधि पनि छन्। २०७०-७१ ताका उनी नेविसंघको केन्द्रीय सभापति लड्ने अभियानमा लागे पनि बन्न सकेनन्।

२०७४ सालमा संविधान जारी भएपछि मुलुक संघीय व्यवस्था गयो। उनले तत्कालीन प्रदेश प्रदेश सभा-१ सदस्यबाट संसदीय यात्रा प्रारम्भ गरे।

उनी त्यसबेला प्रदेश सभामा संसदीय दलको प्रमुख सचेतकको भूमिकामा सशक्त देखिन्थे।

कार्कीले २०७८ भदौदेखि २०७९ पुससम्म आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रीका रूपमा काम गरे।

२०८० सालमा भएको दोस्रो प्रदेश सभा निर्वाचनमा उनी पुन: मोरङ क्षेत्र नम्बर ६ (ख) बाट चुनिए।

मन्त्री भएर काम गर्दा आफ्नो मन्त्रालयलाई बेरुजुमुक्त बनाउनेदेखि संघीयतालाई संस्थागत गर्ने काममा सफल नेताका उनी रूपमा चिनिन्छन्।

उनी पहिलो प्रदेश सभामा सबैभन्दा धेरै विशेष समयमा बोल्ने नेताका रूपमा प्रदेश सभामा सक्रिय सांसदका रूपमा सूचीकृत भएका सांसद हुन्।

राजनीतिका साथसाथ नेता कार्की सामाजिक र शैक्षिक गतिविधिमा पनि संलग्न छन्। उनी पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयमा पूर्वसिनेट सदस्य हुन्।

स्नातकोत्तरसम्मको शिक्षा हासिल गरेका कार्कीका पत्नीसहित दुई छोरा छन्।