वाणिज्य बैंकहरूको रेटिङः स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड र नबिल बलियो, अन्यको अवस्था कस्तो?

काठमाडौँ: क्रेडिट रेटिङ एजेन्सी इक्रा नेपालले लिमिटेडले वाणिज्य बैंकहरूको पछिल्लो पाँच वर्ष (आर्थिक वर्ष २०७९ देखि २०८३) सम्मको शाख निर्धारण (क्रेडिट रेटिङ) सार्वजनिक गरेको छ।

सार्वजनिक विवरणअनुसार सञ्चालनमा रहेका २० वाणिज्य बैंकमध्ये १३ वटा बैंकको इक्रा नेपालबाट अद्यावधिक रेटिङ कायम रहेको छ। बाँकी बैंकहरूको रेटिङ अन्य एजेन्सीबाट गरिएको अथवा यस सूचीमा समावेश नगरिएको जनाइएको छ।

क्रेडिट रेटिङ एजेन्सी इक्रा नेपालले आर्थिक वर्ष २०७९ देखि २०८३ सम्म गरेको साख मूल्याङ्कनअनुसार स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंक लगातार उच्च स्थानमा रहँदा केही बैंक तुलनात्मक रूपमा तल्लो स्थानमा छन्।

पछिल्लो पाँच वर्षको विवरणमा स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंक लगातार उच्चतम ‘त्रिपल ए’ साख मूल्याङ्कनमा रहेको छ। यस्तो मूल्याङ्कनले बैंकको कर्जा जोखिम अत्यन्त न्यून रहेको र वित्तीय दायित्व पूरा गर्ने क्षमता बलियो रहेको संकेत गर्छ।

त्यस्तै, नेपाल एसबीआई बैंक पछिल्ला तीन वर्षदेखि दोस्रो उच्च ‘डबल ए’ श्रेणीमा स्थिर रहेको छ।

‘ए’ श्रेणीमा नबिल र नेपाल बैंक

इक्राको अद्यावधिक सूचीमा रहेका बैंकमध्ये नबिल बैंक र नेपाल बैंक ‘ए’ श्रेणीमा रहेका छन्।

त्यस्तै, ग्लोबल आइएमई बैंक, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंक र एनएमबी बैंक ‘ए माइनस’ श्रेणीमा रहेका छन्।

त्यस्तै, माछापुच्छ्रे बैंक र सिद्धार्थ बैंक ‘बीबीबी प्लस’ श्रेणीमा रहेका छन्। सिटिजन्स बैंक र लक्ष्मी सनराइज बैंक भने ‘बीबीबी’ श्रेणीमा छन्।

यसले यी बैंकहरूको साख उच्च श्रेणीका बैंकको तुलनामा केही कमजोर रहेको देखाउँछ।

कुमारी र प्रभु ‘बीबी प्लस’मा

इक्रा नेपालको विवरणअनुसार कुमारी बैंक र प्रभु बैंक ‘डबल बी प्लस’ श्रेणीमा रहेका छन्। यो श्रेणीमा रहेका बैंकको साख उच्च श्रेणीमा रहेका बैंकको तुलनामा तुलनात्मक रूपमा बढी जोखिमयुक्त मानिन्छ।

पछिल्लो पाँच वर्षको विवरण हेर्दा केही बैंकको साख मूल्याङ्कनमा परिवर्तन भएको छ भने केही बैंकले मूल्याङ्कन फिर्ता गराएका छन्।

इक्रा नेपालका अनुसार एभरेष्ट बैंक, सानिमा बैंक र कृषि विकास बैंकले साख मूल्याङ्कन फिर्ता गराएका छन्। त्यसैले यी बैंकलाई इक्राको हालको अद्यावधिक सूचीमा रहेका बैंकसँग प्रत्यक्ष तुलना गर्न मिल्दैन।

बैंकहरूको साखमा दबाब किन?

इक्रा नेपालको विश्लेषणअनुसार पछिल्लो समय बैंकिङ क्षेत्रका ऋणीमा तरलताको दबाब, कर्जा विस्तारमा सुस्तता र सम्पत्तिको गुणस्तरमा देखिएको चुनौतीले बैंकहरूको साखमा प्रभाव पारिरहेको छ।

घट्दो माग, आम्दानीमा आएको कमी र ऋणको बोझ घटाउनुपर्ने दबाबले ऋणीको कर्जा भुक्तानी क्षमतामा असर पार्न सक्छ। कार्यशील पुँजीसम्बन्धी मार्गदर्शनको कार्यान्वयनले पनि कतिपय ऋणीलाई कर्जा घटाउनुपर्ने अवस्था सिर्जना गरेको इक्राको विश्लेषण छ।

यद्यपि, बैंकिङ प्रणालीमा हाल तरलताको अवस्था सहज रहेको र पछिल्लो समय नयाँ जोखिम थपिने गति केही कम हुँदै जाने अपेक्षा गरिएको छ।

यसरी हेर्दा इक्राको पछिल्लो मूल्याङ्कनमा स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंक सबैभन्दा उच्च साखमा रहेको छ भने कुमारी र प्रभु बैंक तुलनात्मक रूपमा तल्लो श्रेणीमा छन्। तर, बैंकको समग्र वित्तीय अवस्था मूल्याङ्कन गर्दा साख मूल्याङ्कनसँगै खराब कर्जा, पुँजी पर्याप्तता, नाफा, तरलता र कर्जा गुणस्तरजस्ता अन्य सूचकसमेत हेर्न आवश्यक हुन्छ।