डाटा सेन्टरमा बिजुली आपूर्ति अवरोध हुँदा १ हजार ५०० वेबसाइट प्रत्यक्ष प्रभावित

काठमाडौं– सिंहदरबारस्थित राष्ट्रिय सूचना प्रविधि केन्द्र (डाटा सेन्टर)मा बिजुली आपूर्तिमा अवरोध हुँदा करिब १ हजार ५०० बेवसाइट प्रत्यक्ष प्रभावित भएको अनुमान गरिएको छ। सरकारको एक मात्र सिंहदरबारस्थित डाटा सेन्टरमा विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध हुँदा केन्द्रका सबै सेवामा अवरोध भएको केन्द्रका प्रवक्ता सफल श्रेष्ठले बताएका हुन्। तर, बिजुली अवरोधले सेन्टरका कुनै पनि डाटा र सूचनामा क्षति नपुगेको उनको भनाइ छ।

मंगलबार बिहानैदेखि केन्द्रमा विद्युत् आपूर्तिमा समस्या देखिएको बताए। विद्युत् प्राधिकरणको केबलमा हिट भएपछि मंगलबार दिउँसो करिब २ बजे केन्द्रको गेटमै रहेको मुख्य ट्रान्सर्फमर ठूलो आवाजले पड्किएको थियो। त्यसपछि सिंहदरबारभित्र विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध भएको थियो।

प्रमुख प्रशासकीय केन्द्र सिंहदरबारमा दुई वटा इनकमर फिडरमार्फत विद्युत् आपूर्ति गरिएको छ। ती फिडरबाट २२.५ एमएका ट्रान्सफर्मरबाट सात–सात वटा फिडर बनाइएको छ। तीमध्ये राष्ट्रिय केन्द्रमा पठाइएको फिडरमै आगलागी भएपछि केन्द्रमा विद्युत् आपूर्ति हुन सकेको थिएन। फिडर २ मार्फत वैकल्पिक आपूर्ति व्यवस्थापन गरेको थियो।

डाटा सेन्टरमा विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध हुनुभन्दा पहिलादेखि विद्युत् भोल्टेज तलमाथि भइरहेको उल्लेख गर्दै प्रवक्ता श्रेष्ठले भने, ‘हामीले केन्द्रमा रहेका जेनरेटरमार्फत विद्युत् दिँदै आएका थियौँ। तर पछि केबलमा हिट हुने समस्या देखिन थालेपछि जेनेरेटरबाट पनि काम हुन सकेन।’

विद्युत् प्राधिकरणका उपकार्यकारी निर्देशक मनोज सिलवालका अनुसार डेडिकेटेड फिडर प्यानलै जलेकाले त्यहाँ वैकल्पिक व्यवस्था गर्न सकिएको थिएन। बाँकी सबै फिडरमा इनकमिङ प्राधिकरणले केन्द्रको संवेदनशीललाई हेरेर भविष्यमा सो केन्द्रमा विद्युत् आपूर्तिमा कुनै समस्या नआउने गरी वैकल्पिक प्रणाली पनि बुधबारदेखि नै जडान थालिने उनले बताए।

डाटा सेन्टरमा विद्युत् प्रवाह हुने सिंहदरबारस्थित विद्युत प्राधिकरणको ट्रान्सफर्मर विस्फोट भएकाले मंगलबार सेन्टरमा विद्युत आपूर्ति भएको थिएन। सिंहदबारमा रहेको प्राधिकरणको सब–स्टेनसनमा लगातार दुई पटकसम्म विस्फोट भएको आवाज सुनिएको थियो। अपराह्न १२ः३० बजे डाटा डेडिकेटेट लाइनको ट्रान्सफर विस्फोट भएको थियो।

ट्रान्सफर्मर विस्फोट भएपछि डाटा सेन्टरका कर्मचारीले प्राधिकरणलाई खबर गरेका थिए। त्यसपछि प्राधिकरणका कर्मचारी मर्मतका लागि घटनास्थलमा पुगेका थिए। ५० देखि ६० जना प्राधिकरणका कर्मचारी यसको मर्मतसम्भारमा खटिए पनि मर्मत हुन नसकेकाले सेन्टरको काम प्रभावित हुन पुगेको हो।

विद्युत् अवरुद्ध भएको १२ घन्टा पुग्न लाग्दासमेत मर्मत नभएको र डाटा सेन्टरको जनेटरले समेत भार थेग्न नसकेपछि सेन्टरले आफ्नो सेवा अवरुद्ध गरेको थियो। सिंहदरबारजस्तो संवेदनशील स्थानमा रहेको सब–स्टेसन विस्फोट हुनुले प्राधिकरणले प्रयोग गर्ने उपकरणको गुणस्तरबारे सोच्नुपर्ने अवस्था देखिएको छ। सेन्टरले १ हजार ४०० सरकारी कार्यालयका वेबसाइट होस्ट गर्नुका साथै ३ हजार बढी सरकारी कार्यालयका डोमेन दर्ता गरेको छ।