बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता, १९ दिनका लागि १ खर्ब रुपैयाँ तान्दै राष्ट्र बैंक

काठमाडौँः बैंकिङ प्रणालीमा तरलता अत्यधिक बढेपछि नेपाल राष्ट्र बैंकले १९ दिनका लागि निक्षेप संकलन उपकरण मार्फत १ खर्ब रुपैयाँ बजारबाट खिच्ने निर्णय गरेको छ। हाल कर्जाको माग अपेक्षाकृत कमजोर रहेकाले बैंक तथा वित्तीय संस्थामा पर्याप्त तरलता जम्मा भएको छ। यही कारण बजारमा ब्याजदर घट्दो क्रममा रहेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले देखाउँछ।

राष्ट्र बैंकका अनुसार २०८२ वैशाख मसान्तमा ९१ दिने ट्रेजरी बिलको भारित औसत ब्याजदर २.९५ प्रतिशत रहेकोमा २०८३ वैशाख मसान्तमा घटेर २.६३ प्रतिशतमा झरेको छ। त्यसैगरी बैंक तथा वित्तीय संस्थाबीच हुने अन्तरबैंक कारोबारको भारित औसत ब्याजदर पनि ३ प्रतिशतबाट घटेर २.७५ प्रतिशतमा सीमित भएको छ।

बजारमा बढेको तरलता व्यवस्थापन गर्न राष्ट्र बैंकले निक्षेप संकलन उपकरण र स्थायी निक्षेप सुविधामार्फत रकम तान्ने कार्य गर्दै आएको छ। यसपटकको बोलकबोल प्रक्रियामा राष्ट्र बैंकबाट इजाजत प्राप्त ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू मात्र सहभागी हुन पाउनेछन्।

निक्षेप संकलन उपकरणको ब्याजदर प्रतिस्पर्धात्मक बोलकबोलबाट निर्धारण हुनेछ। रकम बाँडफाँट गर्दा सबैभन्दा कम ब्याजदर प्रस्ताव गर्ने संस्थालाई प्राथमिकता दिइनेछ र आह्वान गरिएको कुल रकम पूरा नभएसम्म क्रमशः स्वीकृति प्रदान गरिनेछ।

बोलकबोलमा न्यूनतम १० करोड रुपैयाँ र अधिकतम आह्वान गरिएको कुल रकमसम्म आवेदन दिन सकिनेछ। आवेदन रकम ५ करोड रुपैयाँले निःशेष भाग जाने गरी प्रस्ताव गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

राष्ट्र बैंकले संकलन गर्ने यो १९ दिने निक्षेपको साँवा तथा ब्याज आगामी असार १७ गते भुक्तानी गर्ने जनाएको छ।

खुला बजार कारोबारसम्बन्धी कार्यविधिअनुसार वित्तीय प्रणालीमा दीर्घकालीन प्रकृतिको अधिक तरलता देखिएमा राष्ट्र बैंकले संरचनात्मक खुला बजार कारोबारअन्तर्गत अधिकतम ६ महिनासम्मका निक्षेप संकलन उपकरण प्रयोग गर्न सक्छ। सोही व्यवस्थाअनुसार राष्ट्र बैंकले पछिल्ला वर्षहरूमा पटक–पटक यस्ता उपकरणमार्फत बजारबाट अतिरिक्त तरलता व्यवस्थापन गर्दै आएको छ।