काठमाडौँः नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत चेन सोङले रसुवागढी–केरुङ सीमाक्षेत्रमा आएको भीषण बाढी तथा पहिरोको प्रारम्भिक कारणबारे जानकारी दिँदै नेपालतर्फ गएको भूकम्पपछि हिमपहिरो र त्यसपछि पहिरो खसेको सूचना प्राप्त भएको बताएका छन्।
नेपाल टेलिभिजन (एनटीभी) वर्ल्डसँगको अन्तर्वार्तामा राजदूतले प्राकृतिक विपत्तिबाट भएको मानवीय तथा भौतिक क्षतिप्रति चीनले गहिरो दुःख व्यक्त गर्दै नेपाललाई आवश्यक सहयोग गर्न चीन तयार रहेको बताए।
उनका अनुसार प्रारम्भिक जानकारीअनुसार नेपालको भूभागमा भूकम्प गएपछि हिमपहिरो र त्यसलगत्तै पहिरो खसेको थियो। त्यसबाट जिरोङ–रसुवागढी सीमाक्षेत्रको नेपाल र चीन दुवैतर्फ क्षति पुगेको र केही व्यक्ति बेपत्ता भएको जानकारी प्राप्त भएको उनले बताए।
उद्धारलाई उच्च प्राथमिकता
राजदूतका अनुसार चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले विपत्तिप्रति उच्च चासो व्यक्त गर्दै बेपत्ता व्यक्तिको खोज तथा उद्धारलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्न निर्देशन दिएका छन्।
राष्ट्रपति सीले जोखिममा रहेका नागरिकलाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा सार्न, घाइतेको उपचार गर्न तथा मानवीय क्षति न्यूनीकरणका लागि आवश्यक सबै उपाय अपनाउन निर्देशन दिएको उनले बताए।
त्यसैगरी, थप जोखिम रोक्न निरन्तर निगरानी गर्न, पूर्वसूचना प्रणाली सुदृढ बनाउन तथा वैज्ञानिक ढंगले उद्धार अभियान सञ्चालन गर्न पनि निर्देशन दिइएको राजदूतले उल्लेख गरे।
विपत्तिपछि नेपालस्थित चिनियाँ दूतावासले आपत्कालीन संयन्त्र सक्रिय बनाउँदै प्रभावित क्षेत्रमा रहेका चिनियाँ नागरिक तथा व्यवसायको अवस्थाबारे जानकारी संकलन गरेको उनले बताए। दूतावासले नेपाली सरकार तथा सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गर्दै उद्धार र राहत कार्यमा सहयोग गरिरहेको पनि उनको भनाइ छ।
चीन आफैँ प्रभावित हुँदा पनि नेपाललाई सहयोग
रसुवागढी सीमाक्षेत्रको चिनियाँ भूभागमा पनि ठूलो क्षति पुगेको उल्लेख गर्दै राजदूतले चीनले नेपाललाई आपत्कालीन सामग्री तथा आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराउने प्रक्रिया अघि बढाएको बताए।
उनका अनुसार चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको राजनीतिक ब्युरोका सदस्य तथा राज्य परिषद्का उपप्रधानमन्त्री चाङ गुओछिङ सम्बन्धित मन्त्रालयका अधिकारीसहित तिब्बत पुगेर उद्धार तथा विपद् व्यवस्थापनको कामको नेतृत्व गरिरहेका छन्।
राजदूतले नेपाल सरकार तथा सम्बन्धित निकायले विपत्तिपछि गरेको उद्धार तथा व्यवस्थापन प्रयासको प्रशंसा गर्दै नेपाली जनताले देखाएको धैर्य र विपत्तिसँग जुध्ने क्षमताको पनि सराहना गरे।
विपद् पूर्वसूचना प्रणालीमा तीन क्षेत्रमा सहकार्यको प्रस्ताव
राजदूतले यस्ता विपत्तिबाट नेपाल र चीन दुवैले पाठ सिक्दै आगामी दिनमा विपद् न्यूनीकरण तथा आपत्कालीन व्यवस्थापनमा सहकार्य थप सुदृढ बनाउनुपर्ने बताए।
उनले विशेषगरी तीन क्षेत्रमा सहकार्य बढाउनुपर्ने सुझाव दिएका छन्।
पहिलो, मौसम, जलविज्ञान तथा भौगर्भिक विपद्सम्बन्धी सूचना आदानप्रदान, निगरानी र पूर्वसूचना प्रणाली सुदृढ बनाउनुपर्ने उनको भनाइ छ। सीमापार विपद्सम्बन्धी सूचना तत्काल आदानप्रदान गर्ने संयन्त्र विकास गरी सम्भावित जोखिमको पहिचान, पूर्वसूचना र तत्काल प्रतिक्रिया सुनिश्चित गर्नुपर्ने उनले बताए।
दोस्रो, आपत्कालीन उद्धारका क्रममा दुवै देशबीच सञ्चार, समन्वय तथा संस्थागत क्षमता विकास गर्नुपर्ने उनले बताए। अचानक आउने विपत्तिका बेला दुवै देशका सम्बन्धित निकायले संयुक्त रूपमा प्रभावकारी प्रतिक्रिया जनाउन सक्ने संयन्त्र आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।
तेस्रो, जनशक्ति तालिम, प्राविधिक आदानप्रदान तथा आपत्कालीन सामग्री व्यवस्थापनमा सहकार्य विस्तार गर्नुपर्ने उनले बताए। विपद् रोकथाम, न्यूनीकरण तथा उद्धार क्षमता स्थानीय तहसम्म विस्तार गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।
‘पहाड र नदीले जोडिएका छिमेकी हौँ’
नेपाल र चीन पहाड तथा नदीले जोडिएका निकट छिमेकी भएको उल्लेख गर्दै राजदूतले दुवै देशबीच परम्परागत मित्रता र सहकार्य रहँदै आएको बताए।
उनले भने, “नेपाललाई आवश्यक पर्दा आफ्नो क्षमताले भ्याएसम्म सहयोग र समर्थन जारी राख्न चीन तयार छ।”
प्राकृतिक विपत्तिसँग जुध्ने दुवै देशको क्षमता थप सुदृढ बनाउँदै नेपाल र चीनका नागरिकको जीवन तथा सम्पत्तिको संरक्षणका लागि संयुक्त रूपमा काम गर्न चीन तयार रहेको उनको भनाइ छ।
रसुवागढी–केरुङ सीमाक्षेत्रमा आएको बाढी तथा पहिरोबाट नेपाल र चीन दुवैतर्फ मानवीय तथा भौतिक क्षति पुगेको अवस्थामा राजदूतले विपद् व्यवस्थापन र पूर्वसूचना प्रणालीमा द्विपक्षीय सहकार्य थप प्रभावकारी बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका हुन्।