काठमाडौँ– बोत्सवानामा विश्वको दोस्रो ठूलो हिरा फेला परेको छ। क्यानेडियन फर्म लुकारा डायमण्डको कायरोको खानीमा २४९२ क्यारेटको हिरा फेला परेको बिबिसीले जनाएको छ।
सन् १९०५ मा दक्षिण अफ्रिकामा फेला परेको ३१०६ क्यारेटको कुलिनन डायमण्डपछि यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो हिरा हो।
काइरो खानी बोत्सवानाको राजधानी गाबोरोनबाट करिब ५०० किलोमिटर टाढा छ। यसअघि सन् २०१९ मा पनि सोही खानीमा १७५८ क्यारेटको सेभेलो हीरा भेटिएको थियो।
यो फ्रान्सेली फेसन कम्पनी लुइस भुइटनले खरिद गरिएको थियो। तर, यसको मूल्य भने खुलाएइएको थिएन।
यसअघि २०१७ मा, बोत्सवानाको काइरो खानीमा ११०९ क्यारेटको लेसेडी ला रोना हिरा भेटिएको थियो, जसलाई बेलायती कम्पनी ग्राफ डायमण्डले ५३ मिलियन डलरमा किनेको थियो।
‘हामी यो खोजबाट धेरै खुसी छौँ। यो हिरा हाम्रो मेगा डायमण्ड रिकभरी एक्स-रे टेक्नोलोजीको सहयोगमा पत्ता लगाइएको हो। हामी यो २४९२ क्यारेटको हिरा कोर्न प्रयास गरिरहेका छौँ,’ लुकारा डायमण्ड फर्मका प्रमुख विलियम ल्याम्बले भने।
बोत्सवानाले गत महिना खानी सम्बन्धी नयाँ कानुनको प्रस्ताव गरेको थियो। यसअन्तर्गत लाइसेन्स पाएपछि खानी कम्पनीले स्थानीय लगानीकर्तालाई २४ प्रतिशत सेयर दिनुपर्नेछ।
सन् १९०५ मा दक्षिण अफ्रिकाको प्रिमियर नम्बर २ खानीमा फेला परेको कुलिनन हिरा अहिलेसम्म पत्ता लागेको सबैभन्दा मूल्यवान हिरा हो।
यसको नाम खानी मालिक थोमस कुलिननको नाममा राखिएको थियो। १९०७ मा ब्रिटिश राजा एडवर्ड सातौंलाई प्रस्तुत गरियो। यसपछि एम्स्टर्डमका जोसेफ आशेरले यसलाई विभिन्न आकार र आकारका ९ टुक्रामा काटेका थिए।
कुलिनन हिरालाई अफ्रिकाको महान तारा पनि भनिन्छ। यसको सबैभन्दा ठूलो टुक्रा बेलायतका राजा चार्ल्सको राजदण्डमा पाइन्छ। यसको दोस्रो ठूलो टुक्रा शाही परिवारको इम्पिरियल स्टेट क्राउनमा एम्बेड गरिएको छ।


