सुरुङमा फसेकाको उद्धार किन भएन? यससम्बन्धी काम गर्ने विशेषज्ञता कुनै देशसँग छैन: प्रधानमन्त्री

काठमाडौँ: प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकारलाई भोटेकोशी र त्रिशूली नदीप्रणालीमा आएको बाढीपछि विभिन्न जलविद्युत् आयोजनाका टनेलमा फसेकाहरूको उद्धार गर्न सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नलिएको आरोप छ। उक्त आरोपको खण्डन गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले सरकारको बचाउ गरेका छन्।

बुधबार प्रतिनिधिसभा बैठकमा बोल्दै उनले अन्तर्राष्ट्रिय मुलुकहरूसँग समन्वय गरेको बताएका छन्। तर नेपालमा नेलमा आएको विपत्ति विशेष किसिमको भएको भन्दै उद्धार गर्ने एक्पर्टिज विश्वमा कुनै देशसँग नभएको दाबी गरेका छन्।

‘त्यहाँ अहिले टनेलमा फस्नुभएको विषयमा पनि धेरै चर्चा आएको हुँदाखेरि यो टनेलमा आएको विपत्ति विशेष किसिमको छ। विश्वभरि टनेलमा कुनै विपत् आउँदाखेरि विश्वभरि पाइने एक्सपर्टहरू चाहिँ टनेलमा आउने पहिरोलाई पन्छाएर उद्धार गर्ने एक्सपर्टिज चाहिँ विश्वभरि नै रहेको छ। तर यो चाहिँ फरक किसिमको किन हो भन्दाखेरि यो पहिरोले प्रभावित भएको अथवा पहिरोले थुनिएको टनेल होइन, यो बाढी भित्र पसेर बाढी सहित सँगसँगै हिलो माटोहरूले पूरै कम्प्लिटली पूर्ण रूपमा थुनिएका टनेलहरू हुन्। यस सम्बन्धी काम गर्नलाई एकदमै ठूलो एक्सपर्टिज कुनै देशहरूसँग पनि थिएन, हामीसँग पनि एकदमै तत्कालै गर्न सकिने टेक्नोलोजी अहिलेसम्म कोहीसँग पनि छैन,’ उनले भने।

उनले विभिन्न देशमा भएका उद्धार नेपालको अवस्था भन्दा फरक भएको भन्दै नेपालमा आएको बाढीपछि जलविद्युत आयोजनाका टनेलमा फसेकाहरूको उद्धारका लागि मौसमले साथ दिएको वेला हिलो थोरै सुकेर अडिने र मान्छेहरू पस्न सक्ने ठाउँ भएपछि मात्रै त्यसलाई ब्रेक गर्न सक्ने ठाउँहरू हुने बताए। 

उनले भने, ‘विभिन्न राष्ट्रहरूमा जति उद्धार भएका थिए त्यो भन्दा यो एकदमै बिल्कुलै फरक किसिमको अवस्था हो र त्यसको लागि जुन बेलामा पायक पर्छ जति बेला मौसमले साथ दिन्छ जति बेला त्यो हिलो थोरै सुक्छ जति बेला त्यहाँ निर अडिने ठाउँ हुन्छ र मान्छेहरू पस्न सक्ने त्यसलाई ब्रेक गर्न सक्ने ठाउँहरू हुन्छ त्यो बेला मात्रै गर्न सकिन्छ। र एउटा टनेलमा एकैचोटि चार पाँच वटा, २० वटा एक्साभेटर किन ल्याइएन भन्ने जस्तो पनि कुरा आएको थियो, त्यो एउटा टनेलमा एकचोटिमा एउटा–दुइटा भन्दा धेरै एक्साभेटरले काम पनि गर्न सक्दैन। त्यसको एउटा सीमा छ, त्यो सीमा भन्दा बाहिर गएर अथवा एकैचोटि बाहिर–बाहिर तिर एक्साभेटर लगाएर पनि गर्न सकिने थिएन।’

उनले अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग लिनका लागि प्रक्रिया समेत छोटो गराएर हामीले अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग लिने प्रयास गरेको बताए।