बैंकको कर्जा प्रवाह बढ्दा निक्षेपमा सामान्य गिरावट

काठमाडौं। बैंकिङ प्रणालीमा हाल देखिएको अधिक तरलता कायमै रहे पनि पछिल्लो समय निक्षेप संकलनमा सामान्य गिरावट आएको छ। यसबीचमा कर्जा प्रवाह भने बढ्दो क्रममा देखिएको छ।

नेपाल राष्ट्र बैंकको पछिल्लो तथ्यांकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा कर्जा प्रवाह क्रमशः बढ्दै गएको र निक्षेप संकलन केही घटेको संकेत गरेको छ।

राष्ट्र बैंकका अनुसार माघ १९ गतेसम्म बैंकिङ प्रणालीमा कुल ७६ खर्ब ९७ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप संकलन भएको छ। अघिल्लो दिन अर्थात् माघ १८ गते बैंकिङ प्रणालीमा ७६ खर्ब ९९ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप रहेको थियो। एक दिनको अवधिमा निक्षेप संकलनमा करिब दुई अर्ब रुपैयाँ गिरावट आएको देखिन्छ। यो गिरावट सानो भए पनि निक्षेप प्रवृत्तिमा आएको सुस्ततर्फ संकेत गर्ने मानिन्छ।

माघ १९ गतेसम्म वाणिज्य बैंकहरूको मात्र निक्षेप संकलन ६९ खर्ब ३५ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ, जुन अघिल्लो दिन ६९ खर्ब ३६ अर्ब रुपैयाँ थियो। यस्तै, विकास बैंक र वित्त कम्पनीलगायत अन्य वित्तीय संस्थाहरूको निक्षेप संकलन माघ १९ गतेसम्म सात खर्ब ६२ अर्ब रुपैयाँमा सीमित भएको छ। अघिल्लो दिन अन्य वित्तीय संस्थाहरूमा सात खर्ब ६३ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप रहेको थियो। यसले समग्र बैंकिङ प्रणालीमै निक्षेप संकलनको गति केही कमजोर बनेको देखाउँछ।

निक्षेप संकलनमा आएको यस सामान्य गिरावटसँगै कर्जा प्रवाह भने बढेको छ। माघ १८ गतेसम्म बैंकिङ प्रणालीबाट ५७ खर्ब ८० अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह भएकोमा माघ १९ गतेसम्म आइपुग्दा कर्जा प्रवाह बढेर ५७ खर्ब ८३ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। एकै दिनमा करिब ३ अर्ब रुपैयाँले कर्जा प्रवाह बढेको देखिन्छ।

वाणिज्य बैंकहरूको कर्जा प्रवाह यस अवधिमा उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। माघ १९ गतेसम्म वाणिज्य बैंकहरूको कर्जा प्रवाह २ अर्ब रुपैयाँ बढ्दै ५१ खर्ब ४६ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। यद्यपि, विकास बैंक र वित्त कम्पनीहरूको कर्जा प्रवाह भने स्थिर देखिएको छ। अन्य वित्तीय संस्थाहरूको कर्जा प्रवाह ६ खर्ब ३६ अर्ब रुपैयाँमै अडिएको छ।

कर्जा प्रवाह बढेसँगै बैंकिङ प्रणालीको कर्जा–निक्षेप अनुपात (सीडी रेसियो) पनि सामान्य रूपमा बढेको छ। माघ १८ गते ७४.३१ प्रतिशत रहेको सीडी रेसियो माघ १९ गते बढेर ७४.३७ प्रतिशत कायम भएको छ। यद्यपि यो अनुपात अझै नियामक सीमाभित्र नै रहेको छ, जसले बैंकिङ प्रणालीमा तरलता पर्याप्त रहेको संकेत गर्छ।

त्यसैगरी, अन्तर बैंक ब्याजदर पनि न्यून स्तरमै कायम रहेको छ। माघ १९ गतेसम्म अन्तर बैंक ब्याजदर २.७५ प्रतिशत रहेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।

समग्रमा हेर्दा, बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता रहेकै अवस्थामा निक्षेप संकलन केही सुस्त बनेको छ भने कर्जा प्रवाह विस्तारको क्रममा देखिएको छ। आगामी दिनमा आर्थिक गतिविधि थप चलायमान बनेसँगै कर्जा माग अझै बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

चालू आर्थिक वर्षमा राष्ट्र बैंकले निजी क्षेत्रतर्फ जाने कर्जा १२ प्रतिशत बढ्ने अनुमान गरेको छ। छ महिनाको अवस्था हेर्दा लक्ष्य पुरा हुने संभावना कम छ।