आर्थिक स्थितीपत्र सार्वजनिकः जलविद्युतमा उत्साहजनक लगानी, जडित क्षमता ४१ सय पाँच मेगावाट

काठमाडौं। पछिल्लो दशकमा नेपालमा ऊर्जा क्षेत्रमा भएको प्रगति उत्साहजनक रहेको सरकारी तथ्यांकले देखाएको छ। एक दशकको अवधिमा विद्युत जडित क्षमता चार हजार १०५ मेगावाट पुगेको छ।

यसबीचमा ९९ प्रतिशत जनतामा विद्युत पहुँच पुगेको अर्थ मन्त्रालयले सोमाबार सार्वजनिक गरेको नेपालको वर्तमान आर्थिक स्थितीपत्रमा उल्लेख गरिएको छ।

तर, विद्युत आपूर्ति अवरुद्ध भैरहने जोखिम विद्यमान रहेको र निर्माणाधीन जलविद्युतको तत्काल उपयोगको लागि समयमा नै प्रसारण लाइन बनाउनपर्ने स्थितीपत्रमा औंल्याइएको छ। विद्युत उत्पादन छ गुणा बढेको छ।

धेरै जलविद्युत आयोजनाहरू निर्माणाधीन रहेका छन्। नेपाल अहिले विद्युत खुद निर्यात गर्न सक्ने अवस्थमा छ। तर, सुक्खा यामका लागि आयातबाट विद्युत खपतको माग पूरा गर्नुपरेको रहेको स्थितीपत्रमा बताइएको छ।

प्रसारण लाइनको पहुँच र क्षमता विस्तार हुन नसक्दा निजी उत्पादनको विद्युत उपभोक्तासम्म पर्याउन चुनौती कायमै रहेको स्थितीपत्रले देखाएको छ।विद्युत उपभोग बढाउने र माग तथा आपूर्तिको सन्तुलन मिलाउँदै ऊर्जा सुरक्षा कायम राख्न जलाशययुक्त आयोजनाका साथै सौर्य ऊर्जा उत्पादनमा प्राथमिकता दिनुपर्ने स्थिति छ।

आर्थिक रूपान्तरणका लागि जलविद्युत प्रमुख आधार भए पनि यिनको अपेक्षित उपयोग गरी समृद्धि र आत्मनिर्भरतासँग जोड्न नसकिएको उल्लेख गरिएको छ।

आगामी आर्थिक वर्षदेखि औसत सात प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि हासिल गर्दै पाँचदेखि सात वर्षभित्र प्रति व्यक्ति आय तीन हजार अमेरिकी डलर नाघ्ने र अर्थतन्त्रको आकार सय अर्ब अमेरिकी डलर नजिक पुर्याई नेपाललाई सम्मानजनक मध्यम आय भएको मुलुक बनाउने विभिन्न आधारहरू मध्ये जलविद्युत उत्पादन रहेको स्थितीपत्रमा उल्लेख गरिएको छ।

विद्युत उत्पादनमा कुल जडित क्षमता आगामी पाँच वर्षभित्र १५ हजार मेगावाटसम्म पुर्याउनु पर्ने , राष्ट्रिय गौरवका महत्त्वपूर्ण आयोजनाहरूको निर्माण कार्य आगामी दुई वर्षभित्र सम्पन्न गर्ने, रणनीतिक महत्वका नयाँ आयोजनाहरू विकास गर्ने लगायतका पूर्वाधार विकासबाट निजी लगानी समेत आकर्षित भई आर्थिक वृद्धिमा तीव्रता आउने अपेक्षा सरकारले गरेको छ।