झापा: नेपाली चिया उद्योग गम्भीर संकटमा परेको भन्दै चिया उद्योगीहरूले भोलि असार ४ गतेदेखि अनिश्चितकालका लागि चिया उद्योग तथा बगान बन्द गर्ने जनाएका छन्। भारतीय चिया बोर्डले लागू गरेको नयाँ नियम ‘स्ट्यान्डर्ड अपरेटिङ प्रोसेजर’ (एसओपी) का कारण नेपाली चिया भारततर्फ निर्यात हुन नसकेपछि यहाँस्थित चिया उद्योगीले उक्त कदम चालेका हुन्।
नेपालमा उत्पादित सिटिसी तथा अर्थोडक्स चियाको वार्षिक कारोबार करिब रु १२ देखि रु १४ अर्ब रहेको र त्यसमध्ये करिब रु पाँच अर्ब बराबरको चिया भारत निर्यात हुने गरेको नेपाल चिया उत्पादक संघका महासचिव शुक्र दाहालले बताए। नेपाल चिया उत्पादक संघ झापाले आज भद्रपुरमा पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरी भोलिदेखि चिया उद्योग र चिया बगान बन्द गर्ने जनाउ दिएका छन्।
चिया उद्योग संकटमा पर्दा सरकारको बेवास्ताः सांसद राई
उनले विकल्पमा बंगलादेश, पाकिस्तानलगायतका तेस्रो मुलुकमा चिया निर्यात गर्न सकिने बताउनुहुँदै त्यसतर्फ निर्यातका लागि पहल गरिदन पराजुलीले सरकारसँग माग गरे। चिया क्षेत्रले करिब ६० हजार श्रमिक तथा कर्मचारीलाई रोजगारी प्रदान गरेको छ, भने वार्षिक रु एक अर्ब राजस्व बुझाउँदै आएको छ।
नेपालमा वार्षिक करिब २ करोड ६० लाख किलो चिया उत्पादन हुने गरेको छ। उत्पादित चियामध्ये ठूलो हिस्सा भारत निर्यात हुँदै आएको उद्योगीहरूको भनाइ छ। भारतले नयाँ एसओपी लागू गरेपछि निर्यात प्रक्रिया जटिल बनेको र ठूलो परिमाणको चिया गोदाममै थन्किने जोखिम बढेको उनीहरूको दाबी छ।
भारतले चिया आयातमा कडाइ गरेपछि बन्द हुँदै चिया उद्योग, समस्यामा किसान
उद्योगीहरूका अनुसार नेपाली चिया उद्योगमा प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रूपमा हजारौं किसान आबद्ध छन्। निर्यात अवरुद्ध हुँदा उद्योगी मात्र होइन, हरियो पत्ती उत्पादन गर्ने किसानसमेत प्रभावित हुने अवस्था सिर्जना भएको छ।
चिया क्षेत्र नेपालको प्रमुख कृषि निर्यातजन्य उद्योगमध्ये एक मानिन्छ। विदेशी मुद्रा आर्जन, रोजगारी सिर्जना तथा पूर्वी नेपालको स्थानीय अर्थतन्त्रमा यस क्षेत्रको महत्वपूर्ण योगदान रहेको उद्योगीहरूको भनाइ छ।
