वर्षमै हजारौँ चिकित्सकले छाड्दैछन् देश, नयाँ लाइसेन्स लिने र बाहिरिने उत्तिकै

काठमाडौँ: आकर्षक सेवा र सुविधाको लोभमा परेर धेरैजसो नेपाली चिकित्सकले रोजगारीका लागि विदेश नै रोज्ने गरेको एउटा डरलाग्दो तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ।

नेपाल मेडिकल काउन्सिलले वर्षमा झन्डै दुई हजार जनालाई चिकित्सकको लाइसेन्स दिन्छ। तर, अचम्मको कुरा के छ भने, त्यति नै संख्यामा चिकित्सकहरू विदेश जानका लागि काउन्सिलबाट ‘असल चारित्रिक प्रमाणपत्र’ (गुड स्ट्यान्डिङ सर्टिफिकेट) लिने गर्छन्।

सन् २०२५ को तथ्यांक हेर्ने हो भने, दुई हजार १२२ जनाले डाक्टरको लाइसेन्स लिएका थिए। तर, सोही वर्ष विदेश जानका लागि दुई हजार ३९० जनाले चारित्रिक प्रमाणपत्र लिए। यसको मतलब, त्यो वर्ष लाइसेन्स लिने भन्दा २६८ जना बढी डाक्टरले विदेश जाने तयारी गरे।

काउन्सिलको प्रमाणीकरण शाखाका प्रमुख प्रदीप रिजालले दिएको जानकारी अनुसार, सन् २०२० देखि अहिलेसम्म १३ हजार १४० जनाले लाइसेन्स लिएका छन् भने ११ हजार ६८ जनाले विदेश जान प्रमाणपत्र लिएका छन्।

काउन्सिलका निमित्त रजिस्ट्रार डा. दीपेन्द्र पाण्डे भन्छन्, ‘विगत १० वर्षदेखि डाक्टरहरू राम्रो तलब र सुविधा खोज्दै विदेश पलायन भइरहेका छन्। नेपालमा मेडिकल अधिकृत तहमा अवसरहरू कम छन्, त्यसैले उनीहरू स्नातकोत्तर पढ्न र काम गर्न बाहिर जान चाहन्छन्।’

डाक्टरहरूको पहिलो रोजाइमा अमेरिका, बेलायत, माल्दिभ्स, युएई, अस्ट्रेलिया, भारत, क्यानडा र जर्मनी पर्छन्। तथ्यांक अनुसार सन् २०२० यता अमेरिकामा २ हजार ९९५ र बेलायतमा २ हजार ६३७ जना डाक्टर गइसकेका छन्। छिमेकी देश भारतमा पनि ९१८ जना डाक्टर गएको देखिन्छ।

सन् २०२० मा ८६९ जनाले मात्र विदेश जाने प्रमाणपत्र लिएका थिए भने सन् २०२३ र २०२४ मा यो संख्या बढेर २ हजार ३०० नाघेको छ। डा. पाण्डेका अनुसार धेरैजसो डाक्टरहरू पढ्नका लागि भन्दा पनि जागिर खानकै लागि विदेश जाने गरेका छन्।

नेपालमा सेवा सुविधा कम हुनु नै यसको मुख्य कारण हो। काउन्सिलको रेकर्डमा अहिलेसम्म ३९ हजार ४८६ जना चिकित्सकले लाइसेन्स लिइसकेका छन्, तर तीमध्ये ठुलो हिस्सा अहिले देश बाहिरै छ।