ऋण विस्तारले लिएन गति, ११ महिनामा तीन खर्ब ४० अर्ब मात्र

काठमाडौं। चालू आर्थिक वर्षमा नेपाल राष्ट्र बैंकले लिएको कर्जा विस्तार लक्ष्य पुरा नहुने भएको छ। अर्थतन्त्र सुस्तसँगै कर्जा विस्तार गत वर्षको भन्दा कम हुने राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको मुलुकको ११ महिनाका आर्थिक तथा वित्तीय स्थितीमा उल्लेख छ।

गत जेठसम्म बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट निजी क्षेत्रमा ६.२ प्रतिशत विस्तार भएको छ। चालू आर्थिक वर्षमा राष्ट्र बैंकले १२ प्रतिशत कर्जा विस्तारको लक्ष्य लिएको थियो। यस्तै आगामी आर्थिक वर्षमा ११ प्रतिशतको लक्ष्य लिएको छ।

साउनदेखि जेठसम्म ११ महिनाको अवधिमा तीन खर्ब ४० अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ मात्र कर्जा थपिएको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा आठ प्रतिशत बढेको थियो।

२०८२ जेठसम्म चार खर्ब सात अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ कर्जा बढेको थियो। वार्षिक विन्दुगत आधारमा २०८३ जेठ मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट निजी क्षेत्रतर्पm प्रवाहित कर्जा ६.५ प्रतिशत बढेको छ।

२०८३ जेठ मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट निजी क्षेत्रमा प्रवाहित कर्जामध्ये गैर–वित्तीय संस्थागत क्षेत्रतर्फ प्रवाह भएको कर्जाको अंश ६२.६ र व्यक्तिगत तथा घरपरिवार क्षेत्रतर्फ प्रवाह भएको कर्जाको अंश ३७.४ प्रतिशत रहेको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो अंश क्रमशः ६३ र ३७ प्रतिशत थियो।

समीक्षा अवधिमा निजी क्षेत्रतर्पm प्रवाहित कर्जामध्ये वाणिज्य बैंकहरूको ६.३, विकास बैंकहरूको ५.६ र वित्त कम्पनीहरूको ३.९ प्रतिशत बढेको छ।

२०८३ जेठ मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको लगानीमा रहेको कर्जामध्ये चालू सम्पत्ति (कृषि तथा गैर–कृषिजन्य वस्तु) को सुरक्षणमा १४.७ प्रतिशत रहेको छ।

घरजग्गा धितो सुरक्षणमा ६३.६ प्रतिशत छ। २०८२ जेठ मसान्तमा यस्तो धितोमा प्रवाहित कर्जाको अंश क्रमशः १४.५ र ६५ प्रतिशत रहेको थियो।

आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को ११ महिनामा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको लगानीमा रहेको कर्जामध्ये निर्माण क्षेत्रतर्फ १५.१, उपभोग्य क्षेत्रतर्फ १३, यातायात, सञ्चार तथा सार्वजनिक सेवा क्षेत्रतर्फ १२.५, औद्योगिक उत्पादन क्षेत्रतर्फ ६.८, सेवा उद्योगमा ४ र वित्त, बिमा तथा अचल सम्पत्ति क्षेत्रतर्फको कर्जा ०.६ प्रतिशत बढेको छ।

यसबीचमा कृषि क्षेत्रतर्फको कर्जा २.४ प्रतिशत घटेको छ। समीक्षा अवधिमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट प्रवाहित कर्जामध्ये ट्रष्ट रिसिट (आयात) कर्जा ३६.७, मार्जिन प्रकृतिको कर्जा १५.८, हायर पर्चेज कर्जा १०.३, रियल स्टेट कर्जा (व्यक्तिगत आवासीय घर कर्जासमेत) ६.३, माग तथा अन्य चालू पुँजी कर्जा ५.८, आवधिक कर्जा ४.३ प्रतिशत बढेको छ। क्यास क्रेडिट कर्जा ०.३ र अधिविकर्ष (ओभर ड्राफ्ट कर्जा ०.४ प्रतिशत घटेको छ।

निक्षेप साढे सात खर्ब

समीक्षा अवधिमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा रहेको निक्षेप १०.३ प्रतिशत बढेको छ। गत साउनदेखि जेठसम्म कूल सात खर्ब ४८ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ निक्षेप बढेको छ।

अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा निक्षेप आठ प्रतिशत अर्थात पाँच खर्ब १७ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ थपिएको थियो। वार्षिक विन्दुगत आधारमा २०८३ जेठ मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा रहेको निक्षेप १५ प्रतिशत बढेको छ।

गत जेठ मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको कुल निक्षेपमा चल्ती, बचत र मुद्दती निक्षेपको अंश क्रमशः ६.९, ४६.६ र ३७.३ प्रतिशत रहेको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो अंश क्रमशः ५.७, ३६.२ र ५०.२ प्रतिशत थियो।

जेठ मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको कुल निक्षेपमा संस्थागत निक्षेपको अंश ३३.७ प्रतिशत रहेको छ। २०८२ जेठ मसान्तमा यस्तो निक्षेपको अंश ३५.५ प्रतिशत थियो।

ब्याजदर पनि घट्यो

वाणिज्य बैंकहरूको निक्षेपको भारित औसत ब्याजदर ३.२९, विकास बैंकहरूको ३.६२ र वित्त कम्पनीहरूको ४.४६ प्रतिशत रहेको छ। २०८२ जेठ मसान्तमा वाणिज्य बैंकहरूको निक्षेपको भारित औसत ब्याजदर ४.२९, विकास बैंकहरूको ५.०२ र वित्त कम्पनीहरूको ६.०९ प्रतिशत थियो।

त्यसैगरी, २०८३ जेठ मसान्तमा वाणिज्य बैंकहरूको कर्जाको भारित औसत ब्याजदर ६.६४, विकास बैंकहरूको ७.७१ र वित्त कम्पनीहरूको ८.९० प्रतिशत छ।। २०८२ जेठ मसान्तमा वाणिज्य बैंकहरूको कर्जाको भारित औसत ब्याजदर ७.९९, विकास बैंकहरूको ९.४० र वित्त कम्पनीहरूको १०.२२ प्रतिशत थियो।

२०८३ जेठ मसान्तमा वाणिज्य बैंकहरूको औसत आधार दर ४.८८, विकास बैंकहरूको ६.८६ र वित्त कम्पनीहरूको ७.१६ प्रतिशत छ। २०८२ जेठ मसान्तमा वाणिज्य बैंकहरूको औसत आधार दर ६.०९, विकास बैंकहरूको ८.२९ र वित्त कम्पनीहरूको ९.०२ प्रतिशत थियो।