नेपाल र चीनको सम्बन्धमा अन्य मुलुकले खेल्न खोजे : चिनियाँ उपमन्त्री

काठमाडौँ- चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (सीपीसी) अन्तर्राष्ट्रिय विभागकी उपमन्त्री सुन हाइयानले नेपाल र चीनको सम्बन्धमा अन्य मुलुकले खेल्न खोजेको बताएकी छन्।

नेपालको तीन दिने भ्रमणका क्रममा आइतबार काठमाडौँमा विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरूसँग अन्तरक्रिया गर्दै हाइयानले दुई देशको राजनीतिक सम्बन्ध राम्रो रहेको बताउँदै अन्य केही मुलुकले यस्तो देख्न नचाहेको बताएकी हुन्।

उनले नेपाल भ्रमणमा आएर राजनीतिक दलसँग संयुक्त परामर्श गर्नुको कारण दुई देशबिचको सम्बन्धलाई सुमधुर बनाउनु रहेको बताइन्। उनले दुवै देशका राष्ट्राध्यक्षले सम्बन्धलाई सुदृढीकरण गर्न प्रयासरत रहेको भन्दै सहमति र समझदारी पत्रमा भएको हस्ताक्षरले पनि दुई देशबिचको सम्बन्ध प्रगाढ बनाएको बताइन्।

‘मैले यसपटक सीपीसीको नेतृत्व गर्दै धेरै भेटघाट गरेँ। हाम्रो राजदूतले पनि धेरै मेहनतका साथ काम गरिराख्नु भएको छ,’ उनले भनिन्, ‘नयाँ युगमा चीन नेपाल सम्बन्धलाई कसरी राम्रो बनाउने र सहकार्य गर्न भन्नेमा हामीले काम गर्न जरुरी छ।’

उनले नयाँ परिस्थितिमा नेपाल चीन सम्बन्ध कस्तो बनाउने? त्यसमा राजनीतिक दलको भूमिका कस्तो हुने ? भन्ने विषयमा पनि गृहकार्य गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइन्।

‘नेपालमा चिनियाँ पर्यटक धेरै आउनुभएको छ। यो नेपाललाई पनि महसुस भएको हुनुपर्छ,’ उनले भनिन्, ‘तर एउटै क्षेत्रमा मात्रै भर पर्नुहुँदैन। म नेपाल आउनुअघि चिनियाँ उद्यमीसँग छलफल गर्दा नेपालमा लगानी गर्नुपर्ने कुरा राखेको थिएँ। तर त्यसका लागि यहाँ नीतिगत सुधारको जरुरी छ।’

उनले छिमेकी मुलुकका विकास पूर्वाधारमा चीनले लगानी गरेको र त्यसको एउटा उदाहरण इन्डोनेसिया भएको बताइन्। साथै, कोभिड मात्रै नभै विभिन्न कारणले नेपालमा चिनियाँ लगानीमा सम्पन्न भइरहेका योजना सम्पन्न गर्न ढिलाइ भइरहेको बताइन्।

‘हामी बसेर यसको समाधान गर्नुपर्छ। हामीले धेरैभन्दा धेरै सांस्कृतिक आदानप्रदान गर्नुपर्छ। धेरैभन्दा धेरै छात्रवृत्ति नेपाली विद्यार्थीलाई दिने चाहनाअनुरूप काम गरिरहेका छौँ,’ उनले भनिन्, ‘जिविको पार्जनका लागि पनि नेपालमा परियोजना आवश्यक रहेको बुझेका छौँ। त्यसका लागि पनि हामी काम गरिरहेका छौँ। तर त्यसका लागि नीतिगत सुधार जरुरी छ। यहाँको जनताले त्यो पाउनुपर्छ।’

उनले दुई देशका राजनीतिक दलबिच सम्बन्ध सुधार हुनुपर्ने र कतिपय मुलुकले चीन नेपालबिच राम्रो सम्बन्ध भएको देख्न नचाहिरहेको उनको भनाइ थियो। ‘उनीहरू आउँछन् र जान्छन्। त्यसले असर गर्ने भनेको नेपाल र चीनका जनतालाई नै हो,’ उनले भनिन्, ‘त्यसैले यसको लक्ष्य निर्दिष्ट गरेर अघि बढ्न जरुरी छ। कठिनाइको सामना गर्न मिलेर काम गर्नुपर्छ। सहकार्यलाई अझ व्यवहारिक बनाउनुपर्छ।’

गएको वर्षदेखि चीनको आर्थिक सुधार भएको भन्दै त्यसलाई नेपालले सदुपयोग गर्न सक्ने प्रचुर सम्भावना रहेको उनको भनाइ थियो। विशेषगरी चिनियाँ शैलीको विकास निर्माण गर्ने र बीआरआईलाई कार्यान्वयन गर्नुपर्नेमा उनको जोड थियो।

यस्तै नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत छन सङले आफू पहिलोपटक नेपाल आउँदा चिनियाँ नागरिक खै भनेर सोध्ने गरेको, तर अहिले नेपालमा चिनियाँ आउन थालेका बताए। ‘खुसीको कुरा हो। राष्ट्रपति सीले भनेजस्तै महामारीले सम्बन्धमा कुनै असर गर्दैन,’ उनले भने, ‘हामी दुई देशको सम्बन्ध सुधार गर्न लागेका छौँ। प्रम प्रचण्डको भ्रमणमा नयाँ सहमति भए, त्यसले सम्बन्धमा नयाँ उचाइमा पुर्‍याएको छ।’

उनले नेपाल चीनबिचको सम्बन्ध अझ कसरी अगाडी बढाउने भनेर सल्लाह गर्न आवश्यक रहेको बताए। साथै, चीन नेपालको औद्योकिरणका लागि सघाउन तत्पर रहेको भन्दै नीतिगत रूपमा रहेका समस्या हल गर्न नेपालले काम गर्नुपर्ने बताए। उनले नेपालबाट १५० जनालाई छात्रवृत्ति दिने कार्यक्रम बनाएको जानकारी दिँदै नेपाली युवालाई चीन गएर अध्ययन गर्न अनुरोध समेत गरे।